Zijn ook verwoestende bosbranden het nieuwe normaal? (OneWorld)

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/08/iStock-1189160696-875x583.jpg

Bosbrand in de Amazone.

Bosbranden zijn van alle tijden en soms zelfs noodzakelijk voor verjonging van de natuur. Maar de branden worden niet alleen steeds heviger, ze duren ook langer, volgens een rapport van WNF. En de grootste veroorzakers zijn wij zelf.

Update 28 augustus 2020

Uit een rapport van het Wereld Natuur Fonds (WNF) blijkt dat 75 procent van alle natuurbranden veroorzaakt wordt door de mens. Daarnaast zijn er wereldwijd sinds april 13 procent meer natuurbranden dan in dezelfde periode vorig jaar. Het aantal natuurbranden neemt niet alleen toe; de branden zijn ook heviger en duren langer. De gemiddelde duur van het bosbrandenseizoen is door steeds extremere temperaturen en weersomstandigheden sinds de afgelopen 35 jaar met 19 procent gestegen. Hierdoor heeft de natuur te weinig tijd om te herstellen en komen vooral jonge dieren in de problemen als er onvoldoende voedsel is.

Ten minste 34 mensen en naar schatting 3 miljard dieren kwamen begin dit jaar om het leven bij de bosbranden in Australië. 12,6 miljoen hectare land werd volgens het Australische ministerie van Binnenlandse Zaken door de branden met de grond gelijkgemaakt – een gebied dat ruim drie keer zo groot is als Nederland. Half februari kwam eindelijk de regen, die na acht maanden een einde maakte aan de branden.

Bij de in de media breed uitgemeten bosbranden in de Amazone vorig jaar, verbrandden ruim 7 miljoen hectaren land. Zweden maakte in 2018 de heftigste bosbranden mee die het land zag sinds zulke branden werden gedocumenteerd. 2018 was sowieso het jaar waarin meer Europese landen dan ooit kampten met bosbranden. Veel daarvan vonden plaats in beschermde Natura 2000-gebieden; van alle verbrande grond lag 36 procent in zo’n beschermd gebied – in totaal 50 duizend hectare.

Goede bosbranden

Eerst even dit: bosbranden zijn niet per se slecht. Bepaalde bossen horen zo nu en dan te branden. “Een goed voorbeeld zijn de boreale bossen (in het hoge noorden in Rusland, Scandinavië, Alaska en Canada, red.) waar een brand eens in de honderd tot driehonderd jaar voor verjonging zorgt”, vertelt Guido van der Werf, hoogleraar mondiale koolstofcyclus aan de Vrij Universiteit Amsterdam. “Er zijn zelfs boomsoorten die brand nodig hebben voor voortplanting (doordat bijvoorbeeld alleen bij oververhitting de knoppen met zaden openspringen, red.). Ook op savannes zijn branden noodzakelijk, om het gebied open te houden; zonder brand zou het dichtgroeien met lagere biodiversiteit tot gevolg.” Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar as zorgt voor vruchtbare grond en in een uitgedund bos kan de zon jonge begroeiing laag aan de grond bereiken.

Vijftien van de twintig meest verwoestende bosbranden in Californië vonden na 2000 plaats

Ook Californië kent bossen die van nature zo nu en dan branden. Denk aan Yosemite National Park en El Dorado National Forest. De daar veel voorkomende dennenbomen hebben er zelfs een natuurlijk afweersysteem voor ontwikkeld: dikke basten beschermen de boom en takken zitten hoog, doorgaans veilig voor de natuurlijke branden die mede daardoor laag aan de grond blijven knisperen. Gezonde bomen houden stand, oude of zieke bomen maken plaats voor nieuwe aanwas.

Toch is het opvallend dat vijftien van de twintig meest verwoestende branden ooit geregistreerd in Californië, na het jaar 2000 plaatsvonden. Tussen 1978 en 2018 vervijfvoudigde daarbij het gebied dat jaarlijks afbrandt. Je kan dus gerust zeggen dat de bosbranden in Californië inmiddels proporties en frequenties hebben aangenomen die onnatuurlijk en ongewenst zijn.

