ProRail is hittebestendig, maar de praktijk is soms weerbarstig (SpoorPro)

Nederland ‘zucht’ onder de eerste warme dagen van het jaar. Althans, een deel van de bevolking dan. De warmte zorgt voor een andere manier van leven, zoals ook koude dat doet. Bij ProRail hebben ze zich erop voorbereid en geldt er een hitteplan, bij extreem hete dagen. Dat is nu nog niet het geval, maar toch houdt de spoorbeheerder rekening met het onverwachte. “Als het 25 graden of hoger is, worden er maatregelen genomen”, zegt woordvoerder Mirjam de Witte.

“Zo hebben we dan extra waterwagens klaar staan. Mocht een trein stranden dan is er voor de reizigers snel water beschikbaar”, vertelt De Witte. “Verder houden we kritische plekken in de gaten. Die worden extra gecontroleerd. Het gaat dan om onder meer bruggen, of een plek waar het spoor onlangs is vernieuwd of waar juist oude spoordelen liggen. Door de warmte kunnen materialen namelijk uitzetten.”

Met name bij beweegbare spoorbruggen kan dat problemen opleveren. Door het uitzetten van metaal kan een brug soms niet meer open of dicht. Ook mensen kunnen rond bruggen voor problemen zorgen, of liever gezegd: gevaar, met name voor zichzelf. Ze zoeken spoorbruggen op om van af te kunnen springen, zo het kanaal of de rivier in. Dat is al gevaarlijk op zich, maar de enthousiastelingen realiseren zich daarbij niet dat ze ook door een passerende trein aangereden kunnen worden.

Daarbij is het nu ook langdurig droog. “Daarom zijn we ook bedacht op bermbranden, zoals ook de brandweer dat is”, stelt De Witte. “Iedere ochtend, middag en avond wordt bekeken of de maatregelen nog afdoende zijn. Het algemene beeld tot nu toe is rustig. Er zijn kleine incidenten, maar het is beheersbaar. Dat komt ook doordat het geleidelijk aan warmer is geworden en nu niet ineens loeiheet is. Bovendien koelt het nog goed af in de avond/nacht.”

De weerbarstigheid van de praktijk bleek afgelopen vrijdag bij een storing in Heiloo. “Dat zorgde voor een verstoring op de overwegen”, vertelt De Witte. “Die storing ging er vanzelf uit doordat het ’s avonds afkoelde. Het bleek dat er materialen waren uitgezet door de hitte die daardoor in contact met elkaar waren gekomen waar ze dat niet behoren te doen. We hebben het probleem daarna gevonden en direct opgelost, zodat dit daar niet meer voor kan komen.” Zo verrast de praktijk je soms dus toch, ook al denk je alles onder controle te hebben.

Ware Max Verstappens

Vooralsnog zijn er dus niet of nauwelijks problemen. Dat kan veranderen als het over een langere periode warm blijft of de temperatuur nog meer gaat stijgen. Zo kunnen bijvoorbeeld relaiskasten of computerruimtes oververhit raken. Daardoor kunnen sectiestoringen optreden, waarbij het niet meer zichtbaar is op de schermen waar de treinen rijden. In een dergelijk geval wordt het treinverkeer natuurlijk direct stilgelegd.

Sommige dingen zijn gewoonweg niet te voorkomen, weten ze bij ProRail uit ervaring. Bij temperaturen van boven de 25 graden kan een spoorstaaf wel 70 graden heet worden, waardoor het metaal kan uitzetten en verbuigen. Ook als dat optreedt, wordt het treinverkeer op de bewuste plaats stilgelegd, totdat er reparatie heeft plaatsgevonden. De spoorbeheerder kent haar spoornetwerk als geen ander en houdt de toestand op het spoor nauwlettend in de gaten. Dat gebeurt door het jaar heen, maar vooral in periodes van buitengewone weersomstandigheden. Deze monitoring vindt plaats door middel van meettreinen, de inzet van inspecteurs, maar ook door machinisten die als ware Max Verstappens precies weten hoe hun ‘circuit’ moet aanvoelen.

