3 catastrofale planeetproblemen: ook taak voor ICT & e-health? (ICT Health)

Bezinning en het de verantwoordelijkheid nemen voor ons voortbestaan, ofwel het tussen de oren hebben van de huidige catastrofale planeetproblemen, staan uiteraard voorop bij de wereldwijde effectieve aanpak. Naast de 1400 wetenschappers van het IPCC 2021 vroegen de redacties van 220 medische tijdschriften al aandacht voor de impact van de klimaatcrisis op onze gezondheid. Kort daarop ook de grote kerkgenootschappen die om het redden van de schepping vragen.

De boodschap: politiek en beleidsmakers moeten met spoed ingrijpen voordat het echt te laat is. Nederland blijft Europees gezien duidelijk achter bij de aanpak van de drie GPPs. Is dat politieke onkunde en onwil of spelen er andere belangen een rol? Meer dan mooie woorden en dooddoeners zoals alleen actie indien ‘haalbaar en betaalbaar’ zit er vaak niet in, enkele positieve uitzonderingen daargelaten.

De klimaatcrisis

De meest bekende van de grote drie planeetproblemen is de klimaatcrisis. Zeer complex, want het gaat om opwarming, CO2-uitstoot (broeikasgassen), orkanen, heftige (plaatselijke) regenval met overstromingen, zinderende hitte met extreme droogte, ernstige luchtverontreiniging, immense bosbranden, stijging van de zeespiegel, tot voorheen ongekende klimaatschommelingen en oprukkende tropische ziekten of andere epidemieën. Daaraan gekoppeld geopolitieke strijd en grote vluchtelingenstromen Het behoeft geen betoog dat dit allemaal heel slecht is voor de wereldgezondheid.

Onlangs kwam er een nieuw (2021) IPCC-rapport uit. Zo’n 1400 wetenschappers van de het Intergovernmental Panel on Climate Change verzamelde expliciet wetenschappelijk bewijs voor dat het echt heel slecht gaat met de leefbaarheid van de aarde. Wie dit rapport te taaie stof vindt, kan het beeldender en boeiender nalezen in boeken zoals 6 Graden en De onbewoonbare aarde.

220 medische redacties

De 220 redactionele commentaren in gerenommeerde medische vakbladen spreken van de grote problemen bij het overschrijden van de 1,5 graden Celsius opwarming (t.o.v. het pre-industriële tijdperk). En bij drie graden opwarming hebben we het zo ongeveer met onze gezondheid, welzijn en welvaart gehad.

Kijk verder dan corona, wordt benadrukt. COVID 19 konden we nog net aan. Wat er straks zonder actief ingrijpen komt, valt gewoon niet te behappen voor het huidige zorgsysteem. Dat stort onder deze condities helemaal in. Om het over helemaal onbetaalbaar worden nog maar niet te hebben.
Dan het item verborgen sterfte. Doden door corona, bosbranden met luchtverontreiniging (meer dan 35.000 doden wereldwijd), stormen en overstromingen vallen op. Die halen uitgebreid de pers en activeren de bevolking. Meer verborgen en vaak erger zijn het aantal doden door hitte, hongersnood, vluchtelingenproblematiek, drinkwatertekort, oprukkende (tropische) zieken en chemische vervuiling. En dan zijn er nog neveneffecten zoals aantasting van de psychische gezondheid met alle negatieve levenseffecten van dien.

IPCC rapport 2021 en gezondheid

De klimaatcrisis bedreigt de gezondheid in heel Europa. Het Nederlandse Milieu- en Natuurplanbureau rapporteerde al eerder in haar ‘Effecten van klimaatverandering in Nederland’ dat het er alleen niet slecht voorstaat maar waarschijnlijk bij niets doen nog veel erger wordt.