Slash and burn

“Een ander voorbeeld van ongewenste branden, zijn de branden in tropische bossen; de vegetatie is er niet op berekend”, aldus Van der Werf. “De branden zijn daar onnatuurlijk en veelal aan ontbossing gekoppeld.” Bosbranden zijn in regenwouden zoals de Amazone van nature bijzonder schaars; zelfs in een droog seizoen is de natuur er te vochtig om op natuurlijke wijze – denk aan blikseminslagen – vlam te vatten. Het overgrote deel van de branden ontstaat dan ook door menselijk toedoen, en is het resultaat van al dan niet illegale ontbossing – vaak voor landbouw. Bomen worden gekapt en te drogen gelegd, waarna de boel in de fik wordt gestoken zodat vruchtbare grond ontstaat. Deze techniek wordt ook wel slash and burn genoemd.

Een uitgedund regenwoud heeft een drogere grond en is een stuk brandgevoeliger

Zo’n aanpak is funest voor een ecosysteem. Een gezond regenwoud zorgt door een nauw samenspel van klimaat en begroeiing namelijk voor haar eigen regen, door een kringloop van veel water opnemen en weer afgeven. Een uitgedunde versie van het woud verliest die functie, heeft drogere grond en is een stuk brandgevoeliger, waardoor de door boeren gestichte brandjes uit de hand kunnen lopen, zoals vorig jaar gebeurde. Van der Werf: “De Amazone had als we naar de afgelopen decennia kijken in 2019 trouwens een vrij ‘gemiddeld’ jaar, maar kreeg enorm veel media-aandacht. Dat kwam ook doordat ontbossing weer is toegenomen, na sterke afnames sinds 2005. Uiteraard is een gemiddeld jaar niet hetzelfde als een goed jaar.”

Nieuwe branden

“Wereldwijd zien we juist een afname van verbrand gebied”, gaat Van der Werf verder. Goed nieuws? “Nee, dat komt met name doordat voorheen veel branden op de savannes plaatsvonden. Die savannes horen dan juist weer wel iedere paar jaar te branden, maar worden vooral in Afrika langzaamaan omgezet in landbouwgrond, en dan zijn er minder branden. We zien daarentegen een toename van branden in de bossen in boreale gebieden, in sommige tropische bossen, op de toendra, in de VS en in sommige gebieden met meer gematigde klimaten, zoals delen van Australië.”

Wat was er in Australië precies aan de hand? De bosbranden die het continent in de greep hielden, waren het gevolg van een buitengewoon droge herfst en winter, gevolgd door een buitengewoon hete zomer. Het overgrote deel van Australië kampte tussen januari en september (herfst/winter in Australië) vorig jaar met extreem weinig regenval. Voor enkele gebieden werd zelfs de minste regenval ooit gemeten (sinds 1900), meldt het Bureau voor Meteorologie van de Australische overheid. Aansluitend werden er tussen september en november voor grote gebieden bovengemiddelde temperaturen of zelfs de hoogste temperaturen ooit gemeten. En nee, er is geen sprake van een warme uitschieter; de temperaturen in Australië zien we de afgelopen decennia gestaag stijgen.

Global Fire Emissions

Onder de streep zijn wetenschappers het erover eens: bosbranden zijn heviger en duren langer door een veranderend klimaat, nog eens versterkt door ander menselijk handelen op het vlak van ontbossing en natuurmanagement – het gebeurt soms ook dat brandweerlieden in bepaalde bossen te veel branden blussen, zoals in onderstaande video te zien is, evenals andere voorbeelden van geslaagd en niet-geslaagd natuurmanagement in de VS.

Ruim driehonderd experts kwamen in een rapport in opdracht van de Amerikaanse overheid tot de conclusie: ‘Klimaatverandering vergroot de kwetsbaarheid van veel Amerikaanse bossen door branden, insectenplagen, droogte en uitbraken van ziekte.’ De Australische klimaatwetenschapper Lesley Ann Hughes zei in 2018 tegen The Guardian: ‘Klimaatverandering gaat over ongekende omstandigheden die normaler worden. Wat twintig jaar geleden normaal of gemiddeld was, is nu niet langer normaal of gemiddeld. Die ongekende omstandigheden, dat is waar klimaatwetenschappers voor gewaarschuwd hebben.’

