Dodental overstromingen Turkije loopt op tot ruim 60 (Telegraaf Buitenland)

Het dodental door de overstromingen in het noorden van Turkije is opgelopen tot boven de zestig. Volgens de autoriteiten zijn zeker 62 mensen om het leven gekomen door de plotselinge en hevige regenval in dorpen nabij de Zwarte Zee. Dat zijn er elf meer dan een dag eerder.

In de provincie Kastamonu zijn zeker 52 mensen omgekomen door de overstromingen. Negen doden vielen in de provincie Sinop en één persoon kwam om het leven in Bartin.

De autoriteiten zijn nog steeds op zoek naar vermisten. Meer dan 2300 mensen zijn geëvacueerd uit het getroffen gebied, onder meer met de hulp van helikopters en boten.

De overstromingen, veroorzaakt door hevige regenval op dinsdag en woensdag, kwamen op het moment dat Turkije net hersteld was van flinke bosbranden in het zuiden. Daar is het kurkdroog en heet. Het vuur eiste zeker acht levens en verwoestte toeristische gebieden langs de kust.

De overvloedige regenval in het noorden leidde ook tot aardverschuivingen. Daardoor kwamen honderden dorpen zonder stroom te zitten. Veel wegen en bruggen zijn verwoest of zo ernstig beschadigd dat ze niet meer te gebruiken zijn.

Het gebied wordt vaker getroffen door overstromingen in de zomer na hevige regenval. Vorig jaar kwamen vijf mensen om het leven door noodweer.

https://www.telegraaf.nl/nieuws/912001664/dodental-overstromingen-turkije-loopt-op-tot-ruim-60

Dodental overstromingen Turkije overstijgt de 50 (Nederlands Dagblad)

Het dodental door plotselinge en hevige overstromingen in het noorden van Turkije is bijgesteld tot boven de vijftig. Volgens de Rijksdienst voor Natuurrampenbeheer (Afad) zijn zeker 51 mensen omgekomen in de provincie Kastamonu, gelegen aan de Zwarte Zee, en zes in de naburige provincie Sinop.Volgens lokale media verwachten bewoners van het getroffen gebied nog meer slachtoffers dan tot dusver bekend. Zo zijn er veel vermisten. Maar berichten op sociale media dat er meer dan 250 slachtoffers te betreuren zijn, worden door de autoriteiten van Kastamonu als onzin bestempeld.Dit weekend werd aanvankelijk nog meer regen verwacht, maar nu lijkt het ernaar uit te zien dat de neerslag zal afnemen.Hevige regenvalZeker 2300 mensen zijn per boot of helikopter geëvacueerd uit het bergachtige gebied aan de Zwarte Zee, ten noorden van hoofdstad Ankara. Duizenden inwoners krijgen tijdelijk elders onderdak omdat hun huizen zijn vernield. De Turkse Rode Halve Maan plaatst tenten en zorgt voor dekens en voedsel. De autoriteiten spraken over een ramp zoals die in vijftig jaar of zelfs een eeuw niet is voorgekomen. Volgens de Turkse president Erdogan, die vrijdag het gebied bezocht, wordt er ‘intensief’ samengewerkt met alle instellingen en organisaties in de getroffen gebieden. Er zijn inmiddels 5500 hulpverleners actief bij de hulp- en reddingsoperaties in het gebied.De overstromingen, veroorzaakt door hevige regenval van dinsdag tot en met woensdag, kwamen op een moment dat Turkije net hersteld was van flinke bosbranden in het zuiden. Daar is het kurkdroog en heet. Het vuur eiste zeker acht levens en verwoestte toeristische gebieden langs de kust.AardverschuivingenDe overvloedige regenval in het noorden leidde ook tot aardverschuivingen. Volgens de autoriteiten zaten daardoor vrijdag nog zeker tweehonderd dorpen zonder stroom. Veel wegen en bruggen zijn verwoest of zo ernstig beschadigd dat ze niet meer te gebruiken zijn. Genietroepen van het Turkse leger zijn begonnen om noodbruggen te plaatsen.Het gebied wordt vaker getroffen door overstromingen in de zomer na hevige regenval. Vorig jaar kwamen vijf mensen om het leven door noodweer...

https://www.nd.nl/nieuws/varia/1056057/dodental-overstromingen-turkije-overstijgt-de-50

Vrijdag de dertiende: bijgeloof… én de dag waarop deze drama’s zich voltrokken (Telegraaf Buitenland)

Vrijdag de dertiende. Voor bijgelovige mensen brengt de ’dag des onheils’ steeds weer een bak ongeluk met zich mee. Wie niet zo bijgelovig is, kan gewoon rustig aftellen naar het weekend. Toch hebben er zich in de geschiedenis al vreselijke drama’s voltrokken op deze pechdag. Een kort overzicht:

Bosbrand

In de zomer van 1939 werden een aantal Australische staten geteisterd door hevige bosbranden. Maar op vrijdag 13 januari maakte een felle brand maar liefst 36 slachtoffers in de staat Victoria. De ramp ging de geschiedenisboeken in als Black Friday.

