Nieuw slachtoffer in top FrieslandCampina – Litouwen: gooi Chinese telefoons weg (MT.nl)

1. Voorzitter FrieslandCampina stapt op om onrust

Erwin Wunnekink is de vierde belangrijke bestuurder van FrieslandCampina die in korte tijd opstapt. De bestuursvoorzitter van de zuivelcoöperatie houdt het na drie maanden alweer voor gezien, meldt het FD. De coöperatie is eigenaar van de NV waarin het zuivelconcern zijn ondernemingsactiviteiten onderbrengt. De voortwoekerende onrust heeft volgens het bedrijf te maken met omstandigheden buiten de organisatie. ‘Door de stikstofcrisis en het klimaatakkoord hangen veel onzekerheden boven het hoofd van de melkveehouderij in Nederland.’

2. Ondernemingsraden akkoord met fusie RTL en Talpa

De ondernemingsraden van RTL Nederland en Talpa hebben hun zegen uitgesproken over de voorgenomen fusie van de twee mediabedrijven. De bedrijven hebben nu definitief hun handtekening gezet onder de deal. De markttoezichthouders moeten de fusie nog wel goedkeuren. RTL en Talpa verwachten echter geen obstakels. Met de fusie ontstaat volgens de twee een sterk Nederlands commercieel mediabedrijf dat de concurrentie aankan met grote buitenlandse entertainmentbedrijven.

3. Transavia overweegt Brussel als nieuwe thuisbasis

De verhoging van de havengelden op Schiphol is de top van Transavia in het verkeerde keelgat geschoten. Van zijn 44 toestellen staan er 28 op Schiphol. Het besluit de havengeldtarieven de komende jaren met 40 procent te verhogen heeft flinke financiële impact voor de luchtvaartmaatschappij, de kosten nemen met 20 miljoen euro toe. ‘Wrang en unfair’, aldus Transavia-topman Marcel de Nooijer tegenover het FD. Ondertussen bekijkt de maatschappij de mogelijkheid of Brussel zijn derde thuisbasis kan worden. De Nooijer zegt dat de hogere havengelden daar niets mee te maken hebben.

4. Supermarkt Dirk zet klanten aan het werk

Supermarktketen Dirk is op zoek naar nieuwe winkellocaties en roept daarvoor hulp van zijn klanten in. Via folders en zijn website laat de foodretailer weten op zoek te zijn naar winkels in het gebied tussen Purmerend, Haarlem, Amersfoort en Breda. De actie lijkt te werken. Volgens directeur Marcel Huizing zijn er bijna duizend tips binnengekomen. ‘Bijna zeventig procent komt uit het gebied waar nieuwe vestigingen worden gezocht’, laat hij RTL Nieuws weten.

5. Leonardo DiCaprio investeert in Mosa Meat

De Maastrichtse producent van kweekvlees Mosa Meat heeft Leonardo DiCaprio aan boord als investeerder en adviseur. ‘Een van de beste manieren om de klimaatcrisis te bestrijden, is om ons mondiale voedselsysteem fundamenteel te veranderen’, zegt de filmster en activist in een persbericht. Hoeveel geld de Oscarwinnaar in het Nederlandse bedrijf steekt, is niet bekendgemaakt.

Elke dag deze nieuwsupdate ontvangen?

Schrijf je in voor de MT/Sprout nieuwsbrief Management & Leiderschap,
met elke dag het laatste nieuws en de beste artikelen over management en leiderschap.

Aanmelden nieuwsbrief

6. Must read: ECB: klimaatverandering extra risico voor Zuid-Europese bedrijven

Klimaatverandering maakt bedrijven en banken in zuidelijke lidstaten extra kwetsbaar, zo blijkt uit een stresstest van de Europese Centrale Bank. Extreme hitte, watertekorten en bosbranden vergroten de kans op schade aan productiefaciliteiten en aanvoerroutes van bedrijven, die minder winstgevend worden of failliet kunnen gaan, schrijft NRC. Het aantal bedrijven in Zuid-Europa dat is blootgesteld aan ‘hoog fysiek klimaatrisico’ ligt tussen de 25 procent (Italië) en bijna 100 procent (Griekenland). In Noord-Europa ligt het lager dan 10 procent.