In een opwarmende wereld kunnen bosbranden vaker voorkomen

Het nieuwe normaal? Van der Werf is naast hoogleraar een van de wetenschappers achter de Global Fire Emissions Database. De database brengt bosbranden wereldwijd in kaart en bekijkt hun impact op de hoeveelheid CO2 in de lucht. Hij zegt: “In een opwarmende wereld kunnen dit soort branden vaker voorkomen en daarmee zal de tijd tussen twee branden minder worden. Het gevolg is dat er minder tijd is voor aangroei, waardoor er netto koolstof van de biosfeer naar de atmosfeer gaat.” Dat zit zo: bij verbranding van bomen komt door die bomen opgeslagen CO2 vrij, die niet door nieuwe bomen kan worden opgeslagen doordat te snel een nieuwe brand woedt. “De vegetatie zoals we die nu kennen in bijvoorbeeld het zuidoosten van Australië, kan dan veranderen in een savanne-achtig landschap – meer grasvlakten, minder hoge bebossing – waarin je vaker branden hebt, maar met een lagere intensiteit.”

De wrange conclusie: hevige bosbranden zullen in de toekomst uiteindelijk minder vaak voorkomen, simpelweg doordat de bossen er dan niet meer zijn.

Dit artikel verscheen eerder op OneWorld.nl in januari 2020.

En de branden in Centraal-Afrika dan?

Voor Bolsonaro zijn boeren belangrijker dan bomen

Channa Brunt

Het bericht Zijn ook verwoestende bosbranden het nieuwe normaal? verscheen eerst op OneWorld.

https://www.oneworld.nl/lezen/klimaat/zijn-ook-verwoestende-bosbranden-het-nieuwe-normaal/

Zijn de bosbranden in Australië het nieuwe normaal? (OneWorld)

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2020/01/1280px-Bandipur_fires_2019-875x583.jpg

De verwoestende bosbranden in Australië komen nog geen halfjaar na de enorme branden in de Amazone. Zijn deze natuurrampen een voorproefje van hoe de toekomst eruitziet?

Ten minste 28 mensen en naar schatting een miljard dieren (exclusief kikkers, vleermuizen en insecten) kwamen al om het leven bij de bosbranden in Australië. Inmiddels werden 8,4 miljoen hectaren land door de branden met de grond gelijkgemaakt – een gebied dat bijna drie keer zo groot is als Nederland. Januari en februari zijn doorgaans de warmste maanden op het continent, en naar verwachting kan Australië pas in maart weer rustig ademhalen.

Bij de in de media breed uitgemeten bosbranden in de Amazone vorig jaar, verbrandden ruim 7 miljoen hectaren land. Zweden maakte in 2018 de heftigste bosbranden mee die het land zag sinds zulke branden werden gedocumenteerd. 2018 was sowieso het jaar waarin meer Europese landen dan ooit kampten met bosbranden. Veel daarvan vonden plaats in beschermde Natura 2000-gebieden; van alle verbrande grond lag 36 procent in zo’n beschermd gebied – in totaal 50 duizend hectare.

Goede bosbranden

Eerst even dit: bosbranden zijn niet per se slecht. Bepaalde bossen horen zo nu en dan te branden. “Een goed voorbeeld zijn de boreale bossen (in het hoge noorden in Rusland, Scandinavië, Alaska en Canada, red.) waar een brand eens in de honderd tot driehonderd jaar voor verjonging zorgt”, vertelt Guido van der Werf, hoogleraar mondiale koolstofcyclus aan de Vrij Universiteit Amsterdam. “Er zijn zelfs boomsoorten die brand nodig hebben voor voortplanting (doordat bijvoorbeeld alleen bij oververhitting de knoppen met zaden openspringen, red.). Ook op savannes zijn branden noodzakelijk, om het gebied open te houden; zonder brand zou het dichtgroeien met lagere biodiversiteit tot gevolg.” Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar as zorgt voor vruchtbare grond en in een uitgedund bos kan de zon jonge begroeiing laag aan de grond bereiken.

