Primeur voor Nepal: scholen dicht wegens smog (Nederlands Dagblad)

Scholen in Nepal moeten vanwege verstikkende smog in ieder geval tot vrijdag gesloten blijven. Volgens onderwijsminister Deepak Sharma van het Aziatische land is het voor het eerst in de geschiedenis dat zo’n maatregel nodig is vanwege luchtvervuiling.De hoofdstad Kathmandu staat hoog op de lijst van de meest vervuilde steden ter wereld. In het weekend steeg de luchtvervuiling tot het hoogste alarmniveau.De door vervuiling en natuurbranden veroorzaakte smog blijft door een gebrek aan wind hangen in veel delen van het bergachtige land. De regering raadt inwoners sterk aan binnen te blijven en geen afval te verbranden. Op sociale media klagen inwoners van Kathmandu over stekende ogen en jeuk.De smog heeft ook gevolgen voor het luchtverkeer. Passagiers op het vliegveld van de hoofdstad kregen te maken met urenlange vertragingen. De enige internationale luchthaven van het land was vrijdag tijdelijk gesloten vanwege het beperkte zicht...

https://www.nd.nl/nieuws/varia/1027464/primeur-voor-nepal-scholen-dicht-wegens-smog

Gehakt maken van de Pantanal: rapport (Greenpeace)

Betrokkenheid Nederlandse vleesimporteurs bij natuurbranden Brazilië

Afgelopen jaar kwam de Pantanal, het leefgebied van de jaguar en de alligator, in het nieuws wegens ernstige branden, waarbij bijna 30% van het natuurgebied in vlammen is opgegaan. De branden volgden op twee jaar ernstige droogte. De overgrote meerderheid van de branden werd veroorzaakt door menselijke activiteit. Met name veeboeren worden ervan verdacht opzettelijk branden te hebben aangestoken. En wat blijkt? Een aantal van die veeboeren leveren aan Braziliaanse vleesverwerkingsbedrijven waar vandaan ook vlees naar Nederland gaat. 

Het is hoog tijd voor een EU-bossenwet, die bedrijven die dit vlees importeren verplicht om hun ketens op te schonen. De EU-Mercosurdeal, de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de vier Mercosurlanden Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay, moet van tafel. Deze deal zal namelijk de handel in Braziliaans vlees alleen maar vergroten, met alle gevolgen voor de Braziliaanse natuur. 

Geld verdienen aan de vleeshandel

Greenpeace International heeft 15 boeren geïdentificeerd die huidige of recente (2018–2019) leveranciers zijn van de toonaangevende vleesverwerkers van Brazilië, JBS, Marfrig en Minerva. Deze veeboeren  zijn in verband gebracht met de verwoestende branden in de Pantanal in 2020, milieuovertredingen en/of onregelmatigheden in de eigendomsregistratie. Op landgoederen van deze leveranciers is tussen 1 juli en 27 oktober 2020 ongeveer 73.052 ha grond verbrand, een gebied ongeveer anderhalf keer de Hoge Veluwe. In veel gevallen lijken deze branden te hebben bijgedragen tot uitgebreide branden tot ver buiten de eigendomsgrenzen. 

Nederlandse vleeshandel

Tussen 1 januari 2019 en 31 oktober 2020 gezamenlijk meer dan een half miljoen ton rundvlees en rundvleesproducten geëxporteerd ter waarde van bijna 2,47 miljard Euro (USD 3 mld). Nederland is een van de grootste Europese importeurs van dit Braziliaanse vlees en importeerde 12,357 ton rundvlees ter waarde van ruim 72 miljoen euro van deze fabrieken van JBS, Mafrig en Minerva. Belangrijkste importeurs van dit vlees zijn onder andere JBS Group en Global Meat. 

https://www.greenpeace.org/static/planet4-netherlands-stateless/2020/10/83bb5873-gp1suea6_web_size.jpg

Mato Grosso, Pantanal (Braziliê).