Bom op paleis

Een zware pechdag voor Buckingham Palace op vrijdag 13 september 1940. Toen werd het paleis namelijk geraakt door vijf Duitse bommen. Koning George VI en Koningin Elizabeth overleefden het nipt, maar één lid van hun entourage overleed bij de aanval en de kapel van het paleis werd vernietigd.

Dodelijke cycloon

Op vrijdag 13 november 1970 trok er een dodelijke cycloon over Chittagong, een havenstad in Bangladesh. Naar schatting lieten er tijdens de storm tussen de 300.000 en 500.000 mensen het leven.

Daarmee staat de natuurramp geboekstaafd als een van de dodelijkste in de moderne geschiedenis.

Andesvliegramp

Op vrijdag 13 oktober 1972 stortte een vliegtuig vol rugbyspelers neer in de Chileense bergen. Een twintigtal passagiers overleefde de crash, maar een reddingsoperatie liet lang op zich wachten. Om te overleven, moesten de overgebleven passagiers de lichamen van hun overleden kameraden opeten.

Uiteindelijk zou het meer dan zeventig dagen duren voor er redding kwam. Zestien mensen wisten de Andesvliegramp te overleven. De vreselijke gebeurtenis werd een inspiratiebron voor tal van boeken en films. Het was een van de meest huiveringwekkende vliegrampen aller tijden.

Tupac Shakur

Op vrijdag 13 september 1996 overleed rapper Tupac Shakur in een ziekenhuis in Las Vegas. Hij lag al zes dagen in een coma nadat hij meerdere keren geraakt was door kogels tijdens een schietpartij.

Wesp

Een van de meest ongelukkige pechvogels van vrijdag de dertiende was de Roemeen Florin Carcu. In 2004 meldde de 54-jarige man zich ziek bij zijn baas. Hij durfde niet buiten, maar tijdens het koffie zetten werd hij gestoken door een zeldzame en giftige wesp. Hij overleefde het niet.

Sneeuwstorm

Inwoners van de stad Buffalo (VS) waren wel wat sneeuw gewoon, maar wat ze op vrijdag 13 oktober 2006 te zien kregen, was ongewoon. Zo viel er maar liefst 56 centimeter sneeuw, en dat voor midden oktober. De sneeuwbui startte donderdagnamiddag en bleef de dag nadien nog even duren. Bovendien kwamen meer dan 1 miljoen mensen door de storm een week lang zonder stroom te zitten.

Blikseminslag

Zo werd een 13-jarige jongen op vrijdag 13 augustus 2010 om 13.13 uur getroffen door bliksem op het Seafront Air Festival in het Britse Lowestoft. De jongen hield weinig over aan het incident, maar is wellicht voor het leven bijgelovig.

Costa Concordia

Op vrijdag 13 januari 2012 kapseisde het cruiseschip Costa Concordia voor de Toscaanse kust. Meer dan dertig mensen kwamen om het leven.

De kapitein van het schip, Francesco Schettino, werd later veroordeeld voor doodslag omdat hij het schip verliet voor iedereen geëvacueerd was. Hij kreeg een gevangenisstraf van zestien jaar.

Aanslagen Parijs

Vrijdag 13 november 2015: terroristische aanslagen in Parijs. Meer dan 130 mensen kwamen om het leven, meer dan 350 anderen raakten gewond.

De aanslagen werden later opgeëist door de terreurbeweging Islamitische Staat (IS). In Frankrijk werden drie dagen nationale rouw afgekondigd.

https://www.telegraaf.nl/nieuws/1366520533/vrijdag-de-dertiende-bijgeloof-en-de-dag-waarop-deze-drama-s-zich-voltrokken

Dodental overstromingen Turkije loopt snel op (Nederlands Dagblad)

