Onze favoriete foto’s van het apocalyptische jaar 2020 (Motherboard Vice)

Overstromingen, (bos)branden en natuurlijk een pandemie – stuk voor stuk kenmerken ze het jaar 2020. Het was een jaar waarin de rampen en tragedies zich bleven opstapelen, een jaar waarin het vaak voelde alsof de wereld dystopisch ten onder ging. En nu is het voorbij. Het begin van het nieuwe decennium is in meerdere opzichten een cruciaal historisch moment.

2021 is al begonnen (en direct historisch van start gegaan), maar het is de moeite waard om even stil te staan bij het meest turbulente jaar uit de recente geschiedenis. 

Australië was een van de eerste landen waar het officieel 2020 werd. Het begon direct al vreselijk: een van de grootste bosbranden in de geschiedenis van de aarde raasde door het land en de rook die daarbij vrijkwam, overschaduwde het naburige Nieuw-Zeeland. Daarna begon het rampjaar 2020 voor Indonesië. De hoofdstad Jakarta kampte tijdens oud en nieuw met verwoestende overstromingen, waarbij ten minste 66 mensen omkwamen en zo’n 60.000 mensen hun huis verloren.

Achteraf gezien is makkelijk om deze Bijbelse rampen te interpreteren als de eerste onheilspellende tekenen van een jaar dat getekend zou worden door tragedies. Maar de kiem van de meest verwoestende ramp van 2020 was al eerder gelegd. 

Eind december 2019 waren in de Chinese stad Wuhan al minstens 27 mensen gediagnosticeerd met een nieuw coronavirus, dat in de twaalf maanden erna elk land ter wereld zou overspoelen, meer dan 90 miljoen mensen zou besmetten en meer dan 1,9 miljoen mensen zou doden. Overal ter wereld gingen de grenzen dicht, mochten vliegtuigen niet meer opstijgen en sloten mensen zich thuis op, wat tot bizarre beelden van lege straten leidde. De wereld verstilde; het was zelfs nog nooit zo stil op aarde sinds we ons geluidsniveau meten.

Die griezelige stilte werd doorbroken door het geluid van collectieve actie. Miljoenen mensen van over de hele wereld gingen de straat op om zich uit te spreken tegen politiegeweld, racisme en oprukkend autoritarisme. 2020 was ontegenzeggelijk het jaar van Covid-19, maar door de Black Lives Matter-beweging en de pro-democratische demonstraties in Hongkong was het ook het jaar van protest en geweld als tegenreactie.

Veel van deze kwesties spelen nog steeds en zullen dat tot ver in 2021 blijven doen. De puinzooi nog niet voorbij, maar 2020 gelukkig wel. Daarom verzamelden we wat van de meest schokkende, surrealistische en hartverscheurende foto’s uit de regio Azië-Pacific om het dystopische jaar 2020 samen te vatten. Opdat we niet vergeten.

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608173823420-brook-mitchell-getty-images.jpeg

Een paard op het land van Claire en Laurence Cowie. Het stel bleef achter om hun huis tegen de bosbranden te beschermen. Ze verloren een schuur, maar wisten het paard ternauwernood te redden. Geschoten op 1 februari 2020 in Canberra in Australië. Foto door Brook Mitchell/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608173838709-ed-wray-getty-images.jpeg

Een man waadt op 2 januari 2020 door zijn overstroomde buurt in Jakarta in Indonesië. Foto door Ed Wray/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608173902995-ezra-acayan-getty-images.jpeg

Een ambtenaar wordt met ontsmettingsmiddel bespoten voordat ze haar werkplek mag betreden, om de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan. Geschoten op 19 maart 2020 in Pasig in de Filipijnen. Foto door Ezra Acayan/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608173944864-getty-images.jpeg

Werknemers van de autofabriek van Dongfeng Fengshen lunchen op 2 meter afstand van elkaar. Geschoten op 24 maart 2020 in Wuhan in China. Foto door Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608173995266-anthony-kwan-getty-images.jpeg

Pro-democratische demonstranten in gevecht met de oproerpolitie. Geschoten op 27 mei 2020 in Causeway Bay, een wijk in Hongkong. Foto door Anthony Kwan/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608174350756-gettyimages-1214531222.jpeg