Ook Amazone gekapt voor vlees

Dit keer is de link tussen vleesbedrijven in de Pantanal onderzocht. Andere onderzoeken wijzen uit dat vleesproductie een van de belangrijkste drijfveren is voor ontbossing in de Amazone. Zo bleek uit eigen onderzoek uit 2020 dat Vleesgigant JBS – ondanks diverse beloftes – nog altijd betrokken is bij ontbossing in de Amazone. Terwijl we zo langzamerhand met z’n allen ervan doordrongen zijn dat deze natuurgebieden cruciaal zijn om de klimaat- en de biodiversiteitscrisis te stoppen. 

Tijd voor een EU-bossenwet

Het is daarom hoog tijd dat we deze Europese handel ten koste van de natuur aan banden gaan leggen met een Europese bossenwet. Die wet moet voorschrijven dat bedrijven geen producten meer in Europa mogen verkopen die elders leiden tot natuurverwoesting. De Europese Commissie buigt zich momenteel over de vraag hoe zo’n wet eruit zou moeten zien. Mede dankzij de steun van bijna 1,2 miljoen mensen is de druk op stevige maatregelen groot, en wij zullen de aankomende tijd erop toezien dat de beleidsmakers niet gaan buigen voor de industrie en met stevige wetsvoorstellen komen. 

…En zeker geen EU-Mercosurdeal! 

Maar het bizarre is, terwijl de Europese Commissie werkt aan zo’n wet, wil dezelfde Europese Commissie de EU-Mercosurdeal beklinken. Deze handelsdeal tussen de EU en diverse Zuid-Amerikaanse landen (waaronder Brazilië) zal de handel in Braziliaans vlees alleen maar stimuleren. Slecht voor de natuur daar, maar ook hier in Nederland. Want hoe kun je Nederlandse boeren helpen met een omslag naar ecologische landbouw – om uit de stikstofcrisis te komen- als ze tegelijkertijd moeten gaan concurreren met goedkoop Braziliaans vlees?

Gelukkig heeft de Nederlandse Tweede Kamer al eerder laten weten dat ze tegen deze handelsdeal zijn. Maar blijft de Kamer zo standvastig? En zal onze Minister van Buitenlandse Handel – die uiteindelijk  hierover moet gaan beslissen – ook gaan inzien dat deze deal in de kern niet deugt? Ook dat wordt een belangrijk deel van ons werk dit jaar. Welkom op het strijdtoneel van het jaar 2021! 

Lees het volledige Engelstalige rapport van Greenpeace International

Lees de Nederlandse samenvatting met Nederlandse context 

https://www.greenpeace.org/nl/natuur/45257/gehakt-maken-van-de-pantanal-nederlands-rapport/

Facebook speelt hoog spel in Australië: wie knippert er eerst? (NOS Economie)

Opeens zette Facebook gisteravond de knop om. Australische nieuwsmedia en gebruikers konden geen nieuws meer delen. De pagina's van bijvoorbeeld The Australian en de Sydney Morning Herald zijn helemaal leeg.

De reden is een strijd die Facebook en Google voeren met de Australische overheid (en op de achtergrond een flinke uitgeverslobby) over een nieuwe mediawet waardoor techplatforms uitgevers moeten gaan betalen. Google besloot deze week zaken te doen met uitgevers en heeft een aantal deals gesloten. Facebook koos een andere route en laat zien welke macht het heeft als het erop aankomt.

"Facebook zit fout, Facebooks acties zijn onnodig", reageerde minister van Financiën Josh Frydenberg. "Hiermee beschadigt het bedrijf zijn reputatie in Australië." Hij is ook boos omdat bij het blokkeren van pagina's ook overheidspagina's, met bijvoorbeeld corona-informatie, tijdelijk werden geraakt. Ook wordt gevreesd dat het gebrek aan kwaliteitsnieuws leidt tot meer desinformatie.

Onderhandelen met nieuwsmedia

Volgens de Australische overheid is er sprake van een "onevenwichtige machtsbalans" tussen media en techplatforms. Die balans moet worden hersteld met afspraken tussen uitgevers en techplatforms over vergoedingen voor bijvoorbeeld linkjes in Facebooks nieuwsoverzicht en in Googles zoekresultaten. Want de twee partijen verdienen hier ook geld aan via advertentie-inkomsten, benadrukt Australië.

Komen de partijen er onderling niet uit, dan bepaalt een arbitragecommissie het vergoedingsbedrag. De platforms worden ook verplicht om relevante wijzigingen in hun algoritme te delen met nieuwsmedia.