Het IPCC rapport 2021 toont dit nogmaals overtuigend aan. Hitte, overstromingen, tropische ziekten, luchtverontreiniging (fijnstof en stikstofverbindingen), overstromingen, voedseltekorten, gebrek aan drinkwater, conflicten hierover etc. Onze gezondheid en welzijn staan een ongekende en mogelijk niet meer te keren ecologische omslag met miljoenen tot wel 1,2 miljard zieken en doden te wachten. Er zijn volgens dit rapport echter ook enkele scenario’s om het tij alsnog te keren.

Aanpassen of met spoed couperen?

Mens en techniek zullen zich toch wel aanpassen aan gewijzigde klimaatomstandigheden? Tot op zeker hoogte wel. Stormkeringen, goede waarschuwingssystemen, noodplannen en opvang regelen doen best hun werk. En er wordt vast wel weer een vaccin tegen een volgende pandemie gevonden?

Al deze maatregelen kunnen echter geen wonderen verrichten. Ze zijn domweg eindig. Hoe hoog kan je dijken uiteindelijk maken? Een ander punt is dat de rampen steeds complexer worden en elkaar verder versterken. Bosbranden geven bijvoorbeeld meer CO2 en hitte af en minder bomen geven minder koeling en luchtzuivering.

Het enige dat echt adequaat helpt, is het wegnemen van de oorzaken voor de drie grote planeetproblemen. Dat vergt toch een heel andere opstelling van politici, beleidsmakers, industrie, landbouw en aandeelhouders. Grote spoed is vereist.

Probleem van biodiversiteit

Dit tweede GPP is eveneens behoorlijk complex, zowel qua gevolgen als oorzaken. Het algemene principe is: hoe minder soorten (flora en fauna), des te groter de kans dat pathogenen de overhand krijgen, nuttige gewassen en dieren uitsterven, er een gebrek aan medicijnen komt en hongersnood uitbreekt. Kortom, monoculturen zijn een ware pest voor gezondheid en welzijn.

De oorzaken van afnemende biodiversiteit liggen onder meer bij de klimaatcrisis (verdroging, hitte), luchtverontreiniging (stikstofuitstoot) en menselijk ingrijpen in de omgeving. Zie voor Nederland het PlanBureau voor de Leefomgeving (PBL) Medisch Contact pleitte in 2015 al voor het behoud van biodiversiteit met het oog op gezondheidseffecten. Leerzaam is eveneens het WHO-rapport.

Afnemende biodiversiteit is nadrukkelijk geen hobby meer van natuurwappies, maar vormt een serieuze bedreiging voor het voortbestaan van de mensheid en natuur. Argumenten zoals vooruitgang, economie en werkgelegenheid wegen niet op tegen de immense schade die wordt aangericht. Onbetaalbaar voor ons nageslacht! Het in een eerdere blog aangehaalde voorzorgprincipe wordt gewoon te weinig toegepast. ICT en AI-beeldvorming kunnen helpen om de gevolgen inzichtelijk te maken.

Probleem van chemische vervuiling

Veel van deze GPP speelt zich in het verborgene af. Niet opgemerkt, in de doofpot gestopt of gewoon gebrek aan kennis. De precieze gevolgen voor gezondheid en welzijn blijken vaak nog onvoldoende bekend en onderzocht. Hoewel grote hoeveelheden Big en Deep Data voor research aanwezig zijn. Tijd voor AI en patroonherkenning plus voorspelde effecten.

Voor Nederland staat momenteel de vervuiling door Tata Steel in de picture. Al jaren wordt de omgeving van IJmuiden, Velzen, Beverwijk en Wijk aan Zee door de staalindustrie ernstig vervuild met ziekmakende en kankerverwekkende stoffen die met name kinderen treffen.

De Volkskrant publiceerde recentelijk het artikel ‘Plastics en andere chemische stoffen stapelen zich op in de grond: een nieuwe planetaire crisis dreigt’. PFAS, bestrijdingsmiddelen, (micro)plastics , zware metalen en allerlei slecht afbreekbare koolwaterstoffen grijpen grootschalig om zich heen.