Het dodental door plotselinge en hevige overstromingen in het noorden van Turkije staat op negen. Zeker negenhonderd mensen zijn gered uit het getroffen gebied bij de Zwarte Zee.Alle slachtoffers zijn gevallen in het gebied rond de stad Kastamonu. Maar ook in provincies Sinop en Bartin, die meer aan de kust liggen, zijn overstromingen. In Bartin is iemand vermist.Door het water ontstaan er ook aardverschuivingen. Zeker 170 dorpen zitten momenteel zonder stroom door het noodweer. Veel wegen en bruggen zijn verwoest of zo ernstig beschadigd dat ze niet meer te gebruiken zijn. De reddingsdiensten gaan ervan uit dat de regen vanaf donderdagavond minder wordt.Kastamonu ligt ten noorden van Ankara in de regio die ook aan de Zwarte Zee ligt. Het gebied wordt vaak getroffen door overstromingen in de zomer door de hevige regenval. Vorig jaar kwamen vijf mensen om het leven door het noodweer.In het zuiden van Turkije woeden nu flinke bosbranden, doordat het daar heel droog en heet is...

https://www.nd.nl/nieuws/varia/1055732/dodental-overstromingen-turkije-loopt-snel-op

Hoe bereid ik me voor op een klimaatramp? (OneWorld)

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/01/doomsday_prepping_ingekleurd3-875x712.jpg

Het klimaat is opgewarmd door de mens, zegt het nieuwste IPCC-rapport. Waarom lukt het dan toch niet om mijn gedrag te veranderen? vraagt journalist Rosa Boland zich af. Ze gaat op zoek naar inspiratie om in actie te komen.

Ik behoor tot de inmiddels grote groep mensen die weet dat klimaatproblemen in belangrijke mate door mensen worden veroorzaakt, dat er in mijn leven nog voelbare gevolgen van klimaatverandering zullen zijn en dat gedragsverandering noodzakelijk is. Toch kom ik niet in actie, maar kruip ik apathisch onder een dekentje als ik het zoveelste onheilspellende klimaatrapport lees. Ik kan me geen wereld voorstellen waarin we doen wat nodig is om de temperatuur niet verder te laten stijgen dan twee graden. Met als gevolg dat ik zelf ook weinig doe.

Dat kan liggen aan het feit dat wij mensen onze toekomstige ik als een complete vreemdeling zien; we zijn niet in staat ons in te leven in zijn of haar problemen en gevoelens. In een onderzoek waarin mensen beslissen hoeveel slokjes van een smerige cocktail zij respectievelijk zichzelf en hun toekomstige ik laten nemen, moet de toekomstige ik steevast meer slikken. Ook als het aankomt op klimaatverandering is duidelijk dat we niet veel geven om onze toekomstige ik.

Klimaatverandering is een ongeopende rekening die we lieverniet onder ogen willen zien

In een ander onderzoek worden mensen die zijn getroffen door orkaan Sandy onder de loep genomen. Het blijkt dat zelfs deze mensen niet zijn te porren voor een duurzame levensstijl. Ze willen terug naar de normaliteit van vóór de ramp, ook al weten ze dat ‘normaal’ ook een fossiele economie betekent, die de kans op een volgende natuurramp verhoogt. Klimaatverandering is een soort ongeopende rekening die we maar niet onder ogen willen zien.

De rijkste mensen op aarde lijken ondertussen wél rekening te houden met hun toekomstige zelf. Grote verdieners uit Silicon Valley laten bunkers bouwen in Nieuw-Zeeland, vele anderen laten safe rooms bouwen in hun huizen. Sommigen gaan contracten aan om hun lichaam na hun dood te laten invriezen, met het idee dat ze in betere tijden weer tot leven gewekt kunnen worden.

Ik heb geen geld voor dat soort fratsen en pak het liever wat fantasierijker aan. Maar hoe bereid ik me voor op een nieuwe wereld, of kan ik me in ieder geval wat meer inleven in de vreemdeling die mijn toekomstige ik nu nog is? Ik geef mijn verbeelding een kick-start met kunstwerken uit landen waar al (klimaat)chaos heerst.

Buitenlandse investeerders kopen grond met waterbronnen terwijl niet alle Ghanezen schoon drinkwater hebben

Zo toonde De Kerk in Arnhem een expositie over sociale rechtvaardigheid en klimaatverandering. Onder de titel Stormy Weather uitten kunstenaars over de hele wereld er hun zorgen. Dat levert geen clichébeelden op van vervallen steden en een apocalyptisch land vol zombies, maar een reële blik op de sociale problemen die ontstaan wanneer een samenleving door schaarste en chaos genoodzaakt is opnieuw te bepalen wie waar recht op heeft – wat me een goede voorbereiding op de toekomst lijkt.

