Nog even over klimaatverandering: het komt sowieso niet goed (Joop)

https://joop.bnnvara.nl/content/uploads/2021/08/aarde-370x278.jpg

cc-foto: Gerd Altmann

Wie de samenvatting van het aanstaande IPCC-rapport over klimaatverandering gelezen heeft, kan één ding zeker weten: het komt sowieso niet goed. Alhoewel de nieuwe voorspellingen weinig verrassend zijn, zijn de mogelijke scenario’s voor de komende decennia hoe dan ook confronterend. De vraag is niet langer of we ernstige gevolgen van klimaatverandering kunnen voorkomen, de vraag is nu in hoeverre we de schade kunnen beperken.

De bevindingen van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) liegen er niet om, door de snelle opwarming van de aarde zal elke regio in de wereld met ernstige klimaatproblemen te maken krijgen. Op het menu staan onder andere het smelten van de polen en gletsjers, extreem weer, bosbranden, overstromingen, verlies van het regenwoud, en dodelijke hittegolven.

Die effecten zullen verstrekkende gevolgen hebben in de vorm van hongersnoden, economische crises, massa-extinctie, epidemieën (of pandemieën), ongekende migratiestromen, oorlogen en dus vooral heel veel doden. Niet echt iets om naar uit te kijken dus. Mogelijk is over 50 jaar een derde van de wereld niet meer geschikt voor menselijk bewoning. Voor wie een beetje oplet; het is al begonnen. Naar schatting sterven er nu al jaarlijks 150.000 mensen door klimaatverandering.

Wanneer de mensheid massaal in zou zetten op duurzaamheid en razendsnel de uitstoot van broeikasgassen drastisch vermindert kunnen we de schade nog enigszins beperken. Tot zover het goede nieuws. Hoewel we de middelen en de technologie hebben, heb ik daar weinig vertrouwen in. Op basis van resultaten uit het recente verleden lijkt de mensheid als geheel niet in staat deze crisis te bezweren. Ondanks doorlopende waarschuwingen neemt de wereldwijde CO2-uitstoot al jaren gestaag toe in plaats van af. Met uitzondering van het coronajaar 2020.

Het is dus niet alsof we niet gewaarschuwd zijn. We worden al decennia gewaarschuwd voor de naderende catastrofe en grijpen nauwelijks in. Voor de lezer die mij of de klimaatwetenschap wil betichten van doemdenken, de modellen uit de afgelopen decennia bleken opvallend accuraat.

De Amerikaanse wetenschapper Eunice Newton Foote waarschuwde zelfs al halverwege de 19e eeuw voor het gevaar van klimaatverandering. Zij leefde tijdens de Industriële Revolutie en heeft waarschijnlijk nooit kunnen bevroeden dat na haar dood in 1888 de wereldbevolking bijna zou vervijfvoudigen. Als een buitenaardse beschaving ons sinds die tijd van een afstandje gevolgd heeft zouden ze waarschijnlijk denken dat we een onlogische soort zijn. In anderhalve eeuw hebben we het grootste deel van onze (miljoenen jaren oude) voorraad fossiele brandstof verstookt met weinig oog voor de gevolgen.

Gedurende mijn leven bleven we in een steeds rapper tempo en met steeds meer mensen (sinds 1975 is de wereldbevolking alweer bijna verdubbeld)  verspillen, verbranden, vliegen, nog meer vlees eten en nutteloze rommel over de wereld verplaatsen. Als die aliens nog steeds meekijken zullen ze ondertussen wel denken dat we knettergek zijn. Met elke technologie die we verzinnen stoten we meer energie uit. In het grote geheel zijn bijvoorbeeld social media, cryptomunten en Netflix bijzaken, maar wel bijzaken die heel veel energie kosten. Sinds we hybride en elektrische auto’s maken zijn alle auto’s groter, sneller en zwaarder geworden. Je hoeft je niet buiten onze snel opwarmende atmosfeer te bevinden om je te realiseren dat ons gedrag volslagen irrationeel is.