Het IRAS (risico assesment) van het UMC Utrecht pleit voor een zogenaamd exposoom, wat zijn de gevolgen van de blootstelling van ons genetisch materiaal aan toxische stoffen. Al met al valt zo’n 16 procent van de sterfgevallen te wijten aan chemische vervuiling. En er zijn ongeveer 156 miljoen chemicaliën op de wereld waarvan grotendeels nog onbekend is wat zij met gezondheid doen.

ICT en e-health

Een tijdlang werd de mondiale cybercrime als de inmiddels ingang zijnde Derde Wereldoorlog gezien. De ICT-techniek verovert het slagveld. Het lijkt er echter steeds meer op dat vanuit gezondheidsoogpunt de drie grote planeetproblemen deze wereldoorlog ontketenen. Kunnen ICT en e-health een mitigerende rol spelen?

In feite gaat het om drie ‘strijdterreinen’: Tijdig signaleren, couperen en voorkomen. Voor het signaleren en diagnosticeren zijn e-health, ICT en AI zonder meer geschikt. Ook het visualiseren daarvan lukt met GIS en andere beeldvormende technieken uitstekend. Dat maakt ingrijpen efficiënt en accuraat.

Het bestrijden van de gevolgen met bewaking (wearables), slim technisch ingrijpen in de leefomgeving (bijvoorbeeld het smart home en city) en (preventieve) behandeling zijn eveneens steeds meer het domein van ICT en e-ehealth. Een app die voor de leek de mate van luchtkwaliteit meet, geeft hem of haar al inzicht en bewustwording. Het blijft echter dweilen met de kraan open als er ook niet daadwerkelijk bij de bron(nen) wordt ingegrepen.

Van doem naar doen

Het confronteren met doemscenario’s leidt al snel tot wegkijken door het grote publiek en overheid. Er valt toch niets aan te doen en men gaat verder tot de orde van de dag. Dat slaapt rustiger.

Psychologisch gezien is het dan ook slimmer om met sprekende oplossingen te komen waarbij de ontvangers zich kunnen inleven in de problematiek en ook duidelijk resultaten gepresenteerd krijgen. Die worden onder meer al omschreven bij de easac, WHO COP24 en de IPCC-adviezen voor beleidmakers.

De British Medical Association roept dokters en de nationale gezondheidsdienst op om actie te ondernemen op basis van COP 24, BIG Data, AI, beleving via VR, het wegnemen van ongelijkheden en de COVID-19 ervaringen.

Voldoende interventiemogelijkheden

Talmen kan gewoon niet meer bij de drie GPP’s. De dreigende gezondheidsschade en kosten gaan op relatief korte termijn astronomisch worden. Documenten zoals het IPPC-rapport 2021 en COP24 bieden al ruim voldoende interventiemogelijkheden.

Het zich verschuilen achter ‘haalbaar en betaalbaar’ en allerlei politieke en korte termijn economische belangen gaat nu echt de kant uit van eco-criminaliteit bij gezondheid en welzijn plus natuur. In vroeger tijden kon je dergelijke politici, industriëlen en beleggers nog gerold in pek en veren de stadspoort uitjagen. Heden ten dage is het aan de wetenschap, medici en de bevolking om een passende aanpak af te dwingen! Bijvoorbeeld via social media en VR/AR.

Het bericht 3 catastrofale planeetproblemen: ook taak voor ICT & e-health? verscheen eerst op ICT&health.

https://www.icthealth.nl/blog/3-catastrofale-planeetproblemen-ook-taak-voor-ict-e-health/

Drones vaker ingezet: ‘Veiliger en efficiënter, maar mogelijk ook meer overlast’ (NOS journaal)

Ze zijn niet meer uit het luchtruim weg te denken en het worden er steeds meer: onbemande luchtvaartuigen, ook wel drones genoemd. Ooit ontwikkeld voor militaire doeleinden, maar inmiddels worden ze op allerlei manieren ingezet.