Tijdens de afstudeerceremonie van een school in Taguig in de Filipijnen waren de gezichten van afstuderende studenten op een tablet te zien. Zo’n 179 studenten werden op de ceremonie, die online werd gestreamd, vertegenwoordigd door robots, aangezien massabijeenkomsten in het land verboden waren om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Geschoten op 22 mei 2020. Foto door Ezra Acayan/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608174377428-gettyimages-1227136811.jpeg

In Seoul werd trackingtechnologie gebruikt om mensen op te sporen die geen mondkapje droegen. SK Telecom ontwikkelde een autonome robot om desinfectie- en monitoringstaken uit te voeren, om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De robot controleerde ook de lichaamstemperatuur van mensen. Als je geen mondkapje droeg en er niet te veel mensen in de buurt waren, vroeg de robot je of je er eentje wilde opzetten. Geschoten op 26 mei 2020. Foto door Chung Sung-Jun/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608174028141-asanka-ratnayake-getty-images.jpeg

Een vrouw kijkt uit het raam van haar sociale huurwoning in Melbourne in Australië. Nadat er veel bewoners positief getest werden op het coronavirus, moesten negen sociale huurflats in verplichte lockdown om de verspreiding van het coronavirus in Melbourne tegen te gaan. Geschoten op 5 juli 2020. Foto door Asanka Ratnayake/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608174092692-lauren-decicca-getty-images.jpeg

Thaise kleuters dragen mondkapjes in afgeschermde speelruimtes in de Wat Khlong Toey-school in Bangkok in Thailand. Geschoten op 10 augustus 2020. Foto door Lauren Decicca/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608174145917-hindustan-times-getty-images.jpeg

Medisch personeel en familieleden leggen het lichaam van een COVID-19-slachtoffer op een brandstapel in het Nigambodh Ghat-crematorium in New Delhi in India. Geschoten op 20 november 2020. Foto door Biplov Bhuyan/Hindustan Times via Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608174412076-chung-sun-yun-getty-images.jpeg

Een medewerker in beschermende kleding spuit een desinfecterend middel rond in een theater in Seoul in Zuid-Korea. Geschoten op 21 juli 2020. Foto door Chung Sung-Jun/Getty Images

https://video-images.vice.com/_uncategorized/1608173855057-phil-walter-getty-images.jpeg

Een vliegtuig raast door de oranje hemel boven Manukau City in Nieuw-Zeeland. De rook kwam van Australië, waar honderden bosbranden door New South Wales, Victoria en Zuid-Australië woedden. Het Australische leger werd ingeschakeld om te helpen met blussen en reddingsacties. Geschoten op 5 januari 2020. Foto door Phil Walter/Getty Images

Dit artikel verscheen oorspronkelijk bij VICE Australië

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram

https://www.vice.com/nl/article/qjpzdv/onze-favoriete-fotos-van-het-apocalyptische-jaar-2020

Bangladesh leert Nederland omgaan met klimaatrampen (OneWorld)

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/11/erosie-4-875x587.jpeg

Door de aanleg van een dijk is het land van Asob Banu beschermd tegen het wassende water.

Stormen, een stijgende zeespiegel en erosie van rivieroevers jagen de bevolking van Bangladesh op de vlucht. Hoelang kunnen zij nog met klimaatverandering meebuigen? ‘Met al die rampen hier kun je maar beter iets achter de hand hebben.’

De grijzende Jabar Hossain zit met zijn rug naar de rivier, zijn blik strak gericht op de gele stoppels van het geoogste rijstveld. Op de grond liggen rijstkorrels op een stuk plastic te drogen in de zon. Een van zijn geitjes snoept ervan. Hossain (50) laat het gebeuren. Het is zijn laatste oogst hier in Caring Char, een gebied aan de zuidkust van Bangladesh.

Nog een paar weken, hooguit twee maanden, dan verdwijnt zijn rijstveld onder water. De Meghnarivier heeft al zijn halve erf opgeslokt en uit voorzorg heeft hij zijn huis al afgebroken. Het bouwpakket van golfplaten, houten balken en palen ligt kilometers landinwaarts opgeslagen naast de binnendijk. Bedden, kasten en ander huisraad zijn tijdelijk gestald in een gehuurde kamer. Zijn jongste kinderen zitten op een islamitische kostschool in de buurt, de oudsten zijn getrouwd en wonen bij hun schoonfamilie.