Facebook en Google hebben zich flink verzet tegen de voorstellen. Al in augustus dreigde Facebook het delen van nieuwsberichten onmogelijk te maken. En Google zei in januari dat als de wet er zou komen het bedrijf genoodzaakt zou zijn om Google Zoeken af te sluiten.

Zo zien de Facebook-pagina's van Australische media er nu uit, dit is die van de Sydney Morning Herald:

De discussie om de twee partijen, tevens grootmachten op de online advertentiemarkt, te laten betalen voor nieuws bestaat al veel langer. Maar een escalatie zoals nu in Australië was er nog niet.

In een blogpost stelt Facebook dit besluit met een "bezwaard hart" te hebben genomen en dat het wetsvoorstel de relatie tussen het platform en uitgevers "fundamenteel verkeerd begrijpt".

Ook zegt het bedrijf weinig te winnen te hebben bij het tonen van nieuws op zijn platform. Nieuws zou goed zijn voor minder dan vier procent van het totaal. Het bedrijf bood nieuws naar eigen zeggen aan omdat het "belangrijk is voor een democratische samenleving". Links naar nieuwsmedia op Facebook waren afgelopen jaar volgens het platform goed voor 5 miljard verwijzingen.

Mediacrisis in Australië

Wat verder op de achtergrond meespeelt, is dat er in Australië sprake is van een mediacrisis. Uit informatie van The Australian Newsroom Mapping Project blijkt dat sinds januari 2019 al 184 redacties hun deuren hebben gesloten of zijn gekrompen.

"De crisis is ongekend", zei Allan Fels, voorzitter van de organisatie die het overzicht bijhoudt, vorig jaar tegen The Guardian. Hij wijst op drie oorzaken: de gevolgen van de digitalisering, de coronacrisis en de bosbranden. Uitgevers moeten ondertussen toezien hoe Facebook en Google steeds meer omzet draaien en winst maken.

Daarmee is niet gezegd dat het een direct met het ander te maken heeft. Zelfstandig tech-analist Benedict Evans, die de media- techsector al jaren volgt, wijst erop dat veel van de advertentie-inkomsten die nu binnenstromen bij Facebook en Google, niet per se daarvoor naar kranten gingen. Ook werpt Evans op dat er nog nooit iemand heeft betaald voor het linken naar anderen. Als dat nu wel zou moeten, waarom is het dan alleen van toepassing op nieuws?

Tegelijkertijd zijn techplatforms wel belangrijkere spelers in het nieuwsdomein geworden en concurreren ze daardoor in zeker opzicht met nieuwsmedia. Dat zit uitgevers wereldwijd al veel langer dwars.

Brussel, Washington en Londen

De situatie in Australië moet niet los worden gezien van regulering elders in de wereld. Zo gaven Europarlementariërs al eerder aan interesse te hebben in de manier waarop Australië met deze zaak omgaat; in de EU wordt momenteel gewerkt aan wetgevingspakketten die zijn bedoeld om de macht van grote techbedrijven in te perken.

Brussel, maar ook Washington en Londen, zullen aandachtig kijken naar wat er in Australië gebeurt en wie als eerste met z'n ogen 'knippert' en dus toegeeft: de Australische overheid of Facebook.

https://nos.nl/l/2369272

Facebook: Australiërs mogen snel weer nieuws delen (Telegraaf)

Facebook gaat het binnen een paar dagen weer mogelijk maken voor Australische gebruikers om via Facebook en Instagram nieuws te delen met hun contacten. Het Amerikaanse socialemediabedrijf had deze mogelijkheid eerder beperkt, als reactie op een wetsvoorstel dat Facebook en Google verplicht te betalen voor nieuws van Australische mediabedrijven. De regering in Canberra heeft nu ingestemd met een aanpassing aan de regeling.

https://www.telegraaf.nl/nieuws/613965975/regering-australie-woest-om-problemen-facebookpagina-s-overheid

EU-coronahulpfonds is niet illegaal, zoals Europarlementslid Eppink (JA21) claimt (NieuwsCheckers)

Op 16 december doet Derk Jan Eppink in het Europees Parlement meerdere beweringen over het herstelfonds dat door de EU is opgesteld om noodlijdende landen in de coronacrisis een financiële injectie van honderden miljarden euro’s te geven. Volgens de Europarlementariër van JA21 is dat herstelfonds illegaal, omdat het in strijd zou zijn met meerdere artikelen van het Verdrag van Rome (EEG). Volgens de artikelen die Eppink zelf als bron noemt, zijn zijn beweringen onwaar, en heeft het fonds wel degelijk juridische poten om op te staan.