Particulieren vliegen en filmen ermee als hobby, maar ook hulpdiensten, overheidsinstanties en bedrijven gebruiken ze steeds vaker. Soms om te testen, zoals vandaag op de Veluwe waar men een drone uitprobeerde die bosbranden kan opsporen, maar ook om in te zetten bij opsporingen en inspecties.

1600 vluchten

"Rijkswaterstaat heeft vorig jaar zo'n 1600 vluchten gemaakt voor inspecties aan bijvoorbeeld bruggen en wegen. Maar ook de Nationale Voedsel- en Warenautoriteit heeft dronepiloten in dienst die onder meer worden ingezet om illegale visserij op te kunnen sporen", zegt Stephan van Vuren van Dutch Drone Delta, een collectief van overheidsinstanties en grote bedrijven dat onderzoekt op welke manieren zij drones kunnen inzetten.

Vandaag werd op de Veluwe deze drone getest die bosbranden kan opsporen:

Volgens Van Vuren kunnen de hulpdiensten bijna niet meer zonder. "Drones doen het werk veiliger, sneller en efficiënter. Zo kan de brandweer veilig een brand van bovenaf bekijken en zien waar moet worden geblust. In de toekomst is er wellicht een drone die kan helpen met blussen."

Ook de politie zet groot in op het gebruik van drones. "De politie heeft zo'n 120 dronepiloten die ze door het hele land inzetten bij opsporingen en onderzoeken. En ze willen er nog veel meer opleiden."

Toename

Drones bestaan al een tijdje, maar pas de laatste jaren lijken ze echt omarmd te worden door de grotere instanties. Dat komt volgens Van Vuren door een combinatie van factoren. "De technieken worden steeds beter en ook de regelgeving is soepeler geworden. Daarnaast kan het even duren voordat een nieuw iets zoals een drone in een bestaande werkwijze te implementeren is. Dat kost nou eenmaal tijd."

Toch zijn er niet alleen voordelen aan het gebruik van drones. "Met name in de binnensteden kan er overlast ontstaan", aldus Van Vuren. "De gemeente Amsterdam onderzoekt hoeveel geluidsoverlast er kan ontstaan. Maar ook kan het gevaarlijk zijn om boven bewoonde gebieden te vliegen."

Hoewel het aantal crashes met professionele drones minimaal is, zegt hij. "In de toekomst komt er ook een luchtverkeersleiding voor drones die het verkeer in goede banen kan leiden. Daarmee kan je op grotere schaal drones inzetten."

Taxidrones

Want dat gaat in de toekomst zeker gebeuren, zegt Van Vuren: "Het aantal drones zal alleen maar toenemen. Voor kleine afstanden zoals het inspecteren van een brug, maar over een paar jaar zal je zien dat drones over grotere afstanden pakketten bezorgen of zelfs mensen. Binnen tien jaar stappen we in een taxidrone, dat weet ik zeker."

http://feeds.feedburner.com/~r/nosjournaal/~4/en9iScQBvYk

http://feeds.nos.nl/~r/nosjournaal/~3/en9iScQBvYk/2396942

De klimaattransitie als sociale opgave (D66 Amstelveen)

Deze zomer zijn we opnieuw met onze neus op de feiten gedrukt. Het was een zomer vol extreem weer. Er waren overstromingen, bosbranden en hittegolven. Op verschillende plaatsen in de wereld zagen we heel duidelijk: de klimaatcrisis laat niet op zich wachten en komt steeds dichterbij.

Daar kwam bij dat de afgelopen zomer 1.400 klimaatwetenschappers uit 150 landen de noodklok luidden: Alleen als we de uitstoot van broeikasgassen snel en op grote schaal weten terug te dringen, is het mogelijk om de opwarming van de aarde te beperken en de grootste rampen voor volgende generaties af te wenden. Sigrid Kaag zei het goed: “Wij zijn de laatste generatie (politici) die onze manier van leven kunnen beschermen. Het is nu of nooit.” En zo is het. Nu of nooit. Er is géén ruimte voor (politiek) getreuzel.