Door erosie langs de grote rivieren raken jaarlijks zeker 50 duizend Bengalen ontheemd

“Mijn vrouw en ik blijven hier zolang het kan”, zegt Hossain, wijzend naar een strohut die zij nu delen met hun drie koeien en vijf geiten. Het is het enige onderkomen in de wijde omgeving. Alle buren zijn inmiddels vertrokken. “Wij moeten onze bomen nog kappen en de groenten oogsten. We hebben het geld hard nodig om nieuw land te kopen. Net zoals tien jaar geleden, toen we hier kwamen.”

Door de erosie langs de grote rivieren raken jaarlijks zeker 50 duizend Bengalen ontheemd. Maar er komen ook duizenden hectaren nieuw land bij. De rivier schuurt de oevers uit en verplaatst regelmatig haar stroomgebied. Van dat sediment ontstaan in de rivierbedding zandplaten, die geleidelijk uitgroeien tot eilanden (chars).

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/11/erosie-1-875x587.jpeg

Het land van Jabar Hossain en zijn vrouw wordt langzaam opgeslokt door de rivier.

De bewoners van het gebied leven al eeuwen met de overstromingen, bodemverzilting en erosie door klimaatverandering waarmee andere landen in de toekomst ook geconfronteerd zullen worden. En dus letten ingenieurs wereldwijd goed op hoe de Bengalen zich beschermen tegen het wassende water. Karin Sluis, CEO van ingenieursbureau Witteveen en Bos, vertelde hierover onlangs op BNR Nieuwsradio.

Sluis: ‘Je zou verwachten dat ingenieurs uit Nederland naar Bangladesh komen om eens even uit te leggen hoe het moet, maar er is juist sprake van grote wederkerigheid. Wij hebben daar geleerd hoe je op een veel grotere schaal die natuurlijke processen kunt gebruiken en wij passen dat in de praktijk nu, mede dankzij Bangladesh, in Nederland toe.’

Nieuw land

Al sinds de jaren 60 voert de Bengaalse overheid een beleid van inpolderen en bedijken van land. Voor het dichtbevolkte, arme en voornamelijk op landbouw gerichte Bangladesh is land een schaars en kostbaar goed. Daarom heeft de overheid in 1994 het Char Development & Settlement Project (CDSP) opgezet, een samenwerkingsverband van zes departementen om nieuwe nederzettingen te ontwikkelen. Nederland was een van de financiers.

Het natuurlijke proces van landwinning duurt zo’n 20 tot 30 jaar, zo lang kunnen erosieslachtoffers niet wachten

“Een stuk land biedt arme mensen houvast, een basis om geld te verdienen”, zegt ingenieur Zulfiquer Azeez van CDSP in havenstad Noakhali. De resultaten van het project vormen het bewijs; de armoede is fors gedaald in het projectgebied dat nu een half miljoenmensen telt. De bewoners hebben betere huizen, meer bezittingen, meerdere inkomstenbronnen en hun kinderen gaan naar school. “Maar nieuw land goed bewoonbaar maken, vereist investeringen in oeverbescherming en infrastructuur. Dat kost tijd en geld.”

Het natuurlijke proces van landwinning, waarbij zandplaten in de rivierbedding ontstaan die uiteindelijk uitgroeien tot eilanden, duurt zo’n twintig tot dertig jaar. Dan komt de overheid in actie en poldert het eiland in met dijken. Zo lang kunnen Jabar Hossain en andere erosieslachtoffers niet wachten.

Dat weten lokale bendes, de ‘muscle men’. Zodra de mangroven en andere bomen, die het departement van bosbouw heeft aangeplant, stevig geworteld zijn, claimen gespierde bandieten het nieuweland als graasland. Zij zijn jarenlang heer en meester van het gebied, innen pacht voor vee en rijstbouw, en verkopen het land later in kleine percelen aan door erosie ontheemde boeren.