7. Zoom-topic: Litouwen roept op Chinese telefoons weg te gooien

Koop geen telefoons van de Chinese merken Xiaomi en Huawei. Heb je er een, gooi die dan bij de vuilnis. Dat is het advies van de Litouwse onderminister, meldt persbureau Reuters. Volgens een rapport van zijn ministerie bevat een telefoon van Xiaomi software die termen als ‘Lang leve Taiwan’ en ‘Free Tibet’ automatisch kan censureren. Of de software ook staat geïnstalleerd op telefoons die in Nederland worden verkocht, is niet bekend.

Nieuws inhalen? Lees alle Management & Leiderschap-updates

https://mtsprout.nl/nieuws-management-leiderschap/leonardo-dicaprio-investeert-in-mosa-meat

Op de Wereldtentoonstelling in Dubai pakt Nederland wereldproblemen aan (Vrij Nederland)

Hoe creëer je water in de woestijn? Wie daar het antwoord op weet, kan een wezenlijke bijdrage leveren aan de klimaatverandering. Het zou de sleutel kunnen zijn tot leefbaarheid op een van de onherbergzaamste plekken ter wereld, tot de ontginning van dorre stukken zand.

Die sleutel wordt geleverd door de Haagse beeldend kunstenaar Ap Verheggen in het Nederlandse paviljoen van de Wereldtentoonstelling in Dubai die op 1 oktober open gaat en tot 31 maart 2022 is te zien, en waar meer dan tweehonderd landen en organisaties zich zullen presenteren.

Honderden liters water worden uit de lucht opgevangen op een plek waar drinkwater gewoonlijk op grote diepte in bronnen wordt gewonnen.

Verheggen, die opereert op de kruising van kunst en techniek, ontwikkelde met de SunGlacier een installatie die nog belangrijker zou kunnen worden dan de olieboor. Om de verwoestijning tegen te gaan en drinkwater te brengen naar onbewoonbare gebieden, maakte hij een machine die stroom haalt uit zonnepanelen. De machine vangt de luchtvochtigheid op die in Dubai relatief hoog is en zet die om in regen. Die druipt en plenst straks in het Nederlandse paviljoen. Honderden liters water worden zo uit de lucht opgevangen op een plek waar drinkwater gewoonlijk op grote diepte in bronnen wordt gewonnen.

Lees ookFotodocument Dubai: Een orgie van kitsch en overdaad7 oktober 2018
Fata morgana

Ja, de bron in de lucht is er daadwerkelijk. Dat is te zien aan de nevels die de wolkenkrabbers van Dubai halverwege aan het zicht onttrekken. Alsof er zich dagelijks een fata morgana in de Emiraten openbaart.

De SunGlacier is niet alleen de sleutel tot leefbaarheid in de woestijn, maar ook tot het binnenklimaat in het paviljoen. Op zes meter diepte wordt dankzij de sproeiers van Verheggen en de kleurrijke zonnepanelen van Marjan van Aubel een voedselberg tot leven gebracht. Tijdens de Wereldtentoonstelling levert deze berg tomaten, asperges en kruiden, terwijl de wanden zijn bedekt met oesterzwammen.

Nog iets bijzonders: de bezoekers zullen onder in de ‘put’ een paraplu moeten opsteken. Dit zal in Dubai ongetwijfeld tot open monden leiden.

Kruispunt

De Wereldtentoonstelling, die eigenlijk in 2020 zou worden gehouden maar vanwege corona een jaar is uitgesteld, is de eerste mega-manifestatie in de Arabische Emiraten en ook de eerste sinds 2010 waar Nederland zich weer presenteert.

Was het paviljoen in 2010 een betrekkelijk kolderieke Hollandse hellingbaan met huisjes waarin alle clichés over Nederland op de hak werden genomen, ‘Dubai’ is serieuzer van toon en allesbehalve een architectonisch icoon. Het is twee voor twaalf, waarschuwt kunstenaar Joep van Lieshout met zijn klokken in het interieur die lijken te crashen. De eerste telt af naar de Apocalyps, de tweede belooft een nieuwe dageraad.