Je kunt nog zo je best doen, maar individueel lossen we dit niet op, dit moeten we samen doen. Ik ben me er van bewust dat ik ook een aardig steentje bijdraag aan het probleem (Schrijfster Roxane van Iperen hield in 2019 een interessant pleidooi tegen consumentenactivisme). Er is (internationaal) leiderschap voor nodig. Een goede afweging van belangen en oog voor urgentie. Politiek dus. Misschien geeft dat nog een beetje vertrouwen? Zoals vaker is de grootste vijand van de mens de mens. Sinds de alarmbellen over klimaatverandering eind vorige eeuw luider werden is er een misdadig monsterverbond gevormd tussen opportunistische populisten en de fossiele industrie met als gevolg een continue stroom van amorele desinformatie.

Door gewoonweg klimaatverandering te ontkennen, de oorzaken te betwisten en de gevolgen te bagatelliseren wordt in weerwil van de feiten een grote onderstroom van twijfel en wantrouwen gevoed door belangen. Zelfs op de dag dat het IPCC haar bevindingen publiekelijk maakte gaf De Telegraaf alle ruimte aan de agitprop van de klimaatcriminelen van Clintel. Voor de lobby levert het geld op, voor populisten is het lekker makkelijk stemmen winnen door een onwelgevallige boodschap te ontkennen.

Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius (Economische Zaken en Klimaat) na lezing IPCC-rapport:
"Andere landen moeten klimaatambitie verhogen" pic.twitter.com/mmcVmMZZKd

— Mathijs Bouman (@mathijsbouman) August 9, 2021

Dat heeft z’n weerslag. Van bestuurspartijen als het CDA en de VVD mag je toch enig verantwoordelijkheidsgevoel verwachten. Omdat ze doodsbang zijn voor domrechts hebben we in Nederland een premier die vindt dat we gezellig moeten blijven barbecuen, en een verantwoordelijk (demissionair) staatssecretaris die niet van ‘drammen’ houdt. Volgens menig VVD’er en CDA’er moeten we nog steeds niet ‘te hard van stapel lopen’. In gemeenten waar CDA en VVD besturen worden de klimaatambities opvallend vaak op de lange baan geschoven. Nederland is al erg lang niet bepaald het schoonste jongetje van de klas. Het stemt weinig optimistisch.

Nederland is natuurlijk maar een klein land (weliswaar met een CO2-afdruk waar veel grote landen niet aan kunnen tippen) dus misschien moeten we onze hoop vestigen op grote buitenlanden? De huidige president van de VS, Joe Biden, toont in elk geval de ambitie om internationaal het voortouw te nemen en de achterstand van zijn voorganger weg te werken. Maar hoe lang duurt het voordat er in de VS weer een Republikein aan de macht komt? Mogelijk zelfs een ‘effectievere’ Trump? Ik heb er -alweer- weinig vertrouwen in dat dat níet gebeurt. Op corrupte autocratieën hoeven we ook ons hoop niet te vestigen. En wat als wij in Europa wel ons best doen? Als we binnen de EU de Green Deal aangenomen weten te krijgen (in de huidig vorm onwaarschijnlijk), dan doen we met dat ambitieuze plan nog steeds te weinig om te voldoen aan wat volgens het IPCC nodig is.

Al met al wordt het eens tijd om over plan B na te denken. In een verzakkend landje met een stijgende zeespiegel en onbetrouwbare rivieren is het misschien niet zo handig om nog veel te investeren in Rotterdam en Schiphol. En misschien moeten we ook geen honderdduizenden huizen in het westen willen bouwen. Als je huis straks niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk onder water staat helpt je hypotheek je ook niet om te blijven drijven.