Twee keer per dag, bij vloed, stroomde het huis vol met water

Toen Hossain met zijn gezin tien jaar geleden in Caring Char neerstreek, ruilde hij twee koeien voor een kwart hectare grond. Aanvankelijk kon hij er alleen zoutbestendige rijst op verbouwen. Beginnende polders zijn nog niet zo droog en er zit nog veel zilt water in de grond, waar niet veel op wil groeien. Het kolonistenbestaan was hard voor Hossain, maar hij had nog geluk: binnen drie jaar werd Caring Char ingepolderd door CDSP.

De struise Asob Banu (55) die in 2001 met man en tienerzonen in Nangulia Char (het eiland dat grenst aan Caring Char) neerstreek, was ruim tien jaar overgeleverd aan de bendes, de verzilte grond en de getijden. “Er was hier helemaal niks: geen wegen, geen stroom, geen telefoon, geen overheid. En twee keer per dag bij vloed stroomde het huis vol met water. Tot aan mijn knieën.” Banu stond er alleen voor. Man en zonen waren maanden van huis om elders als dagloner geld te verdienen.

“Dat is verleden tijd.” De komst van de dijk en de overheid heeft de boeren uit hun isolement gehaald en de ‘muscle men’ onttroond. Banu is nu eigenbaas. “Wij zijn nu officieel landeigenaar, we kunnen leven van de opbrengst en investeren in een tractor en een waterpomp, in ons huis en in de school voor de kleinkinderen. Het leven is goed. Dat willen we niet kwijtraken.”

Natte voeten

Het nieuwe land van Nangulia Char oogt lieflijk, alsof het er altijd is geweest. De dijkwegen zijn omzoomd met hoge pijnbomen, huizen omringd met fruitbomen. In het polderland is het een en al bedrijvigheid; er wordt geoogst, geploegd en nieuwe rijst aangeplant. Elk stukje grond wordt benut. Rond visvijvers en sloten groeien courgettes en pompoenen langs palen omhoog, in de bermen bloeien bonenplanten, en op elk erf scharrelen duiven, kippen, eenden, ganzen.

Alleen de cycloonschuilplaatsen die boven het landschap uitsteken, herinneren de bewoners voortdurend aan de gevaren van de oprukkende erosie. Het bezorgt de kolonisten slapeloze nachten. Ze weten maar al te goed hoe machtig en meedogenloos de Meghnarivier kan zijn. Zij eisen extra onderhoud, betere oeverbescherming, hogere dijken, meer drainagekanalen.

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/11/erosie-2-1-875x587.jpeg

De loop van de rivier verandert door erosie en dwingt boeren te verhuizen.

Maar dat lijkt niet altijd mogelijk, ook niet bij Caring Char. Het project daar is na zeven jaar alweer aan het instorten: de dijk is verzakten verzwolgen door het water – waardoor weten ingenieurs nog niet. “Groot herstelwerk is op dit moment niet mogelijk”, verklaart ingenieur Zulfiquer van CDSP. “Dat is te riskant, de stroming is te sterk.” Met een sjaal om zijn hoofd tegen de ochtendkou, staat de ingenieur aan de oever van de Meghnarivier op de meest westelijk punt van Caring Char.

De erosieschade loopt in de miljoenen. Over een jaar zal het hele gebied verdwenen zijn

De rivier lijkt wel een zee; de overkant is niet te zien, het wassende getij klotst tegen de aarden wal. Zulfiquer kijkt over de afgebrokkelde rand van de weg naar het water. Een paar honderd meter verderop steekt nog net een stuk van de sluis uit de rivier. Het is de tweede sluis die is weggespoeld. De ingenieur was bij de bouw betrokken, net als bij de aanleg van de vijf kilometer lange weg dwars over Caring Char waar nu nog één kilometer van over is. De erosieschade loopt in de miljoenen.

Zulfiquer: “Over een jaar is Caring Char verdwenen, het aangrenzende Noler Char mogelijk binnen tien jaar als de erosie zo doorgaat. We moeten eerst weten wat er speelt, waar die eroderende stroming vandaan komt.” Voorlopig komen er in elk gevalgeen nieuwe dijken of dammen. De oude dijk verder landinwaarts wordt de nieuwe verdedigingslinie.