Op dat kruispunt staat de wereld nu. Smeltende poolkappen en onbedwingbare bosbranden. Om met Annie M.G. Schmidt te spreken: ‘Vluchten kan niet meer. Ik zou niet weten waarnaartoe.’

Polder ontmoet de woestijn

Anders dan in Shanghai (2010) en Hannover (2000) was er dit keer een bescheiden budget, en voor kunst al helemaal niks.

Hannover werd destijds gekenmerkt door de iconische architectuur van MVRDV, een stapeling van landschappen. In Shanghai liet John Körmeling de Chinezen zien dat er ook hellingen kunnen voorkomen in het vlakke Nederland. Grote publiekstrekker waren daar de schapen van het kunstenaarscollectief Zus. Je zag er bezoekende Chinezen een portie friet eten op een wollig beest.

Curator Monique Ruhe strikte kunstenaars die op uiteenlopende manieren het klimaat verbeelden en mogelijke oplossingen aandragen.

Dat soort frivoliteiten zijn er in Dubai niet, domweg omdat de vraagstukken zo nijpend zijn. Water, voedsel en energie, dat zijn de kapstokken waar het paviljoen aan is opgehangen. Het waren de onderwerpen die het ministerie van Buitenlandse Zaken meegaf.

Curator Monique Ruhe (binnenkort cultureel attaché in New York) strikte kunstenaars die op uiteenlopende manieren het klimaat verbeelden en mogelijke oplossingen aandragen, van Kadir van Lohuizen met zijn onheilspellende foto’s tot Theo Janssen en zijn skeletachtige strandbeesten.

Daan Roosegaarde brengt in Dubai de première van zijn film Grow, waarin hij de schoonheid van het agrarisch landschap laat zien, een ‘dreamscape’ dat duidelijk moet maken dat de landbouw niet afhankelijk hoeft te zijn van pesticiden.

Birthe Leemeijer, bekend van de ijsfontein in Dokkum, ving voor het paviljoen van Dubai het water in de oudste polder van Nederland op en zette dat om in een parfum waarin de geur van weilanden, koeien, hooi en mest is samengebald: parfum de Mastenbroek. Het stroomt in een leiding langs de wanden en sprenkelt hier en daar op de grond. Ook dat is een lucht die voor woestijnbewoners ongekend is. Polder ontmoet de woestijn, kan het contrastrijker?

Bouwput

Het is heet in Dubai, oplopend tot 45 graden in de zomer. Het winnende ontwerp van het Rotterdamse architectenbureau V8 voor het Nederlandse paviljoen is inventief want onverbiddelijk. Niet de lucht maar de bodem in. We dalen via trage hellingbanen af in een veredelde bouwput waar het steeds koeler en klammer wordt. De muren zijn damwanden, het licht getemperd. Totdat het begint te regenen.

Hemelbestormend is de architectuur niet. Een aanvankelijk voorstel om de wanden uit 3D-geprint beton op te trekken werd afgeschoten. Te duur maar ook strijdig met het beginsel van circulariteit. Als het feestje na 31 maart voorbij is, worden vrijwel alle paviljoens opgeruimd en ingepakt en strijkt in deze uithoek van Dubai een woonwijk neer. De luxueuze Nederlandse bouwput verdwijnt. Zand erover. Alleen de verhalen en de boodschap blijven bestaan.

Kunstmatigheid

Wat is er dan wel? Wat rechtvaardigt een reis naar Dubai? Om te beginnen is een wereldtentoonstelling altijd een moment in de geschiedenis waarin elk land technisch en wetenschappelijk zijn beste beentje voorzet. Het zijn de visitekaartjes van ’s lands kunnen en kennis. De Eiffeltoren in Parijs, Crystal Palace in Londen en het Atomium in Brussel, ze zijn voor altijd verbonden aan een wereldtentoonstelling en hebben de skyline van een metropool bepaald.

Nederland brengt nu andermaal de boodschap dat wij de pioniers zijn op het gebied van waterbeheersing en agrarische perfectionering.

Demissionair premier Rutte benadrukt in het voorwoord van de catalogus bij de Wereldtentoonstelling het belang van Nederland als land van innovatie en watermanagement. Nederland is een kunstmatig manmade land dat voortdurend strijdt tegen de waterdreiging, die in juli voel- en tastbaar werd in Limburg. Overlaten, dijkversterking, terpen: het zijn de Nederlandse antwoorden op de wateroverlast.