De beweringen
1. Het hulpfonds is gebaseerd op artikel 122 van het Verdrag van Rome, en dat is bedoeld voor natuurrampen.

2. De Europese Commissie mag volgens artikel 311 van het Verdrag geen geld lenen op de kapitaalmarkt, maar doet dat voor het hulpfonds toch.

3. Het herstelfonds heeft geen voorwaarden

Oordeel: onwaar

Bron van de beweringen

Eppink sprak op 16 december in het Europees Parlement en twitterde daar een dag later over.

Mijn bijdrage in EP: Stijgende kostenpost NL. Herstelfonds: € 750 mrd. NL garant voor: € 43 mrd. Totale NL garanties en leningen (Corona + Euro) opgelopen tot € 245 mrd: € 32.000 per gezin! Rutte en Hoekstra zwijgen bewust. U heeft recht te weten wat er boven uw hoofd hangt. pic.twitter.com/awTvZDMnp8

— Derk Jan Eppink (@djeppink) December 17, 2020

Bewering 1: Het hulpfonds is gebaseerd op artikel 122, en dat is bedoeld voor natuurrampen.

In zijn bijdrage in het Europees Parlement zegt Derk Jan Eppink dat het corona-hulpfonds is gebaseerd op artikel 122 van het Verdrag van Rome. Dat artikel is volgens Eppink puur bedoeld voor rampen als bosbranden of overstromingen, en ‘niet voor de mega overdracht van gelden zonder voorwaarden.’ Artikel 122 heeft inderdaad betrekking op natuurrampen, maar daarmee is nog niet alles gezegd.

In artikel 122 staat:

“In geval van moeilijkheden of ernstige dreiging van grote moeilijkheden in een lidstaat, die worden veroorzaakt door natuurrampen of buitengewone gebeurtenissen die deze lidstaat niet kan beheersen, kan de Raad op voorstel van de Commissie, onder bepaalde voorwaarden financiële bijstand van de Unie aan de betrokken lidstaat verlenen.”

Omdat de Europese Commissie heeft besloten dat de coronapandemie een dergelijke buitengewone gebeurtenis is die lidstaten niet alleen kunnen bevechten, is het fonds niet in strijd met artikel 122.

Eppink, om een reactie gevraagd:

“U gaat wel heel kort door de bocht bij de aanvaarding dat u het terecht vindt dat een bepaling die normaal gezien voor bosbranden of overstromingen gebruikt wordt in de begroting, nu gebruikt wordt om een bedrag van 750 miljard op de kapitaalmarkt op te halen. Een bedrag dat ongeveer 70% bedraagt van de meerjarenbegroting (2021-2027). Dat staat in geen enkele verhouding tot de omvang van de bedoeling van artikel 122.”

“Artikel 122 is juist bedoeld voor deze uiterst ongewone omstandigheden”, legt hoogleraar Europees recht Gareth Davies (Vrije Universiteit) uit. “Zo kunnen samenhangende maatregelen worden genomen om lidstaten te ondersteunen, mits de omstandigheden dat toelaten. Natuurrampen zijn daar een voorbeeld van, maar ook een epidemie valt binnen de categorie van onverwachte, economisch desastreuze en niet zelf veroorzaakte rampen waarvoor artikel 122 in leven is geroepen.”

Bewering 2:  De Europese Commissie mag volgens artikel 311 geen geld lenen op de kapitaalmarkt, maar doet dat voor het hulpfonds toch.

Volgens hoogleraar EU-wetgevingsvraagstukken Ton van den Brink  van de Universiteit Utrecht trekt Eppink de verkeerde conclusie uit artikel 311. In dat artikel staat namelijk niet expliciet vermeld dat de Europese Unie geen geld mag lenen op de kapitaalmarkt, maar dat de begroting altijd volledig uit eigen middelen moet bestaan.