Vijftien van de twintig meest verwoestende bosbranden in Californië vonden na 2000 plaats

Ook Californië kent bossen die van nature zo nu en dan branden. Denk aan Yosemite National Park en El Dorado National Forest. De daar veel voorkomende dennenbomen bijvoorbeeld, hebben er zelfs een natuurlijk afweersysteem voor ontwikkeld: dikke basten beschermen de boom en takken zitten hoog, doorgaans veilig voor de natuurlijke branden die mede daardoor laag aan de grond blijven knisperen. Gezonde bomen houden stand, oude of zieke bomen maken plaats voor nieuwe aanwas. Toch is het opvallend dat vijftien van de twintig meest verwoestende branden ooit geregistreerd in Californië, na het jaar 2000 plaatsvonden. Tussen 1978 en 2018 vervijfvoudigde daarbij het gebied dat jaarlijks afbrandt. Je kan dus gerust zeggen dat de bosbranden in Californië inmiddels proporties en frequenties hebben aangenomen die onnatuurlijk en ongewenst zijn.

Slash and burn

“Een ander voorbeeld van ongewenste branden, zijn de branden in tropische bossen; de vegetatie is er niet op berekend”, aldus Van der Werf. “De branden zijn daar onnatuurlijk en veelal aan ontbossing gekoppeld.” Bosbranden zijn in regenwouden zoals de Amazone van nature bijzonder schaars; zelfs in een droog seizoen is de natuur er te vochtig om op natuurlijke wijze – denk aan blikseminslagen – vlam te vatten. Het overgrote deel van de branden ontstaat dan ook door menselijk toedoen, en is het resultaat van al dan niet illegale ontbossing – vaak voor landbouw. Bomen worden gekapt en te drogen gelegd, waarna de boel in de fik wordt gestoken zodat vruchtbare grond ontstaat. Deze techniek wordt ook wel slash and burn genoemd.

Een uitgedund regenwoud heeft een drogere grond en is een stuk brandgevoeliger

Zo’n aanpak is funest voor een ecosysteem. Een gezond regenwoud zorgt door een nauw samenspel van klimaat en begroeiing namelijk voor haar eigen regen, door een kringloop van veel water opnemen en weer afgeven. Een uitgedunde versie van het woud verliest die functie, heeft drogere grond en is een stuk brandgevoeliger, waardoor de door boeren gestichte brandjes uit de hand kunnen lopen, zoals vorig jaar gebeurde. Van der Werf: “De Amazone had als we naar de afgelopen decennia kijken in 2019 trouwens een vrij ‘gemiddeld’ jaar, maar kreeg enorm veel media-aandacht. Dat kwam ook doordat ontbossing weer is toegenomen, na sterke afnames sinds 2005. Uiteraard is een gemiddeld jaar niet hetzelfde als een goed jaar.”

Nieuwe branden

“Wereldwijd zien we juist een afname van verbrand gebied”, gaat Van der Werf verder. Goed nieuws? “Nee, dat komt met name doordat voorheen veel branden op de savannes plaatsvonden. Die savannes horen dan juist weer wel iedere paar jaar te branden, maar worden vooral in Afrika langzaamaan omgezet in landbouwgrond en dan zijn er minder branden. We zien daarentegen een toename van branden in de bossen in boreale gebieden, in sommige tropische bossen, op de toendra, in de VS en in sommige gebieden met meer gematigde klimaten, zoals delen van Australië.”

Terug naar Australië. Wat is daar precies aan de hand? De bosbranden die het continent nu in de greep houden, zijn het gevolg van een buitengewoon droge herfst en winter, gevolgd door een buitengewoon hete zomer. Het overgrote deel van Australië kampte tussen januari en september (herfst/winter in Australië) vorig jaar met extreem weinig regenval. Voor enkele gebieden werd zelfs de minste regenval ooit gemeten (sinds 1900), weet het Bureau voor Meteorologie van de Australische overheid. Aansluitend werden er tussen september en november voor grote gebieden bovengemiddelde temperaturen of zelfs de hoogste temperaturen ooit gemeten. En nee, er is geen sprake van een warme uitschieter; de temperaturen in Australië zien we de afgelopen decennia gestaag stijgen.