Betekent dit alles het eind van de mensheid? Dat waarschijnlijk niet. De mens past zich wel weer aan. Er blijven er vast wel een stuk of wat van ons over. Maar het wordt hoe dan ook een behoorlijke beproeving voor hen en de aarde zal een stuk minder aantrekkelijk zijn om te wonen. Hopelijk blijft de geleerde les straks een paar eeuwen hangen…

Al met al een lang en verre van volledig of hoopgevend betoog. Sorry daarvoor. En nee, ik pleit er ook niet voor om dan maar het bijltje erbij neer te gooien, laten we vooral ons best blijven doen en desnoods strijdend ten onder gaan. Al was het alleen maar voor de jongeren die nu leven en deze narigheid gaan meemaken. Ik ben blij dat ik geen kinderen heb. Dat scheelt een aardig beetje uitstoot en een hele hoop zorgen over de toekomst.

P.S.: Uit onderzoek van Milieudefensief bleek dat Nederland tot in elk geval 2020 de fossiele industrie met nog ruim 8 miljard euro per jaar subsidieerde.

Dit artikel is ook verschenen op Duimspijker.

https://joop.bnnvara.nl/opinies/nog-even-over-klimaatverandering-het-komt-sowieso-niet-goed

Brandstichter betrapt met aansteker in de aanslag: 120 uur taakstraf (Omroep Brabant)

Een 52-jarige man uit Oss krijgt een taakstraf van 120 uur voor brandstichting naast een restaurant in Oss. Dat heeft de rechter donderdag bepaald. De brandstichter werd betrapt met zijn aansteker in de aanslag, maar was zo dronken dat hij niet meer wist wat hij gedaan had.

De man stichtte op 3 april vorig jaar brand naast een restaurant aan de Willibrordusweg in Oss. Diezelfde avond waren er ook branden in het nabijgelegen bosgebied. Net na middernacht werd de 52-jarige man aangehouden in de Vierwindenlaan.

Volgens de rechtbank is er niet genoeg bewijs dat de verdachte verantwoordelijk is voor de branden in het bosgebied. Er bleek geen bewijs dat de branden waren aangestoken en volgens de boswachter was het risico op natuurbrand op dat moment erg groot.

Aansteker in zijn hand
De rechtbank is ervan overtuigd dat de man de brand bij het restaurant heeft aangestoken. Een getuige verklaarde dat hij nog geen tien seconden voor het uitbreken van de brand een man zag weggelopen. De verdachte voldeed grotendeels aan het door de getuige gegeven signalement toen hij later op de avond werd aangehouden in de Vierwindenlaan. Daar vonden agenten hem voorovergebogen over een hoopje takjes, met een aansteker in zijn hand en een duim op de ontsteker.

De man rook sterk naar brand, had zwartgeblakerde handen en een grijze gloed over zijn gezicht. De verdachte zei dat dit kwam omdat hij die avond bij een barbecue was geweest en in een garage had gewerkt. De rechtbank vindt die verklaring ongeloofwaardig.

"De schade was alleen materieel, maar die had veel groter kunnen zijn", aldus de rechtbank. De rechtbank rekent het de Ossenaar aan dat hij blijkbaar zoveel had gedronken die avond dat hij niet meer weet wat hij heeft gedaan. Hij krijgt ook een voorwaardelijke gevangenisstraf om te voorkomen dat hij opnieuw strafbare feiten te pleegt.

LEES OOK: Brandstichter op heterdaad aangehouden in Oss: 'Hij had zijn aansteker gereed'

https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3436252/brandstichter-betrapt-met-aansteker-in-de-aanslag-120-uur-taakstraf

MAG DAT: de barbecue aansteken in het park of bij de Rijn in Arnhem (indebuurt Arnhem)

Hoera, het is zomer! Tijd om met vrienden af te spreken in de buitenlucht. Barbecue mee, drankje erbij. Maar mag je eigenlijk wel barbecueën in de Arnhemse parken of bij de Rijn? Of loop je kans weggestuurd te worden?