Van den Brink legt uit dat de Raad van Ministers sinds het Verdrag van Lissabon in 2009 in staat is om nieuwe categorieën eigen middelen beschikbaar te stellen. Daaronder kunnen ook leningen vallen. De bewering van Eppink over artikel 311 is daarom onjuist.

Eppink reageert dat artikel 311 wel degelijk is geschonden in de naam van het hulpfonds.

“Ik heb beide juridische documenten ook gelezen, alsook juridisch advies ingewonnen. Daaruit kwam de conclusie dat het EU-verdrag wel degelijk geschonden wordt. Want volgens het artikel mag de Europese Commissie lenen, maar niet op deze schaal. De lidstaten staan namelijk garant voor de leningen die de Europese Commissie afsluit op de kapitaalmarkt. Overigens kunnen de lidstaten zelf ook tegen gunstige voorwaarden terecht op de kapitaalmarkt, en is er dus geen enkele reden om een fonds van deze opvang in het leven te roepen. Tot slot kunnen de lidstaten ook nog beroep doen op het ESM.”

Ook hier is professor Davies het oneens met Eppink:

“‘Eigen middelen’ betekent  in artikel 311 dat de Unie geen geld kan uitgeven op de basis dat een andere partij, in dit geval de lidstaten, dat zullen bekostigen. De Unie moet zelfvoorzienend zijn in haar budget. Dat betekent echter niet dat de Unie niet mag lenen als ze (i) toestemming hebben van de Europese Raad (dat hebben ze), (ii) ze het geld zelf lenen en (iii) de capaciteit hebben om die schuld zelf terug te betalen.”

Bewering 3: Het herstelfonds heeft geen voorwaarden

Volgens Eppink zitten aan het herstelfonds geen voorwaarden voor de lidstaten die van het fonds gebruik willen maken. Dit is incorrect. Lidstaten kunnen alleen aanspraak maken op geld uit het herstelfonds als ze een plan van besteding inleveren bij de Europese Commissie. De Commissie beoordeelt de plannen en legt de bevindingen voor aan de overige lidstaten. Die lidstaten stemmen of het geld wordt toegekend.

Eppink beargumenteert tevens dat de gestelde ‘boterzachte voorwaarden’ onderworpen zijn aan het oordeel van de Commissie, ‘waaruit volgt dat praktisch gesproken maximaal drie maanden tijdwinst wordt geboekt kan worden en het hele verhaal uiteindelijk doorgaat.’

Volgens Davies is dat niet het geval, maar zijn lidstaten waarschijnlijk sneller geneigd om te klagen over de hoeveelheid regels en voorwaarden waaraan ze moeten voldoen om het geld te krijgen:  

“Artikel 12 tot en met 18 zijn duidelijk in het feit dat lidstaten die een lening willen aanvragen, eerst aan een aanzienlijk aantal voorwaarden en regels moeten voldoen. Ze moeten met gedetailleerde plannen komen waarin staat hoe ze het geld willen uitgeven, en wat op lange termijn de voordelen zijn voor de efficiëntie, welvaart etc. De Commissie kan om wijzigingen in de plannen vragen. In de praktijk zal dit een vrij intensief proces zijn waarbij de Commissie de leningen gebruikt om economische hervormingen te forceren binnen de lidstaten. Het is het tegenovergestelde van boterzachte voorwaarden. Sterker nog, het is niet onwaarschijnlijk dat de lidstaten zullen klagen over de eisen van de Commissie.”

Conclusie

Het corona-hulpfonds van de EU bestaat om noodlijdende lidstaten financiëel te ondersteunen. Het fonds is samengesteld uit leningen die door de Raad van Ministers zijn goedgekeurd. De EU stelt daarnaast hoge eisen aan lidstaten die gebruik willen maken van het beschikbare geld. Het fonds is niet in strijd met artikel 122 of artikel 311 van het Verdrag van Rome, en is dus anders dan europarlementariër Eppink beweerde, niet illegaal.

https://nieuwscheckers.nl/nieuwscheckers/eu-coronahulpfonds-is-niet-illegaal-zoals-europarlementslid-eppink-ja21-claimt/