In die kunstmatigheid lijken we gek genoeg op Dubai. Opgespoten palmeilanden in zee, overdekte skipistes en ijsbanen ter vermaak en binnenkort zelfs een zestig meter diep bassin waarin men kan duiken. Daar past een biotoop in de woestijn bij: het Nederlandse paviljoen. Niet behaagziek van buiten maar meeslepend van binnen.

Navel van de wereld

Er is nog een andere drijfveer voor Nederland om zich in Dubai te manifesteren. De Verenigde Arabische Emiraten hebben zich in minder dan twintig jaar ontpopt tot de nieuwe navel van de wereld, de schakel tussen Oost en West, tussen Noord en Zuid, tussen islam en christendom. Het is de ideale hub voor het luchtverkeer tussen West-Europa en China. Niet voor niets heeft het Louvre een dependance opgetuigd in het naburige Abu Dhabi. Er zijn in Dubai tweehonderd Nederlandse bedrijven gevestigd.

Op de Wereldtentoonstelling gaat het dit keer vooral om handel, export en uitwisseling van kennis, het is niet zo zeer een algemene publiekstrekker, een Efteling voor volwassenen.

De organisatie van het WK voetbal in Qatar in 2022 is overschaduwd door mensonterende arbeidsomstandigheden die met name de Nepalese, Bengalese en Indiase migranten treffen. Dergelijke misstanden mochten bij de Wereldtentoonstelling niet worden aangetroffen, het zou het blazoen van elk land bezoedelen als er bloed kleefde aan de bouw van de paviljoens, dus alle landen hebben een protocol ondertekend.

Visitekaartje

Bij voorgaande edities van de wereldtentoonstellingen waren de nationale paviljoens een vertoon van architectuur en design. Dat dit nu in Dubai niet het geval is, wijst op een kentering in de architectuur. Iconische gebouwen, ook buiten de wereldtentoonstelling, hebben reputatieschade geleden. Ze zijn milieuonvriendelijk, narcistisch en symbolen van een afgebladderd kapitalisme. Zie de CCTV-torens in Bejing, of de Olympische ruïnes in Athene en Rio.

Starchitects zijn achterhaald, nu het bij bouwen steeds meer gaat om energieneutraal, circulariteit, ecologische footprints en andere klimaatvriendelijke gebaren.

Architectuur is van zijn Olympus afgedaald. Het gaat niet meer om het mooi, zeggen de ingenieurs van Witteveen + Bos die de constructie van het Nederlandse paviljoen hebben uitgevoerd. Het concept en het verhaal zijn in dit geval belangrijker dan de verschijningsvorm.

Starchitects, wier hulp wordt ingeroepen als er een symbool gewenst is, zijn achterhaald, nu het bij bouwen steeds meer gaat om energieneutraal, circulariteit, ecologische footprints en andere klimaatvriendelijke gebaren.

In die zin mag het Nederlands paviljoen qua uiterlijk niet hemelbestormend of evocatief zijn, het is wel een gebouw van deze tijd op die bijzondere plek. Je daalt af in een bouwput, wordt besprenkeld met boodschappen en uiteraard met beelden van het Nederlandse landschap, en dat in de woestijn.

En er blijft niets van over. Ook dat is een breuk met de architectuurgeschiedenis, waarin elk gebouw streeft naar eeuwigheid. De damwanden gaan terug naar een nieuwe bouwplaats, het textiel van Buro Belen – gordijnen voor de vipruimte – wordt hergebruikt in kleden of stoelbedekking, en de zonnepanelen van Marjan van Aubel gaan op tournee. In feite is dit paviljoen een fabriek, een machinekamer, zegt conservator Ruhe.

En ook dat is een onvergetelijk visitekaartje.

Dit artikel werd mogelijk gemaakt door het Matchingfonds van de Coöperatie.