Global Fire Emissions

Onder de streep zijn wetenschappers het erover eens: bosbranden zijn heviger en duren langer door een veranderend klimaat, nog eens versterkt door ander menselijk handelen op het vlak van ontbossing en natuurmanagement – het gebeurt soms ook dat brandweerlieden in bepaalde bossen té veel branden blussen, zoals in onderstaande video te zien is, tussen andere voorbeelden van geslaagd en niet-geslaagd natuurmanagement in de VS.

Ruim driehonderd experts kwamen in een rapport in opdracht van de Amerikaanse overheid tot de conclusie: ‘Klimaatverandering vergroot de kwetsbaarheid van veel Amerikaanse bossen door branden, insectenplagen, droogte en uitbraken van ziekte.’ De Australische klimaatwetenschapper Lesley Ann Hughes zei in 2018 tegen The Guardian: ‘Klimaatverandering gaat over ongekende omstandigheden die normaler worden. Wat twintig jaar geleden normaal of gemiddeld was, is nu niet langer normaal of gemiddeld. Die ongekende omstandigheden, dat is waar klimaatwetenschappers voor gewaarschuwd hebben.’

In een opwarmende wereld kunnen bosbranden vaker voorkomen

Het nieuwe normaal? Van der Werf is naast hoogleraar een van de wetenschappers achter de Global Fire Emissions Database. De database brengt bosbranden wereldwijd in kaart en bekijkt hun impact op de hoeveelheid CO2 in de lucht. Hij zegt: “In een opwarmende wereld kunnen dit soort branden vaker voorkomen en daarmee zal de tijd tussen twee branden minder worden. Het gevolg is dat er minder tijd is voor aangroei, waardoor er netto koolstof van de biosfeer naar de atmosfeer gaat.” Dat zit zo: bij verbranding van bomen komt door die bomen opgeslagen CO2 vrij, die niet door nieuwe bomen kan worden opgeslagen doordat te snel een nieuwe brand woedt. “De vegetatie zoals we die nu kennen in bijvoorbeeld het zuidoosten van Australië kan dan veranderen in een savanne-achtig landschap – meer grasvlakten, minder hoge bebossing – waarin je wel vaker branden hebt maar met een lagere intensiteit.” Een wrange conclusie dus: hevige bosbranden zullen in de toekomst uiteindelijk minder vaak voorkomen, simpelweg doordat de bossen er dan niet meer zijn.

En de branden in Centraal-Afrika dan?

Voor Bolsonaro zijn boeren belangrijker dan bomen

Channa Brunt

Het bericht Zijn de bosbranden in Australië het nieuwe normaal? verscheen eerst op OneWorld.

https://www.oneworld.nl/duurzaamheid/zijn-de-bosbranden-in-australie-het-nieuwe-normaal/

Gebruiker:K.vliet/Kladblok/Natura 2000 (Wikipedia – Recente wijzigingen)

start uitbr. Doldersummerveld

Nieuwe pagina

[[Afbeelding:Doldersummer Veld 11-2004.jpg|thumb|Doldersummerveld vanaf uitkijktoren, november 2004]]
[[Afbeelding:Uitkijktoren Doldersummerveld.jpg|thumb|[[Uitkijktoren]] bij het Doldersummerveld, januari 2005]]

Het '''Doldersummerveld''' is een vochtig heidegebied binnen het [[Nationaal Park Drents-Friese Wold]] in eigendom van [[Het Drentse Landschap]]. Het is gelegen in het stroomdal van de [[Vledder Aa]] tussen [[Doldersum]], [[Zorgvlied (Drenthe)|Zorgvlied]] en [[Wateren (Westerveld)|Wateren]] in de gemeente [[Westerveld (gemeente)|Westerveld]] in de [[Nederland]]se provincie [[Drenthe]].