Sociale omwenteling
Waar ik me in het klimaatdebat het meeste over verbaas, nee, waar ik me eigenlijk over verbijt, is hoe smal en versnipperd dit debat in ons land eigenlijk is. Het gaat vooral over – overigens zeer noodzakelijke- techniek, instrumenten, alternatieve energiebronnen, isolatie én emissies en veel te weinig over wat de klimaattransitie in essentie is: namelijk een sociale omwenteling die de samenleving in haar volle omvang raakt. Willen we in Nederland onze klimaatdoelen halen en serieus verschil maken, dan komen we er – platgezegd- niet met alleen een energieneutraal huis. Nee. We moeten anders leven, anders reizen, anders werken en wezenlijk anders consumeren.

0,1 Megaton, 0,2 Megaton…
Laat ik dit eens iets concreter maken. Nederland heeft als doel om ten opzichte van 1990, 55% van de uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Dit komt neer op een daling van in totaal ongeveer 56 miljoen ton CO2 (hierna Megaton). Voor het beeld: Wanneer we 100.000 woningen energie neutraal maken levert dit ongeveer 0,2 megaton op, met het plaatsen van planten op 10% van de daken in Nederland land, besparen we 0,1 Megaton, als alle Nederlanders 3 dagen per week geen vlees eten, betekent dit  een besparing op van 1,5 Megaton per jaar. Kortom: er zijn veel maatregelen tegelijkertijd nodig om onze klimaatdoelen te halen en we ontkomen niet aan maatregelen die ingrijpen op hoe we gewend zijn te leven. Hier moeten we mensen goed in meenemen. Een duidelijke en heel gerichte aanpak en uitleg is onontbeerlijk. Jan Terlouw zegt hier vaak over: “Mensen moeten het eerst wéten om het te wíllen.” True, right?

We laten iedereen vrij en niemand vallen
Belangrijker nog: mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat we de klimaattransitie op een sociaal rechtvaardige manier vormgeven. Dat we ze niet laten vallen, als ze de hoge kosten voor verduurzaming van hun woning niet kunnen opbrengen. En dat we er alles aan doen om nieuwe scheidslijnen in onze samenleving te voorkomen. Want de cijfers liegen er niet om. Recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau laat zien dat inwoners serieuze zorgen hebben over toenemende ongelijkheid in ons land als gevolg van de klimaatmaatregelen: 55% van de Nederlanders denkt dat de eigen financiële situatie verslechtert door overstap op duurzame energie. 58% Van de Nederlanders denkt dat het verschil tussen arm en rijk groter wordt. 48% Van de Nederlanders verwacht dat de armoede in Nederland zal toenemen en 60% heeft het gevoel dat de kosten niet eerlijk verdeeld worden tussen burgers en bedrijven. Het beeld zal voor specifiek Amstelveen niet anders zijn.

De klimaattransitie heeft de kracht van D66 nodig, zodat het op rechtvaardige manier plaatsvindt. Op een manier waarop iedereen maximaal is, maar we niemand laten vallen. Laten we hier de komende tijd topprioriteit van maken!

Saloua Chaara

 

https://amstelveen.d66.nl/2021/08/26/de-klimaattransitie-als-sociale-opgave/

Alarmerend klimaatrapport van het IPCC, kan Nederland iets doen? (Elsevier)

De aarde warmt sneller op dan eerder gedacht. Dat blijkt uit onderzoek van een groep klimaatonderzoekers in opdracht van de Verenigde Naties. Ook staat het ‘onmiskenbaar’ vast dat mensen voor die opwarming verantwoordelijk zijn. De roep om meer klimaatactie zal na het rapport luider klinken, maar wat kan Nederland nog doen?