Het bericht Op de Wereldtentoonstelling in Dubai pakt Nederland wereldproblemen aan verscheen eerst op Vrij Nederland.

https://www.vn.nl/wereldtentoonstelling-dubai/

Medische tijdschriften wereldwijd willen stevige aanpak klimaatverandering (NOS journaal)

Meer dan 200 medische tijdschriften wereldwijd plaatsen een oproep aan wereldleiders om meer en sneller maatregelen te nemen tegen klimaatverandering. Volgens de ondertekenaars heeft klimaatverandering ernstige gevolgen voor de volksgezondheid.

De oproep wordt onder meer geplaatst in gerenommeerde tijdschriften als The BMJ en The Lancet. Ook het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) doet mee. Hoofdredacteur Marcel Olde Rikkert is een van de opstellers van de brief.

Klimaatverandering is het grootste gevaar voor de volksgezondheid, staat in de brief. De wereld kan daarom niet wachten op het eind van de coronapandemie voordat de gezondheidsproblemen worden aangepakt die de opwarming van de aarde veroorzaakt.

Huidkanker en tropische infecties

In de afgelopen twintig jaar is de sterfte onder 65-plussers door hitte met 50 procent gestegen. De opwarming van de aarde leidt ook tot meer uitdrogingsverschijnselen, nierproblemen, huidkanker, tropische infecties, allergieën en een reeks andere aandoeningen, schrijven de wetenschappers. Arme gemeenschappen, etnische minderheden, ouderen en kinderen worden het zwaarst getroffen.

Nieuwsuur reisde vorige maand af naar Griekenland, om te kijken wat de gevolgen van de bosbranden daar zijn. Wat doet het met mensen die nu al te lijden hebben onder extreem weer? Bekijk de video:

Hoewel veel landen hebben beloofd de uitstoot te verminderen, is dat volgens de auteurs niet genoeg: "Zorgelijk is dat sommige machtige leden van de mondiale gemeenschap een temperatuurstijging van meer dan 1,5 graad Celsius als onvermijdelijk en zelfs acceptabel beginnen te zien. Huidige strategieën om de netto-uitstoot in 2050 terug te brengen naar nul gaan er ook van uit dat we geweldige technieken ontwikkelen om broeikasgassen uit de atmosfeer te verwijderen."

Daarom denken de auteurs dat de aarde afstevent op minstens 2 graden opwarming. "Dat is een catastrofale uitkomst voor de gezondheid en voor de stabiliteit van het milieu."

Klimaattop

Overheden hebben de coronacrisis aangepakt met "ongeziene investeringen". Eenzelfde aanpak is nodig in de klimaatcrisis, vinden de opstellers. Vooral rijke landen moeten meer doen, door te investeren in het "herontwerp van transportsystemen, steden, productie en distributie van voedsel, financiële markten, gezondheidszorg en nog veel meer".

Dat de brief nu gepubliceerd wordt, heeft te maken met enkele klimaattoppen die op het programma staan. De Algemene Vergadering van de VN start eind september, in oktober is een top over biodiversiteit in China, en in november staat een klimaattop in Schotland gepland.

'Veel groter dan corona'

"Klimaatverandering en de vermindering van biodiversiteit zijn een veel groter probleem dan corona", licht hoofredacteur Olde Rikkert zijn deelname toe in het NOS Radio 1 Journaal. "En waar je voor corona nog een vaccin hebt, heb je dat voor klimaatverandering en biodiversiteit niet."

Vooral kwetsbare groepen lopen nu al gevaar door klimaatverandering, zegt hij. "Kleine kinderen, ouderen, psychiatrische patiënten, mensen die het niet te breed hebben. Zij kunnen zich niet wapenen tegen klimaatverandering, tegen de hitte bijvoorbeeld." Maar uiteindelijk gaat iedereen last hebben van klimaatverandering: "Niemand kan zich wapenen tegen orkanen, of wateroverlast door regen."

De medische schade als gevolg van klimaatverandering is nu al groter dan veel mensen denken, aldus Olde Rikkert, ook in Nederland. "Uit een recent overzichtsartikel blijkt dat hitte in Nederland al veel slachtoffers eist de laatste jaren. Maar er is ook toenemende overlast van pollen, vooral bij mensen met longafwijkingen. En de luchtvervuiling eist nu al veel levens."