Het antwoord is NEE, je mag niet barbecueën in het park of bij de Rijn. Dus JA, je loopt kans weggestuurd te worden en in het ongunstigste geval een boete te krijgen. Jan Floor, toezichthouder Bossen & Parken van de gemeente Arnhem vertelt: “In principe mag je op dit moment nergens barbecueën in de openbare ruimte van de gemeente Arnhem. De twee aangewezen barbecueplaatsen die we hadden, zijn verwijderd omdat deze omgevormd waren tot kampvuurplaatsen.”

Het kan wel zijn dat de gemeente in de toekomst anders beslist over het barbecueën in parken of bij de Rijn. In het verleden was het immers wel toegestaan om op speciaal aangewezen plekken te barbecueën. Mits je je eigen rommel opruimde.

Natuurbrand

Soms is het door aanhoudende warmte zo droog dat de brandweer aangeeft dat er grotere kans is op natuurbranden. In die situaties is het sowieso niet slim om een barbecue aan te steken in de natuur.

Lees ook:

https://indebuurt.nl/arnhem/gemeente/mag-dat-de-barbecue-aansteken-in-het-park-of-bij-de-rijn-in-arnhem~138478/

Hoe voorkom je een natuurbrand? (Rijnmond Veilig)

De regio Rotterdam-Rijnmond heeft geen grote natuurgebieden – zoals de Veluwe of de Biesbosch. Wel heeft de regio veel duingebieden, waar in de zomer jaarlijks veel toeristen hun weg naar een lekker dagje strand weten te vinden. De brandweer heeft in deze gebieden daarom extra aandacht voor vluchtroutes, de aanwezigheid van bluswater en een goede bereikbaarheid voor de hulpdiensten. Maar om een brand te voorkomen hebben ze ook de hulp van de burger nodig. Benieuwd hoe jij kunt helpen? Lees verder!

Hoe kun je brand in een natuurgebied voorkomen?

  • Let op waar je je auto parkeert. Een uitlaat en katalysator kan enorm heet worden. Als je parkeert in hoog, droog gras kan het brand veroorzaken.
  • Gooi je afval – en met name je glas – weg in de daarvoor bestemde afvalbakken. Of gooi het thuis weg. Als de zon op glas schijnt kan dat als een vergrootglas werken en brand veroorzaken bij droge planten of gras.
  • Volg de regels die gelden voor het gebruik van barbecues, kampvuren en vuurkorven.
  • Maak je sigaretten zorgvuldig uit voordat je ze weggooit.

Wat kun je doen als er toch brand ontstaat?

  • bel 112 en zorg ervoor dat je de locatie van de brand zo exact mogelijk door kunt geven.
  • loop haaks op de richting waar de brand vandaan komt. De kans dat de brand je dan inhaalt of insluit is zo het kleinst.
  • vlucht naar een veilige plaats: de openbare weg, een groot verhard terrein of de bebouwde kom.
  • maak een natuurbrand nooit zelf uit. Natuurbranden kunnen zich razendsnel verspreiden. Zorg daarom dat je jezelf eerst in veiligheid brengt en bel 112 om de exacte locatie door te geven.

En let op:

  • parkeer niet op bospaden of toegangswegen. In geval van brand moeten brandweervoertuigen en andere hulpdiensten vrij baan hebben.
https://www.rijnmondveilig.nl/algemeen/hoe-voorkom-je-een-natuurbrand/

Extreme, ongekende droogte bedreigt leven op westelijk halfrond (Joop)

Geen video? Klik hier.

In het westen van de Verenigde Staten zorgen uitzonderlijke hoge temperaturen voor een enorme droogte. Voor het eerst merken mensen ook dat het normale leven geen doorgang kan vinden. In Salt Lake City werd een temperatuur van 42 graden Celsius gemeten en in Californië en Texas wordt burgers op het hart gedrukt hun energiegebruik te temperen omdat het elektriciteitsnet dreigt te bezwijken onder het geslurp van verkoelingsapparatuur.