Aan de westkant grenst het veld aan de bossen van de [[Maatschappij van Weldadigheid]], terwijl in het oosten de bezittingen van [[Vereniging Natuurmonumenten|Natuurmonumenten]], het [[Wapserveld]] en Berkenheuvel, aansluiten. Het gebied wordt doorkruist door de Huenderweg, die Wateren met Doldersum verbindt. Het gebied zelf is toegankelijk door een fietspad wat dwars over het Doldersummerveld gaat.

Bij het gebied staat een [[schaapskooi]], waarin ook een informatiecentrum is gevestigd. Aan de zuidkant van het gebied staat een [[uitkijktoren]] naar [[Polen|Pools]] model.

== Historie ==
In [[1821]] is het gebied aangekocht door de Maatschappij van Weldadigheid. Deze wilde de grond [[ontginning (cultuur)|ontginnen]] en in gebruik nemen als [[akker (landbouw)|akkerland]] ten behoeve van [[armoede|armen]] uit de grote steden. Er is bos op geplant toen bleek dat dit financieel niet haalbaar was. In 1964 kwam er een verbod op het ontginnen van woeste gronden, waarna de Maatschappij haar gronden in het Doldersummerveld wilde verkopen. In 1967 werd Het Drentse Landschap eigenaar van 157 ha. Dit bezit werd in de jaren daarna uitgebreid tot uiteindelijk 466 ha.<ref name="HDL2019">Boivin, B. (eindred.) 2019. ''Landschapsgids Drenthe.'' Stichting Het Drentse Landschap, Assen. p. 210-213</ref>

== Beheer ==
Door een grote bosbrand in 1980 is het bos grotendeels verloren gegaan, waarna een grasmat van [[pijpenstrootje]] zich ontwikkelde.<ref>Waterbolk</ref> . die het weer teruggebracht heeft in de oorspronkelijke staat.

== Flora en fauna ==
Bijzondere flora en fauna in het gebied:
*[[bruine vuurvlinder]]
*[[gentiaanblauwtje]]
*[[kommavlinder]]
https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gebruiker:K.vliet/Kladblok/Natura_2000&diff=55256724&oldid=0

Betere bescherming van Zwolse natuurgebieden (GroenLinks Zwolle)

https://zwolle.groenlinks.nl/sites/groenlinks.nl/files/styles/medium/public/newsarticle/image/westerveldse%20bos.jpg?itok=vV91dwMe

Het Westerveldse Bos is een uniek natuurgebied met veel bijzondere flora en fauna zoals otters en reeën. Maar het bos is ook een recreatiegebied voor mensen. Natuur en recreatie staan soms op gespannen voet met elkaar. Hierbij delft de natuur ruimschoots het onderspit, want na dat recreëren blijft vaak veel afval liggen. Tijdens droogte worden er achteloos vuurtjes gemaakt, met het risico op natuurbranden. Het is onacceptabel dat dit gebied op deze manier verwordt tot een vuilnisbelt. Een plek waar blijkbaar alles mag.

Huwelijksfeest

Het absoluut dieptepunt werd bereikt op 29 juni met een huwelijksfeest in het Westerveldse Bos. De organisatoren hadden geen vergunning aangevraagd, nadat hen al eerder was duidelijk gemaakt dat ze die ook niet zouden krijgen. Het feest heeft ecologische schade aangericht. Je kunt je afvragen wat voor zin het heeft om een gebied een beschermde status te geven als deze niet gehandhaafd wordt.

Saillant detail is ook dat er een Zwolse wethouder aanwezig was bij het feest. Rikkert: “Het is bijzonder pijnlijk dat zelfs de wethouder niet goed op de hoogte is van wat voor bijzondere natuurgebieden Zwolle rijk is, en hoezeer wij deze moeten beschermen. Natuurlijk willen we weten welke lessen de wethouder trekt uit deze gang van zaken. Maar belangrijker nog is dat we als gemeente moeten zorgen dat dit niet weer kan gebeuren.”