Het zesde rapport van de klimaatonderzoekers die door de Verenigde Naties bijeen zijn gebracht, is het alarmistische tot nu toe. In het meest ongunstige scenario zou de temperatuur op aarde tegen het einde van deze eeuw zijn opgelopen met ruim 5 graden. Dat zou zorgen voor extreme weersomstandigheden zoals hitte, droogte of zware regenval, en het leven in diverse regio’s op aarde bedreigen.

Veranderingen van klimaat gaan extreem snel

Extreem weer was de afgelopen maanden geregeld in het nieuws. In Californië woedt de op een na grootste bosbrand in de geschiedenis van de Amerikaanse staat, in Griekenland en Turkije woeden ook grote branden en vorige maand werden delen van Nederland, België en Duitsland geteisterd door zware regenval met watersnood tot gevolg.

De veranderingen van het klimaat gaan extreem snel, zo schrijft het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) in het rapport. De klimaatdeskundigen zeggen dat het afgelopen decennium waarschijnlijk de warmste periode was in de afgelopen 125.000 jaar. Door een combinatie van uitstoot en ontbossing zit de hoeveelheid koolstofdioxide (CO2) in de atmosfeer op een niveau dat ongeveer twee miljoen jaar niet is gezien.

Ook gunstig scenario in klimaatrapport

Door de veranderingen is naast het extreme weer ook de stijging van de zeespiegel voorlopig onomkeerbaar volgens het rapport. Van 2006 tot 2018 is de zeespiegel met 3,7 millimeter per jaar gestegen. Van 1901 tot 1971 was dat 1,3 millimeter per jaar. Het tempo waarmee de stijging gepaard gaat, is afhankelijk van hoe hoog de temperatuur op aarde oploopt.

Sinds 1900 is de temperatuur met 1,1 graad Celsius gestegen. In het gunstigste scenario van het zesde IPCC-rapport loopt de temperatuur nog op tot maximaal 1,8 graad. Dat valt binnen de kaders van het Klimaatverdrag van Parijs dat in 2016 door diverse wereldleiders werd gesloten. Daar spraken zij af zich te zullen inzetten om de temperatuur op aarde niet hoger te laten stijgen dan 2 graden en het liefst 1,5 graad.

Europese landen verlagen uitstoot van broeikasgassen al aanzienlijk

Daarvoor moet de uitstoot van broeikasgassen rap worden verlaagd. Veel westerse landen zijn daar al mee bezig. Ten opzichte van 1990 stoot het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld 40 procent minder CO2 uit, Frankrijk 20 procent en Nederland bijna 25 procent. In 2030 moet de uitstoot van Nederland ten opzichte van 1990 zijn gehalveerd.

In andere landen stijgt de uitstoot van broeikasgassen nog. Onder meer in India en China, de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, groeit de uitstoot nog elk jaar. Volgens internationaal onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving was China in 2019 goed voor 27 procent van de uitgestoten broeikasgassen, de lidstaten van de Europese Unie 8 procent en India 7 procent.

Nederland wil grote vervuilers meekrijgen in klimaatbeleid

Naar verwachting neemt het aandeel van China de komende jaren nog verder toe. Pas na 2030 zal China minder broeikasgassen uitstoten. In 2060 wil het land klimaatneutraal zijn, tien jaar later dan de lidstaten van de Europese Unie.

In reactie op het rapport zegt Dilan Yeşilgöz-Zegerius (VVD) dat andere landen meer moeten doen. Volgens de demissionair staatssecretaris van Klimaat en Energie maakt het rapport ‘nog eens extra duidelijk dat we de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen sterk moeten verminderen’. Tijdens de wereldwijde klimaatconferentie later dit jaar in Glasgow wil Nederland zich inzetten om andere landen scherpere doelen te laten stellen.

The post Alarmerend klimaatrapport van het IPCC, kan Nederland iets doen? appeared first on EWmagazine.nl.

https://www.ewmagazine.nl/kennis/achtergrond/2021/08/alarmerend-klimaatrapport-van-het-ipcc-kan-nederland-iets-doen-838631/