Een derde minder land

“In de toekomst wordt het alleen maar erger”, voorspelt water- en klimaatexpert Ainun Nishat van het Centre for Climate Change and Environmental Research (C3ER) in Dhaka. Hij onderzoekt al jaren de effecten van klimaatverandering in Bangladesh. Tussen 1990 en2018 werd het land getroffen door 154 overstromingen, stormen en andere klimaatgerelateerde rampen, die tientallen miljoenen Bengalen troffen en miljarden euro schade aanrichtten. “Klimaatverandering is een feit, de aarde warmt op, de zeespiegel stijgt, het weer wordt onvoorspelbaar en steeds extremer.”

Bengalen hebben net als Nederlanders een hekel aan natte voeten

Bangladesh is uitermate kwetsbaar; de helft van het land ligt minder dan 12,5 meter boven zeeniveau, dat blijft stijgen. Het Intergouvernementele Panel for Climate Change (IPCC), een VN-orgaan dat de wetenschappelijke basis van klimaatverandering beoordeelt, voorziet dat Bangladesh zonder tegenmaatregelen in2100 een derde van de landoppervlakte voorgoed kwijt is. “Erosie is geen klimaatverandering, het is een natuurlijk proces, maar het wordt wel degelijk beïnvloed door veranderingen in het klimaat.”

Door een hogere zeespiegel en smeltende gletsjers stroomt er meer water door de rivieren. Zwaardere stormen zorgen ervoor dat die grotere hoeveelheid harder gaat stromen, met als gevolg erosie. Nishat heeft er alle begrip voor dat de bedreigde eilandbewoner dijkbescherming eisen. “Bengalen hebben net als Nederlanders een hekel aan natte voeten. Daarom zijn wij, net als jullie, gebieden gaan inpolderen en omdijken.”

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/11/erosie-3-875x587.jpeg

Kustbewoners breken hun huis af en slaan het landinwaarts op.

De eerste polders in Bangladesh dateren uit de jaren 60. Inmiddels staat de teller op 139 polders. In de kustgebieden zijn de leefomstandigheden van miljoenen Bengalen erdoor verbeterd en is de economische groei bevorderd, constateren onderzoekers in de vuistdikke rapporten van het Bangladesh Deltaplan 2100. Maar de polderontwikkeling creëert ook nieuwe problemen, omdat het de natuurlijke processen verstoort, waardoor afvoerkanalen dichtslibben en het water in de polders stagneert en de eilanden verzilten. Het polderconcept overboord zetten gaat de onderzoekers te ver, maar gezien de klimaatverandering is het evident dat het concept vernieuwd en aangepast moet worden. De sleutelvraag is hoe?

Zelf betalen

De natuur kan de mens een handje helpen, signaleert het Deltaplan. In een van de polders in Satkhira, in het zuidwestelijke kustgebied van Bangladesh, mag de rivier alweer een paar jaar haar gang gaan en de polder van een nieuwe vruchtbare sliblaag voorzien – en tegelijkertijd de afvoerkanalen schoonspoelen. Het klinkt goed, maar de aanpak stuit op praktische bezwaren. De boeren, die jarenlang hun land moeten afstaan, weten niet of en hoe ze gecompenseerd gaan worden, zeker als ze moeten migreren om elders werk te vinden.

Noakhali geeft CDSP het nieuwe land wat meer ruimte dooreen kleiner gebied in te polderen, zodat de natuur haar werk kan doen. Klimaatexpert Nishat betwijfelt of die aanpak werkt. “Vroeger was dat misschien mogelijk, maar nu is daarvoor in Bangladesh geenruimte meer. Er wonen al te veel mensen. Die willen geen voedselhulp, die eisen beter dijkonderhoud om zelf rijst te verbouwen.”

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/11/erosie-hoofdbeeld-875x587.jpeg

Erosie van de Meghnarivier, bij de Bengalese stad Noahkali.