Daarnaast is het volgens de hoofdredacteur heel aannemelijk dat er door de opwarming nu al meer infecties optreden en ook steeds meer huidafwijkingen zijn, door een toename aan uv-licht. "In Nederland hebben we nu al veel schade van klimaatverandering, en dat weegt niet op tegen het kleine voordeel van iets warmere winters."

http://feeds.feedburner.com/~r/nosnieuwsbuitenland/~4/YiBPJ4e8940

http://feeds.nos.nl/~r/nosjournaal/~3/YiBPJ4e8940/2396689

De onstuimige zomer van 2021 toonde ons de gevolgen van klimaatverandering (Nederlands Dagblad)

Deze week is de meteorologische herfst begonnen, na een zomer vol natuurrampen. Van verzengende hitte in Canada tot hevige regenval in Duitsland en Nederland: hoe extreem is het weer van de afgelopen maanden te noemen?Wakker worden in een tent waar het water tot aan de rand van je luchtbed staat: vakantiegangers in Friesland maakten het deze zomer mee. En ook strandtenthouders hadden het zwaar. Dat de omzet zou tegenvallen door de coronamaatregelen, lag in de lijn der verwachting. Geen grote feesten met dj’s op het strand, om middernacht sluiten. Maar daarbovenop kwam het slechte weer, waardoor ook dagjesmensen wegbleven.De tropische temperaturen die de afgelopen zomers het nieuwe Hollandse normaal leken te zijn geworden, bleven deze keer in juli en augustus uit. Ter vergelijking: vorig jaar telde de zomer elf dagen waarop het kwik in de Bilt tot 30 graden of hoger steeg. Deze zomer was dat er maar één. En op maar liefst vijftien dagen viel er ergens in het land meer dan 50 millimeter regen: een record.Een uitzonderlijke kwakkelzomer? Nee hoor, vertelt klimaatonderzoeker Peter Siegmund van het KNMI. Pas vanaf 1976 kennen de Nederlandse zomers soms hoge temperaturen, voor die tijd was het oud-Hollands koel. Wat in 1976 de ommezwaai veroorzaakte, is niet zeker. De aarde warmt op, dus dat speelt een rol, maar de toegenomen warme wind uit zuidelijke en oostelijke richting is ook van invloed. Maar dat betekent niet dat het élke zomer warm is, en ook over de volgende zomer valt nog niets te zeggen. Toeval blijft een grote rol spelen, aldus Siegmund.beeld vkToch zagen wetenschappers in de zomer van 2021 wereldwijd wel degelijk de effecten van klimaatverandering, met op diverse plekken verlammende hitte en bizarre hoeveelheden neerslag, die we volgens de klimaatmodellen vaker kunnen verwachten. Een overzicht van de extreme zomer van 2021, van bosbranden in Siberië tot weggespoelde bergdorpen in Duitsland.bijna vijftig gradenDe zomer van 2021 brak hitterecord na hitterecord. In Canada en het noordwesten van de VS zochten mensen hun toevlucht tot speciaal daarvoor ingerichte koelcentra, daar konden zij schuilen voor de verzengende hitte. De politie riep burgers op oudere familieleden goed in de gaten te houden.Inwoners van het Canadese dorp Lytton zagen het kwik stijgen tot 49,6 graden Celsius: warmer dan ooit tevoren. De Amerikaanse stad Portland verbrak het oude hitterecord met 5 graden en tikte de 46,7 graden aan. Ook het Europese hitterecord sneuvelde: op Sicilië klom de temperatuur op tot 48,8 graden Celsius.De hitte op de continenten kent verschillende oorzaken: in de mediterrane landen leidt een combinatie van droogte, felle zon en warme, dalende lucht uit de Sahara tot hoge temperaturen. Boven Canada en het noordwesten van de Verenigde Staten vormde zich een koepel van warme lucht die niet weg kon en daardoor genoodzaakt was te dalen, waardoor de temperatuur ook daar tot recordhoogte steeg.Direct na de hittegolf in Canada sloegen onderzoekers van onder andere het KNMI aan het rekenen. Conclusie: dergelijke temperaturen op die plek zijn niet langer te verklaren door toevallige omstandigheden in het weer. Zonder de opwarming van de aarde door CO2-uitstoot was de piek vrijwel zeker niet zo hoog. Peter Siegmund, klimaatonderzoeker bij het KNMI: ‘Dit was inderdaad een extreem jaar qua hitte, maar deze zomer hebben we ook gewoon pech gehad. Zulke temperaturen gaan eens in de honderden jaren voorkomen.’Mechelen tijdens de overstromingen afgelopen juli - beeld Marcel van den BerghbosbrandenHonderden mensen opeengepakt op een veerpont die wegvaart van een kustlijn die in lichterlaaie staat. Apocalyptische beelden van het Griekse eiland Evia gingen de wereld over. Ook buiten Zuid-Europa was het raak. In onder meer Canada, de Verenigde Staten, Siberië, Finland en Noord-Afrika woedden bosbranden, die soms wel 2000 vierkante kilometer besloegen en mensenlevens kostten.Hoewel bosbranden al voorkomen zolang er bomen en blikseminslag bestaan, is er in de zogeheten boreale zone iets bijzonders aan de hand. Hier bevinden zich de naaldbossen van de noordelijke regio’s, zoals Canada en Siberië. Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese bossen aan de Wageningen Universiteit en hoofdauteur van het klimaatpanel IPCC, legde eerder in de Volkskrant uit hoe de bosbranden in Rusland toenemen. ‘Van gemiddeld 1 tot 2 miljoen hectare in Rusland per jaar in de jaren negentig, naar 5 tot 6 miljoen hectare nu. De hogere temperaturen door klimaatopwarming werken dat in de hand. Dit is uitermate zorgelijk en niemand heeft er een goed antwoord op. Ook klimaatslim bosbeheer is vrijwel niet uit te voeren in deze onmetelijke gebieden.’Daarnaast valt de timing van de bosbranden dit jaar op, zegt Guido van der Werf, fysisch geograaf en hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam. ‘Ieder jaar is er op de wereld wel een gebied waar veel branden zijn. Dit jaar branden al die gebieden tegelijk, dit is het eerste jaar dat ik dat zie.’Dat is niet zonder gevolgen. Nu bosbranden vaker voorkomen en intenser zijn, kan het bos niet tot oorspronkelijke staat herstellen voordat de volgende brand zich aandient. Daardoor verandert de vegetatie en raakt de CO2-balans zoek: normaliter compenseert het bos de CO2-uitstoot die de bosbrand veroorzaakte doordat er nieuwe bomen groeien die CO2 uit de lucht kunnen halen, maar nu krijgt het bos daar de tijd niet voor en produceert het netto meer CO2 dan het opneemt. Toch valt de uitstoot relatief nog mee, zegt Van der Werf. Zo is de hoeveelheid CO2 die vrijkomt bij bosbranden een stuk kleiner dan wat er wereldwijd bij de verbranding van fossiele brandstoffen de lucht in wordt geblazen.overstromingenDe Duitse Uwe leidt een Volkskrant-correspondent daags na de grote overstromingen van juli rond in het verwoeste dorp aan de Ahr waar hij woont. ‘Woonde’, corrigeert hij zichzelf. Het kolkende water sloeg gaten in de muren, vulde het huis met modder en sleurde zijn schoonvader mee, die tot dan toe spoorloos was.Half juli veroorzaakten aanhoudende regenbuien in West-Europa ernstige overstromingen. Mensen brachten de nacht door op het dak van hun huis, terwijl dorpen onderliepen en wegen en spoorlijnen door aardverschuivingen verwoest werden. Ruim tweehonderd mensen kwamen om. Ook in Nederland gaf het water overlast: in een ziekenhuis in Venlo moesten patiënten op stel en sprong vluchten voor het water. En de hevige regenval bleef niet beperkt tot West-Europa: de Chinese provincie Henan werd eveneens getroffen door zware wateroverlast.Het Duitse dorp Altenburg werd hard getroffen door de overstroming van de Ahr. - beeld Julius SchrankDoor klimaatverandering zal zulk extreem noodweer in West-Europa vaker voorkomen, constateerde een internationaal team wetenschappers onlangs. Maar hoe vaak precies blijft ongewis: het KNMI berekende dat zulke neerslaghoeveelheden ongeveer eens in de duizend jaar optreden, het Belgische KMI kwam uit op eens in de vierhonderd jaar. Dat verschil alleen al geeft aan hoe onzeker de statistiek is als het om extremen gaat, zegt Klaas-Jan van Heeringen, expert waterbeheer bij Deltares. ‘Daarnaast zitten we in een veranderend klimaat, waardoor dit soort extremen naar verwachting vaker zullen optreden. Misschien concluderen we over vijftig jaar wel dat extreme regenval zoals in de zomer van 2021 eens in de 25 jaar voorkomt.’Mensen vragen zich terecht af hoe vaak zulke extremen gaan voorkomen, zegt Van Heeringen. ‘Maar uiteindelijk gaat het daar niet alleen om. We moeten ons daarnaast afvragen: hoe gaan we ons wapenen tegen dit soort extreme situaties, met het doel de impact ervan in te perken? Wat dat betreft gaan waterbeheerders een interessante periode tegemoet.’...