Kunstenaar Serge Attukwei Clottey heeft jerrycans in stukjes gesneden en die vervolgens aan elkaar gesmolten tot een groot geel gordijn dat midden in de kerk hangt. In Ghana worden deze gele jerrycans Kufuor gallons genoemd, naar de voormalige president van Ghana, John Agyekum Kufuor, die ze massaal liet verspreiden tijdens de veelvuldige perioden van droogte in het land. Inmiddels dragen de plastic tanks zelf bij aan een milieuramp; de grote hoeveelheid verloren geraakt plastic verstopt het riool in de grote steden en brengt dieren op het strand en in de zee in gevaar.

Clottey wil met zijn werk de rol aantonen die privilege speelt bij milieurampen. Per e-mail laat hij weten: ‘Op dit moment wordt er veel grond met waterbronnen opgekocht door buitenlandse investeerders. Ondertussen hebben niet alle Ghanezen schoon drinkwater. Mijn werk symboliseert de scheidslijn tussen de stedelijke ruimte, waar nog altijd veel zwerfafval ligt, en de nieuwe, moderne woonwijken.’

Klimaatverandering zorgt ook dat mensen hun handen uit de mouwen steken en samenwerken

Het is een mooie illustratie van hoe mensen met de minste middelen het hardst getroffen (zullen) worden door klimaatchaos. Het dwingt me om na te denken over mijn rol als inwoner van een welvarend land. (Ik heb mijn plastichuishouding bepaald niet op orde.)

Een ander tentoongesteld werk laat zien hoe een ramp ook in staat is mensen te verbinden. In Deep Weather van de Zwitserse videokunstenaar Ursula Biemann zien we hoe duizenden mensen in Bangladesh samen de strijd aangaan tegen de stijgende zeespiegel door met de hand dijken te bouwen van modderzakken. Het grijpt me aan dat klimaatverandering niet alleen voor verdeeldheid zorgt, maar er ook voor zorgt dat mensen de handen uit de mouwen steken en samenwerken.

Geen historische wortels

Niet alleen beeldend kunstenaars, ook sommige schrijvers wagen zich aan de vraag waarom het zo moeilijk is om actie te ondernemen tegen klimaatverandering. Zoals Lieke Marsman, met haar boek Het tegenovergestelde van een mens. Ze weet daarin goed het verlammende effect van klimaatverandering te beschrijven: ‘Het rare aan angst is dat de wereld in angst nog precies zo is als hij daarvoor was, en toch lijkt alles voorgoed veranderd, juist omdat het voelt alsof alles voor altijd hetzelfde zal zijn. Hoe zal ik het zeggen, het is alsof de lucht voor je ogen beweegt: wat je ziet is wat er is, maar je kijkt door een waas.’

De hoofdpersoon uit de roman is een klimaatwetenschapper die worstelt met de vraag hoe ze zich moet verhouden tot de opwarming van de aarde. Het is een van de weinige fictieboeken over klimaatverandering waarin een dystopisch spektakel uitblijft. En het is fijn om te lezen over iemand die ook constant de psychologische druk voelt van dat onheilspellende probleem dat ‘klimaatverandering’ heet.

Volgens Marsman is het lastig om over klimaatverandering te schrijven. “Het is een heel abstract begrip”, zegt ze. “En het ligt ook nog eens voor een deel in de toekomst. Dat maakt het ongrijpbaar. Hoe schrijf je over een stijgende zeespiegel? Of over CO2-deeltjes? Het zijn nieuwe begrippen en ze hebben dus geen historische wortels die verhalen of mythen met zich meebrengen. Die moeten allemaal nog bedacht worden. Zodra de omvang van de gevolgen van klimaatverandering toeneemt, zal denk ik ook het aantal fictieromans volgen.”

Er is weinig Nederlandse literatuur over klimaatverandering

Literair tijdschrift Guernica besteedde al een keer een heel nummer aan ‘cli-fi’ (climate fiction). Ook hier weinig apocalyps. Er is vooral aandacht voor de druk die sociale relaties ondervinden in tijden van (aankomende) rampen en schaarste.

Een verhaal is van Lydia Millet en speelt zich af in een toekomst waarin natuur alleen nog voor de allerrijksten is. De hoofdpersoon werkt in een vakantieresort waar de elite komt kijken naar ‘zeldzame’ bosdieren als herten. Het leven wordt in haar wereld bepaald door een autoritair regime, en ze put hoop uit kijken naar die rijke bezoekers, die laten zien dat er ‘nog steeds mensen bestaan die precies doen waar ze zin in hebben’.