Bengaalse kustbewoners zijn vooral op zichzelf aangewezen. De mensen op het platteland, die direct slachtoffer zijn van klimaatgerelateerde rampen, investeren zelf het meeste geld in de rampenbestrijding, blijkt uit recent onderzoek van het International Institute for Environment and Development (IIED). De plattelandsbewoners geven bijna 2 miljard dollar per jaar uit aan preventieve maatregelen, zoals het ophogen, versterken of herstellen van huizen en oevers. Dat is twee keer zoveel als het Bengaalse overheidsbudget, en ruim twaalf keer het bedrag dat internationale organisaties aan hulpgelden geven voor het Bengaalse platteland. Lokale initiatieven kunnen maar mondjesmaat aanspraak maken op overheidsfinanciering.

Met al die rampen hier, kun je maar beter iets achter de hand hebben

“Experimenteren en uitproberen. Je aanpassen aan het klimaat leer je in de praktijk”, is het devies van de Bengaalse klimaatdeskundige Saleemul Huq. Hij is als wetenschapper lid van het IPCC. “Het hele kustgebied beschermen is op den duur een onmogelijke opgave”, zegt hij. “Men zal keuzes moeten maken en misschien hele gebieden moeten opgeven.” En dan gaat de voorkeur uit naar de grote steden in plaats van dorpen met landbouwgrond. Voorlopig pleit Huq voor tijdelijke bescherming. “Elk jaar dat de mensen langer kunnen profiteren van hun grond is meegenomen. Zo kunnen ze een buffer opbouwen en zich voorbereiden op de toekomst.”

Kolonisten weten wat hun te doen staat. Zij bereiden zich mentaal en financieel voor op een nieuwe toekomst elders. De een opent een winkel, een ander gaat kalkoenen vetmesten of koopt een brommer of landbouwmachines. Asob, die haar boerderij niet kwijt wil, legt alvast geld opzij om landinwaarts grond te kopen. “Met al die rampen hier, kun je maar beter iets achter de hand hebben.”

Dit artikel verscheen eerder in OneWorld Magazine.

Zijn ook verwoestende bosbranden het nieuwe normaal?

Dit zijn de zorgwekkende gevolgen van smeltende permafrost

Hilde Janssen

Het bericht Bangladesh leert Nederland omgaan met klimaatrampen verscheen eerst op OneWorld.

https://www.oneworld.nl/lezen/klimaat/bangladesh-leert-nederland-omgaan-met-klimaatrampen/

2020 warmste jaar ooit gemeten in Europa, grootste afwijking bij Siberië en Noordpool (NOS journaal)

Vorig jaar was het warmste jaar ooit in Europa sinds het begin van de metingen. Dat meldt Copernicus, het aarde-observatieprogramma van de Europese Unie. Het jaar ervoor was er ook al een record, maar in 2020 was het gemiddeld maar liefst 0,4 graden warmer dan in 2019. Het was in Europa 1,6 graden warmer dan het langjarig gemiddelde van de periode 1981 - 2010.

Wereldwijd komt de temperatuur vorig jaar op gelijke hoogte met 2016, dat tot nu toe het warmste mondiale jaar ooit was. 2020 was daarmee het zesde jaar in een reeks buitengewoon warme jaren sinds 2015 en de periode 2011 - 2020 is het warmste decennium ooit gemeten. Daarnaast bereikte de omvang van het zee-ijs op de Noordpool vorig jaar in verschillende maanden een recordlaagte.

De grootste afwijking voor wat betreft de temperatuur werd gemeten boven de Noordpool en bij Siberië. Daar was het zelfs zes graden boven het gemiddelde van 1981 - 2010. Siberië had afgelopen zomer een ongekende hittegolf, met temperaturen van bijna veertig graden boven nul.

Dit leidde tot enorme natuurbranden in die regio, die volgens Copernicus "buitengewoon heftig" waren. Ze begonnen in de maand mei, hielden de hele zomer aan en doofden pas ver in de herfst uit.

Meer broeikasgas in atmosfeer

Bij deze branden kwam veel koolstofdioxide (CO2) vrij, een van de broeikasgassen die als belangrijke oorzaak voor de klimaatverandering gelden. Ook daarbij ging het om een record: de hoeveelheid CO2-uitstoot door de natuurbranden bedroeg 244 megaton, een derde meer dan het vorige record in 2019.