The Guardian laat een aantal wetenschappers aan het woord die met verbazing zien wat er gebeurt, zelfs al hadden ze het zelf voorspeld. Klimaatwetenschapper Katharine Hayhoe zegt dat de extreme hitte en bosbranden niet verrassend zijn. “Maar het is wel gewoon onwerkelijk om dat wat je tot nu alleen in modellen en rapporten zag nu in het echt te zien gebeuren. En ik ben bijna met stomheid geslagen door de snelheid waarmee je voorspellingen bewaarheid worden.” Ze wijst er op dat inmiddels een overgrote meerderheid van de Amerikanen wel inziet dat er echt sprake is van klimaatverandering maar dat slechts 40 procent denkt dat de veranderingen hen ook persoonlijk zullen raken.”

Meteoroloog Simon Wang vertelt dat een barbecue die hij met studenten hield afgebroken moest worden omdat het simpelweg te warm was. Laptops die sommigen mee hadden genomen om te werken, begaven het onder de hitte. “Ik ben naar huis gegaan, het deed gewoon echt pijn.”

Paleoklimatoloog Kathleen Johnson, die onderzoek doet naar de sporen van historische klimaatveranderingen die opgeslagen liggen in de aardbodem, stelt dat de huidige droogte waarschijnlijk de ernstigste van de afgelopen 1200 jaar kan gaan worden. Zij ziet aan de hand van gegevens van klimaatveranderingen uit het verleden dat wat zich nu voordoet niet natuurlijk is. “De huidige verandering wordt onmiskenbaar veroorzaakt door mensen, door de uitstoot van broeikasgassen.” De ontwikkeling bedroefd haar net zo zeer als dat die motiveert. Het eerste omdat duidelijk wordt dat er watertekorten gaan optreden, meer bosbranden komen en meer extreme hittegolven. Het laatste omdat er nu echt actie ondernomen moet worden om de klimaatverandering tegen te gaan.

Duizenden kilometers naar het zuiden, doet zich in Brazilië de ernstigste droogte sinds 90 jaar voor. De stromen van de grootste watervallen ter wereld, Iguaçu, zijn gereduceerd tot stroompjes. Met onder meer als gevolg dat de elektriciteitsprijzen fors stijgen, het gevaar van bosbranden nog groter wordt dat het al was en de landbouw bedreigd wordt door watertekort voor irrigatie. In vijf staten, Minas Gerais, Goiás, Mato Grosso do Sul, Paraná en São Paulo, zal er tot september sprake zijn chronisch watertekort, waarschuwt de meteorologische dienst. Zelfs de extreemrechtse president Bolsonaro, die er een handje van heeft wetenschappelijke feiten te ontkennen, erkent nu dat er sprake is van een crisis. “Deze crisis gaat ons hoofdpijnen bezorgen.”

Geen video? Klik hier.

Het land kampt de afgelopen jaren met een ernstig tekort aan regenval. De oorzaken daarvan zijn nog niet helemaal duidelijk maar vast staat wel dat klimaatverandering daar onderdeel van is. Het land dat van oudsher veel elektriciteit haalt uit waterkracht, wat voorheen een onuitputtelijke bron leek, is 20 jaar geleden de methodes voor energieopwekking al gaan diversificeren om uitval te voorkomen. Nu is het land voor 65 procent aangewezen op hydro-elektriciteit, voorheen 90 procent.

De ontbossing van de Amazone, die onder Bolsonaro steeds verder wordt opgevoerd en afgelopen maand 67 procent boven het niveau van vorig jaar lag, maakt de problemen van het watertekort nog erger. Een milieuwetenschapper wijst op metingen van 1999 tot 2019 die laten zien dat bij iedere toename van de ontbossing met 10 procent, de regenval in het gebied met 49 millimeter afneemt. De bossen worden gerooid om plaats te maken voor de vee-industrie die er veevoer verbouwt.

https://joop.bnnvara.nl/nieuws/extreme-ongekende-droogte-bedreigt-leven-op-westelijk-halfrond