In deze verhalen gaat klimaatverandering over verstikkende lucht, over bosbranden en overstromingen, maar ook over hoe onze geest omgaat met de onzekere toekomst. Zoals in het mooie verhaal van Helen Phillips, waarin een moeder zich zo veel zorgen maakt over de eventuele toekomstige rampen, dat haar relatie met haar jonge dochter dreigt te verzuren. Totdat ze leert om haar gevoelens van angst er gewoon te laten ‘zijn’, zonder ze steeds te willen wegdrukken of te laten verdwijnen.

Excentriekelingen

Je kunt je natuurlijk ook veel concreter voorbereiden op toekomstige rampen. Ik bel met doomsday prepper Jeroen Klaassen. Deze nuchtere psycholoog laat zien dat preppers echt niet altijd tot op de tand bewapende excentriekelingen zijn. Hij verkoopt onder andere spullen waarmee mensen zich thuis kunnen voorbereiden op stroomuitval en overstromingen. “Mensen komen pas in actie als iets dichtbij komt”, zegt hij. “Toen bekend werd dat in het water rond Dordrecht de chemische stof GenX was aangetroffen, zag ik een hoop waterfilters die kant op gaan.”

Zo begon het ook bij hem. Toen hij nog in Rotterdam woonde, werd zijn omgeving een keer getroffen door een stroomstoring. Zijn oudste zoon was net geboren en Klaassen besefte dat hij zonder luxe en moderne middelen niet goed voor zijn kind kon zorgen. In de vriezer ontdooide de moedermelk. Het fornuis om de melk mee op te warmen, werkte niet. “Op dat moment besloot ik om me voor te bereiden op dit soort situaties. Ik dacht: Ik ben niet alleen verantwoordelijkheid voor mezelf, maar ook voor dit kleine hummeltje.”

Met het eten dat ik in huis heb, houd ik het een paar weken vol

Zijn voorbereidingen komen niet alleen van pas in geval van nood, maar dragen ook bij aan een duurzame levensstijl. Zo probeert Klaassen zo veel mogelijk groenten en kruiden uit eigen tuin te eten en heeft hij zijn eigen kippen. “Ik lig niet wakker van klimaatverandering. Ik vind het vooral leuk om na te denken over de toekomst. Stel, de supermarkt is helemaal leeggekocht omdat er een natuurramp aankomt, wat doe ik dan? Ik heb een voorraadkast vol blikken soep zodat ik daar geen last van zal hebben. Met het eten dat ik in huis heb, hou ik het een paar weken vol. Dat is genoeg, ik ben geen doemdenker en geloof dat de boel na een tijdje weer op orde komt.”

Wel probeer hij uit te zoeken of de planten in de moestuin nog goed kunnen groeien als het klimaat verandert. Want onze manier van landbouw is niet erg toekomstbestendig, ziet hij. “Door die enorme velden met steeds dezelfde gewassen raakt de bodem uitgeput en wordt het voedsel steeds slechter.”

Klaassen snapt wel dat een noodsituatie zo ver van mensen afstaat dat ze veelal het nut van voorbereiding niet zien. “Ik zeg weleens: ‘Je betaalt toch ook je brandverzekering, ook al ga je er niet van uit dat je huis afbrandt?’ Toch komen ze niet zelf in actie. Mensen kunnen nou eenmaal slecht vooruitdenken”, zegt hij laconiek.

Je kunt er ook plezier in hebben: nadenken over hoe je je kunt voorbereiden op een ramp

Klaassen houdt er rekening mee dat anderen zijn kant op komen als ze zonder levensmiddelen komen te zitten. “Ik heb een waterfilter gekocht, dat een paar jaar geleden nog een paar honderd euro kostte, en nu nog slechts drie tientjes. Door de vraag naar waterfilters in ontwikkelingslanden is er veel innovatie geweest op dit gebied. Met dit waterfilter kan ik de hele buurt van water voorzien.”

Hij heeft er vooral veel plezier in: nadenken over de toekomst en hoe hij zich kan voorbereiden op een ramp. “Ik weet dat ik op eigen houtje voor mezelf en mijn gezin kan zorgen en dat geeft me een gevoel van vrijheid.”

Dat is de juiste houding, lijkt me – mijn toekomstige ik moet iets doen wat voldoening geeft. Wat precies, dat is een zoektocht waar ik nu aan kan beginnen.

Dit artikel verscheen eerder in OneWorld-magazine in 2019.

Preppen: zo gek nog niet

‘Als ik kwaad ben, schrijf ik het best’

Rosa Boland

Het bericht Hoe bereid ik me voor op een klimaatramp? verscheen eerst op OneWorld.

https://www.oneworld.nl/lezen/klimaat/hoe-bereid-ik-me-voor-op-een-klimaatramp/