Betere bescherming

GroenLinks wil dat natuurgebieden in de stad Zwolle de bescherming krijgen die ze nodig hebben, zeker ons Natura 2000 gebied van de uiterwaarden bij het Zwarte Water en de Vecht. Wil Zwolle de waarde van het Westerveldse Bos in ere houden, dan zal de gemeente duidelijke regels moeten opstellen en die vervolgens ook strikt handhaven.

Daarom dient Rikkert vandaag een motie in om het Convenant Handhaving Regio Oost-Nederland te ondertekenen. Dit convenant verbetert de mogelijkheden voor handhaving in natuurgebieden in Zwolle, bijvoorbeeld doordat er overdraagbare bevoegdheden komen tussen boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) van verschillende overheden. De gemeente Zwolle heeft dit convenant nog niet getekend. Nu wil Rikkert dat dat alsnog gebeurt. “Natuurgebieden moeten beschermd worden en er moet stevig gehandhaafd worden op overtredingen. Alleen zo behouden we onze waardevolle natuur.” 

 

Categorie 
nieuws
Mensen 
Sylvana Rikkert maandag, 2 september, 2019

https://zwolle.groenlinks.nl/sites/groenlinks.nl/files/styles/video_image/public/downloads/newsarticle/Beantwoording%20vragen%20Kinderkledingbank.pdf?itok=joOpzqEG

https://zwolle.groenlinks.nl/nieuws/betere-bescherming-van-zwolse-natuurgebieden

‘Wij roeien een groot deel van de andere bewoners van de aarde uit’ (NPO Radio 1 Natuur & Milieu)

https://www.nporadio1.nl/images/2019/08/30_01641de047_earth-1990298_1920.jpg

De afgelopen maanden pendelde Dolf Jansen tussen verbijstering en woede heen en weer. Dat kwam door de bosbranden over de wereld, de biodiversiteit die achteruit holt en de succesvolle, populistische politici die de boel verergeren. In Vroege Vogels zegt hij dat schrijven en praten niet meer voldoende is: het is tijd voor actie.

{uploadvideo video="r1video_5d68ed462e161" }

Al velen jaren schrijf ik op deze plek, en voordat Vroege Vogels bestond zelfs op andere plekken. Over zaken die te maken hebben met onze leefomgeving, de bedreiging ervan. Het milieu, het klimaat en vooral ook onze kansen en mogelijkheden om een positieve invloed uit te oefenen op al die dingen.

Door ons gedrag, ons consumptiepatroon, door ons aan de sluiten bij een organisatie of politieke beweging, én door erover te praten. Ik ben meer van het gesproken en geschreven woord dan van het feitelijk verzet. Als u mijn lichaamsbouw kent, begrijpt u dat. Als u mijn pacifistische achtergrond kent begrijpt u dat. Als u weet dat er in deze snel pratende artiest een bang mannetje verborgen zit begrijpt u dat.

Pendelen tussen verbijstering en woede

En het zou me ook niets verbazen als velen van u gelijkwaardig in de wereld staan. Kritisch op eigen gedrag en geregeld in gesprek met mensen om uw heen, over waar we zijn met de aarde en waar we heen glijden. En het zou me ook niet verbazen als u net als ik de laatste maanden geregeld tussen verbijstering en woede heen- en weer pendelde.

Wat voor velen een volgende hittegolf was, met wat ongemak die daarbij hoorde, en natuurlijk een foto in de krant, van kinderen, die ergens van een brug in een rivier springen, was voor veel anderen het volgende bewijs van de weg waarop wij en de aarde ons bevinden. Extremer weer, grotere hitte, allerlei gebieden worden binnen een paar jaar onbewoonbaar voor mensen zonder airco en of een continu bad van factor 50.

'Wij roeien een groot deel van de andere aardbewoners uit'

Er staat en stond de afgelopen weken meer bos in brand, Amazone, Siberië, dan we ooit hebben meegemaakt. Alsof moeder aarde een rochelende hoestbui van diep uit haar bronchiën heeft en iemand haar een sigaretje in de mond duwt.