Ook signaleert Copernicus dat de totale hoeveelheid CO2 in de atmosfeer vorig jaar opnieuw is gestegen, tot 413 ppm (parts per million). Dit ondanks de daling van de uitstoot van CO2 als gevolg van de coronacrisis.

"Dit is soms verwarrend", zegt Henk Eskes van het Nederlandse KNMI en betrokken bij Copernicus. "Een daling van de uitstoot wil niet zeggen dat de hoeveelheid CO2 en andere broeikasgassen in de atmosfeer afneemt." Die neemt namelijk juist steeds verder toe.

Door de coronacrisis stoten auto's, vliegtuigen en fabrieken minder uit. Maar de hoeveelheid broeikasgas in de atmosfeer neemt daardoor niet af. "Er is dus alleen sprake van een daling van de groei, en niet van de absolute hoeveelheid."

Dat komt doordat broeikasgassen als CO2 lang blijven hangen in de atmosfeer. Het is een van de redenen waarom klimaatwetenschappers zo bezorgd zijn. "Hoewel de kooldioxideconcentraties in 2020 iets minder zijn gestegen dan in 2019, is dit geen reden voor tevredenheid", aldus Vincent-Henri Peuch van Copernicus. "Totdat de netto wereldwijde uitstoot tot nul is gedaald, zal CO2 zich blijven ophopen in de atmosfeer en tot verdere klimaatverandering leiden."

Europa warmt sneller op dan de andere continenten. Volgens Peter Siegmund van het KNMI komt dat voor een klein deel door de afname van de luchtvervuiling in de afgelopen decennia. "Nog belangrijker is het feit dat er de afgelopen twintig jaar steeds minder wolken zijn, en daarom meer zonneschijn het aardoppervlak bereikt. Met name in de lente en de zomer is dit het geval. Waarom dit specifiek in Europa het geval is, weten we niet. En ook weten we niet of dit zo blijft."

Eerder werd al bekend dat 2020 in Nederland samen met 2014 het warmste jaar was sinds het begin van de metingen. De gemiddelde temperatuur was 11,7 graden en bijna alle maanden waren warmer dan normaal.

Eigenlijk hadden de onderzoekers verwacht dat 2020 juist een minder snelle stijging van de temperatuur zou laten zien, vanwege het verkoelende effect van La Niña. La Niña is een natuurverschijnsel waarbij warm zeewater wordt verdreven door een koude zeestroom, wat er in de regel toe leidt dat ook de luchttemperatuur lager wordt.

http://feeds.feedburner.com/~r/nosnieuwsbinnenland/~4/WcX7PNadaO4

http://feeds.nos.nl/~r/nosjournaal/~3/WcX7PNadaO4/2363495

Het jaar in vogelvlucht: dit was 2020 van bovenaf (NOS Buitenland)

Grote branden, enorme volksmassa's of juist het volledig ontbreken van mensen: het nieuws van 2020 zat vol met grote momenten. Zo groot, dat ze vaak vanuit de ruimte te zien waren. Satellieten en drones legden veel nieuwsgebeurtenissen van dit jaar vast.

De gevolgen van de coronapandemie waren ook vanuit de ruimte te zien. Allereerst in Wuhan, waar het virus voor het eerst opdook. Daar werd in tien dagen tijd een ziekenhuis gebouwd.

Toen het virus ook buiten China opdook viel het vliegverkeer bijna stil. Dat leverde grote milieuwinst op rondom Schiphol: de uitstoot van CO2, fijnstof en stikstof liep met meer dan 75 procent terug.

Nederlanders in het buitenland moesten door het gebrek aan vluchten soms weken wachten om te worden gerepatrieerd.

Het toerisme kreeg grote klappen te verduren: attracties die gewoonlijk miljoenen toeristen per jaar trekken, waren nu nagenoeg leeg.

Veel mensen gingen de straat op. In Teheran kwamen miljoenen mensen bijeen voor de rouwstoet van Qassem Soleimani. De dood van George Floyd leidde wereldwijd en ook in Nederland tot demonstraties tegen racisme.