https://www.nd.nl/nieuws/buitenland/1058857/de-onstuimige-zomer-van-2021-toonde-ons-de-gevolgen-van-klimaatverandering

Bijna de helft van alle bomen wereldwijd met uitsterven bedreigd (Joop)

Tussen een derde en de helft van alle wilde boomsoorten op de planeet wordt met uitsterven bedreigd, waarmee het risico op ineenstorting van het ecosysteem en daarmee ook de vernietiging van het leefklimaat van de mens toeneemt. Dat blijkt uit nieuw onderzoek. Het aantal boomsoorten in gevaar is zelfs twee keer groter dan het aantal soorten uitstervende zoogdieren, vogels en reptielen bij elkaar. De grootste boosdoener is de landbouw en veeteelt.

Het onderzoek nam vijf jaar in beslag en keek naar de staat van de 58.497 bekende boomsoorten op de planeet. Daarvan bleken 17.510 soorten, oftewel 29,9 procent van het geheel, in gevaar te zijn. Daarnaast is 7,1 procent ‘mogelijk in gevaar’ en was van 21,6 procent de staat niet grondig genoeg geëvalueerd. Slechts 41,5 procent van alle bomen op de wereld kreeg het predicaat veilig.

Het probleem van de uitstervende bomen doet zich over de hele wereld voor, maar is het nijpendst in het Amazonewoud, waar maar liefst 1.788 boomsoorten dreigen te verdwijnen. Brazilië wordt gevolgd door China, waar zo’n 890 boomsoorten in gevaar zijn. Ook in Europa, waar de biodiversiteit relatief klein is, dreigt boomsterfte. Vooral de meelbes en de wilde lijsterbes lopen risico van het Europees continent te verdwijnen.

Het grote aantal boomsoorten dat het moeilijk heeft, is extra verontrustend wanneer je bedenkt dat tot nu toe slechts 0,2 procent van de bekende soorten is uitgestorven. Dat dit aantal nu zo schrikbarend dreigt toe te nemen, komt volledig op het conto van de mens. Het onderzoeksrapport benoemt de voornaamste bedreigingen voor de boomdiversiteit, waarin landbouw (29%) en veeteelt (14%) gezamenlijk de grootste veroorzakers zijn, op de voet gevolgd door houtkap (27%). Andere oorzaken zijn bouw (13%), bosbranden (13%) en mijnbouw (9%). Klimaatverandering staat met een aandeel van 4% onderaan de lijst, hoewel daarbij niet is meegenomen wat het aandeel daarvan is op bijvoorbeeld bosbranden als gevolg van extreme droogte.

De organisatie verantwoordelijk voor het onderzoek, Botanic Gardens Conservation International (BGCI), vergelijkt het wegvallen van bomen met het spelletje Jenga: ‘Trek de verkeerde eruit en het hele ecosysteem stort in.’ Wel maakt BCGI duidelijk dat het nog niet te laat is: ‘We weten voor het eerst precies welke soorten in gevaar zijn, waar ze zijn en wat het gevaar veroorzaakt. De boomsoorten zijn nog niet uitgestorven. Er is nog hoop. Er zijn nog steeds manieren om ze van de afgrond te redden.’

https://joop.bnnvara.nl/nieuws/bijna-de-helft-van-alle-bomen-wereldwijd-met-uitsterven-bedreigd