De biodiversiteit holt achteruit, wat een nette manier is van zeggen: wij roeien als mens een groot deel van de andere bewoners van de aarde uit. Met onze vervuiling, onze uitstoot, onze plastics, onze klimaatverandering, onze bosbranden.

En de levende wezens die, we rechtstreeks onder onze hoede hebben in stallen en loodsen en vrachtwagens en slachthuizen vermoorden we op industrieel schaal in een duizelingwekkend tempo. Behalve als de stalbrand er net even eerder bij is.

{articles "Brazilië weigert G7-geld voor Amazone-branden" id="18307" }

Succesvolle, populistische politici

Wat bij mij de woede nog groter maakt dan de wanhoop, die bovenstaande woorden op kan leveren is dat succesvolle, populistische politici de situatie bewust verergeren. Door niks te willen doen tegen klimaatverandering en de vernietiging, die erbij hoort. Denk Poetin, denk Baudet.

Of door het bewust te verergeren. Denk Trump, denk Bolsonaro. Waarbij twee dingen vermengd worden. Economische groei, mijnbouw, landbouw, nieuwe fabrieken, zijn altijd van groter belang dan behoud van landschap, natuur en leefbaarheid. 

'Het is de gekte voorbij'

En, zeker zo belangrijk, alles wat met behoud en strijd tegen klimaatcrisis te maken heeft is links. En deugt dus in elk geval niet. Het is een verwrongen en vervormde politieke strijd, die wordt uitgevochten op de rokende puinhopen, van waar ooit magnifiek oerbos stond. Bolsonaro die natuurbeschermers bestrijdt, die zegt dat de oorspronkelijke bewoners van het Amazonegebied geen millimeter grond mogen behouden, die miljoenen hectaren laat platbranden, voor vee en verbouwen van soja. Inderdaad het voer voor onze agrarische industrie.

Trump, die een grote fabriek van Koninklijke Shell in Pennsylvania opent, waar plastics geproduceerd worden, waar we nu al aan ten onder gaan. Waar het personeel onder milde dwang aanwezig moet zijn om hem aan te horen. Protest of discussie niet toegestaan. Het is de gekte voorbij. Het is een bewuste strijd tegen alles en iedereen, die zich inzet voor overleven op deze planeet.

{articles "10 miljard mensen betekent geen plek meer voor andere soorten: 'Denk daar maar eens over na'" id="18150" }

Kom in verzet

En daarom geloof ik oprecht dat we in verzet moeten komen. Tegen die snelwegverbreding van de A9, en koste van tienduizenden bomen. Meer verkeer, meer uitstoot. Waarbij Rijkswaterstaat zegt dat het geen probleem is, omdat het groene gebied naast de A9 net niet onder Natura 2000 afspraken valt. Tegen uitbreiding van Schiphol en vliegverkeer. Tegen de ruimte die het huidige landbouwbeleid inneemt. Tegen de miljarden subsidies en belastingvoordelen die nog steeds naar big oil, big coal en de agrarische sector gaan.

En tegen vriendelijk glimlachende Nederlandse politici, die ons een blijde boodschap van economische groei komen brengen. Gesteund door bouw en werkgeverslobby, die durven te beweren dat we wellicht wel wat veel natuur hebben in ons land.

In dat verzet is de wereldwijde klimaatstaking van 27 september heel belangrijk, maar ik denk dat het verzet groter, breder en duidelijker moet worden. En dan komt het moment dat ook ik me moet realiseren dat schrijven en praten niet meer voldoende is.

Prettige zondag.

{audiofragment audio="362419" caption="Column Dolf Jansen: Verzet" }

Vroege Vogels: iedere zondagochtend van 07.00 tot 10.00 uur. 

Vroege Vogels is hét programma over natuur en milieu. Op zondagochtend te beluisteren op NPO Radio 1 en vrijdagavond te zien op NPO 2. Like Vroege Vogels op Facebook of volg het programma op Twitter of Instagram.

https://www.nporadio1.nl/natuur-milieu/18380-wij-roeien-een-groot-deel-van-de-andere-bewoners-van-de-aarde-uit