In Nederland demonstreerden ook duizenden boeren tegen de stikstofplannen van het kabinet: op het Malieveld, bij het RIVM bij De Bilt, en op de snelwegen ernaartoe.

Beiroet

De ontploffing van zo'n 2750 ton aan ammoniumnitraat sloeg op 4 augustus een gat in de hoofdstad van Libanon. In het havengebied van Beiroet stond, afgezien van de kenmerkende silo's, nauwelijks meer iets overeind. Op de satellietbeelden is duidelijk te zien in welke loods het ammoniumnitraat lag opgeslagen.

Hete vuren, zware stormen

Meteorologisch gezien was 2020 een jaar van extremen. Volgens de VN was het voor Europa het heetste jaar ooit gemeten. In Californië werd de hoogste temperatuur op aarde ooit (54,4 graden) aangetikt. Tegelijk was het ook het jaar met de meeste tropische stormen in de Atlantische oceaan: dertig kregen een naam, en dertien groeiden uit tot orkanen.

Door het hete, droge weer konden natuurbranden enorm worden. In de eerste maanden van 2020 bereikte het bushbrandseizoen in Australië zijn hoogtepunt: aan de oostkust ging naar schatting een stuk natuur groter dan Syrië in vlammen op. Op satellietbeelden lijkt het gebied intussen groener terug te komen: het verloren bos wordt snel vervangen door laag, snelgroeiend struikgewas.

In september werd de westkust van de VS geteisterd door branden. In steden als Los Angeles en San Francisco kleurde de lucht feloranje door het vuur en de rookdeeltjes in de lucht. De meeste branden waren veroorzaakt door blikseminslag, maar in sommige gevallen ook door menselijk handelen - zoals door een mislukte gender reveal. De vlammen konden snel groter worden door het droge weer, maar ook door het achterstallige onderhoud van de bossen.

Ook het Brabants-Limburgse natuurgebied de Deurnese Peel stond in het voorjaar in brand. Door het droge weer en de harde wind kon het zich uitbreiden tot een van de grootste natuurbranden die Nederland heeft gekend. Het duurde drie dagen om het vuur onder controle te krijgen, bijna honderd mensen moesten worden geëvacueerd.

De ingebruikname van een dam in Ethiopië leidde bijna tot een militair conflict. De Grand Ethiopian Renaissance Dam, een enorme waterkrachtcentrale in de Blauwe Nijl, zou genoeg energie moeten leveren om Ethiopië er economisch bovenop te helpen. Door de stuwdam zou er minder water doorstromen naar Egypte, wat voor drinkwater bijna volledig afhankelijk is van de rivier.

In juli nam Ethiopië de dam in gebruik. De spanningen liepen hoog op: beide landen dreigden met militair ingrijpen om hun belangen te beschermen. De twee landen en Soedan onderhandelen nog over hoeveel water er door de dam moet stromen, maar geen van de partijen lijkt toe te willen geven.

http://feeds.feedburner.com/~r/nosnieuwsbinnenland/~4/GZ1SdxrzUNo

http://feeds.nos.nl/~r/nosnieuwsbuitenland/~3/GZ1SdxrzUNo/2362445

Reactie op Sargasso café door Hans Verbeek (Sargasso reacties)

In antwoord op Ronzhu.

een faillissement met doorstart

Die 150 miljoen euro aan schuld, die wordt afgeschreven, is ooit wel van iemand geleend. Misschien een pensioenfonds of een bank.
Er is een groot verschil tussen “willen optuigen” en daadwerkelijk fysiek met vliegtuigen geld gaan verdienen.

Verder is het een luxe om in bepaalde gevaarlijke gebieden te wonen, zoals in aan het strand of in de bossen. In sommige landen wordt dat nogal gesubsidieerd, de oplossing is vrij simpel, gewoon de verzekeringspremie ophoog gooien, dat compenseert voor hogere energiekosten en is een prikkel die er op termijn toe leidt dat men elders gaat wonen.

Op termijn verandert die situatie en dan gaan we inderdaad stoppen met het blussen van bosbranden. De bosbranden in Siberië en het Amazonegebied gaan we ook niet blussen omdat het enorm veel energie zou kosten.

https://sargasso.nl/sargasso-cafe/#comment-1065131