Lees ook:

https://www.spoorpro.nl/spoorreparatie/2023/06/12/prorail-is-hittebestendig-maar-de-praktijk-is-soms-weerbarstig/

Satellietbeelden brengen overstromingen en spoorverzakkingen sneller in kaart (SpoorPro)

Met satellietbeelden kun je bij overstromingen veel sneller in kaart brengen wat de schade aan het spoor is. Dat vertelde Auke Blokland, Earth Observation Specialist bij CGI woensdag in de uitzending van SpoorProTV. Satellietbeelden zouden daarnaast ook gebruikt kunnen om beter in te spelen op bosbranden veroorzaakt door droogte en in spoorverzakkingen.

De Space Data Services-tak van IT-bedrijf CGI heeft onlangs met behulp van satellietbeelden de overstromingen in Limburg in kaart gebracht. “Het grote voordeel van satellietbeelden is dat je en groot gebied in kaart kan brengen. In het geval van Limburg werd op die manier al snel duidelijk dat niet alleen de dorpen onder water stonden, maar ook hele stukken land in de buitengebieden”, zegt Blokland. “Doordat je in een oog opslag meer ziet, hoef je als hulpdienst bijvoorbeeld minder zelf afzonderlijk nog te inventariseren.”

Satellietdata wordt vergaard door satellieten in de ruimte. Daar zijn er inmiddels talloze exemplaren van, waardoor iemand als Blokland de keuze heeft uit verschillende datasets. Deze data wordt vervolgens naar de aarde gestuurd en gedownload. Bij CGI wordt vervolgens software geschreven voor de benodigde analyse van de data. De informatie wordt vervolgens op basis van de wens van de klant gevisualiseerd.

Dat zijn lang niet altijd de vertrouwde omgevingsbeelden. Het kunnen ook infraroodbeelden zijn. Daarmee kan bijvoorbeeld de gezondheid van bomen in kaart gebracht worden of de bodemvochtigheid.

Warmtebeelden maken het eenvoudiger om te zien waar wisselverwarming werkt

Doordat je door middel van satellietbeelden snel een overzicht hebt, is er de toepassing ervan in de spoorsector geen onlogische. “Bij wateroverlast kun je snel inzichtelijk maken of het spoor onder water staat. Je hoeft dus niet iemand op pad te sturen om polshoogte te nemen. Daarnaast kun je door beelden van voor en na een calamiteit met elkaar vergelijken, om zo vast te kunnen tellen waar er mogelijk schade is”.

Daarnaast is er dankzij infraroodbeelden eenvoudiger om de begroeiing langs het spoor te controleren. Zo wordt bijvoorbeeld precies duidelijk waar er gesnoeid dient te worden. Omdat de bodemvochtigheid ook in de gaten gehouden kan worden, kun je aanwijzingen krijgen waar deze daalt en waar er dus droogte bestaat. Dit kan een indicator zijn dat er op die plek een verhoogd risico op natuurbranden is. Warmtebeelden maken het in de winter eenvoudiger om te zien waar de wisselverwarming wel werkt en waar niet, legt Blokland uit.

Tenslotte kunnen de satellietbeelden volgens Blokland helpen om beter in te spelen op het risico op verzakkingen. “Door gedurende een lagere periode, denk aan een aantal jaar, de reflectie van een object te meten, kun je een inschatting van de beweging maken.”

CGI en Space Data Services-tak werken op dit moment hard aan het enthousiasmeren van potentiële klanten. “We hebben heel veel kennis en techniek in huis, maar mensen moeten het willen gaan gebruiken. Men weet nog niet zo goed wat ze met dergelijke data kunnen. Het is nog een relatief onbekend fenomeen.”

Bekijk hier het interview met Auke Blokland:

Lees ook:

https://www.spoorpro.nl/specials/2021/07/28/satellietbeelden-brengen-overstromingen-en-spoorverzakkingen-sneller-in-kaart/