Houd de wouden in hun element (Greenpeace)

Van het groene hart van Afrika tot in de Amazone: wat gebeurt er in de grootste wouden op aarde?

https://www.greenpeace.org/static/planet4-netherlands-stateless/2021/03/80e1f3f2-gpm-beeld.jpg

Orang-oetan in het Lamandau-reservaat op Kalimantan, het Indonesische deel van Borneo. Sinds 1997 worden hier jonge, verweesde orang-oetans opgevangen en een beschermd leven geboden.

Gordel van smaragd

Schrijver Multatuli gaf voormalig Nederlands-Indië deze tot de verbeelding sprekende naam. Indonesië, het grootste eilandenrijk ter wereld, ligt middenin de azuurblauwe oceaan en wordt gekenmerkt door weelderig smaragdgroen regenwoud. West-Papoea is zelfs wereldberoemd vanwege zijn Paradise Forests. De regenwouden van Indonesië zijn echte schatkamers. Hier leven wel 1.700 vogelsoorten en miljoenen zeldzame plantenen diersoorten, zoals de tijgerorchidee, de nevelpanter en het spookdiertje. In de bossen van Sumatra en Borneo brengen orang-oetans zo’n 90 % van hun leven door in boomtoppen. Ze worden er geboren, bouwen er elke dag opnieuw een nest en vinden er hun voedsel. Indonesië heeft de twijfelachtige eer dat het ’s werelds grootste ontbosser is én de vierde plaats inneemt van alle broeikasgasuitstoters. Al jarenlang worden duizenden hectares regenwoud in de as gelegd en ontwaterd, voor de aanleg van oliepalm- en andere plantages.

Op Borneo zijn de mensapen daardoor al 80 % van hun leefgebied kwijt. In 2010 beloofden grote voedselproducenten als Mars Inc., Nestlé, Unilever, Procter & Gamble, Arla en L’Oreal dat ze uiterlijk per 2020 in geen enkel product meer palmolie zouden gebruiken waarvoor regenwoud is verwoest. Greenpeace toont keer op keer aan dat geen van hen deze belofte waarmaakt. Indonesië kent veel corruptie en de mazen van de wet zijn groot. Lokale gemeenschappen die in en van het bos leven, zoals de Marind en Yeinan in Indonesisch Papoea, zijn door geweld en landroof verdreven. Ook kleine boeren en dorpjes moeten het veld ruimen voor de belangen van grote bedrijven. Tot overmaat van ramp drukte de regering er in coronatijd ook nog een nieuwe wet doorheen die buitenlandse investeerders aan moet trekken. Deze Omnibuswet legaliseert onder andere landroof, verwoesting van de natuur en mensenrechtenschendingen.

De regenwouden van Indonesië staan op veengrond waarin enorm veel CO2 is opgeslagen die bij verbranding vrijkomt. Als er – na bosverbranding – oliepalmen voor worden teruggeplant, lost dat helaas niets op: 1 hectare regenwoud houdt 8.000 ton CO2 vast en 1 hectare palmolieplantage niet meer dan 70 ton. Door de vele bosbranden groeit er ook een hele generatie kinderen op met een jaarlijks ‘mistseizoen’. Maandenlang leven ze in een dikke laag giftige rook die hun gezondheid aantast. Het Greenpeace-brandweerteam heeft de afgelopen jaren op West-Kalimantan en Sumatra gevaarlijke veenbranden bestreden. Ook onderzocht ons team ter plaatse wie verantwoordelijk is voor de ontwatering, en legde dat vast op foto’s en video.

Met gps-apparatuur, satellietbeelden en luchtfoto’s verzamelen we bewijzen van illegale houtkap, drooglegging van veengronden en oliepalmteelt in beschermde gebieden. We volgen dit verwoestende palmoliespoor naar de importeurs en afnemers van palmolie in Europa en de VS. Gesteund door u en duizenden andere supporters wereldwijd, confronteren we deze medeverantwoordelijken met de gevolgen. Intussen zetten we ons in Europa, samen met 160 andere natuur- en mensenrechtenorganisaties in voor een bossenwet, waarvoor al 1,2 miljoen supporters hun handtekening zetten. Deze wet verplicht bedrijven om alleen nog producten te verkopen waarvoor geen bos voor is verdwenen. De Europese Commissie komt dit jaar met het eerste wetsvoorstel.

Het groene hart van Afrika

https://www.greenpeace.org/static/planet4-netherlands-stateless/2021/03/23f9f009-gp0str8j0_web_size.jpg


Vanaf 2016 stond Greenpeace Lokolama bij in het verkrijgen van hun grondrechten in het Congolese regenwoud. Het Greenpeace-team ondersteunde hen bij de juridische procedure en gaf trainingen in conflictpreventie – en oplossing. Met succes.

Rivieren, regenwouden, bergen, savannes, moerassen: het Congobekken is een natuurwonder pur sang. Dit tweede grootste regenwoudgebied ter wereld ligt in het hart van een van de meest instabiele regio’s. Dat biedt ironisch genoeg bescherming, omdat het investeerders huiverig maakt. Maar het betekent ook dat corruptie en fraude er welig tieren en de wetshandhaving weinig voorstelt. Regelmatig woeden in het Congobekken enorme branden. Uit onderzoek van de universiteit van Maryland blijkt dat de meeste brandhaarden vlakbij wegen ontstaan, die door houtkappers zijn aangelegd. In de Democratische Republiek Congo (DRC) is al sinds 2002 een moratorium op houtkap van kracht. Toch krijgen buitenlandse houtbedrijven uit onder meer CHINA steeds meer bosgebieden in handen die soms wel zo groot zijn als België.

Ook palmoliebedrijven rammelen al jaren aan de poorten. Het Maleisische Atama, dat de grootste palmolieconsessie in de regio heeft, liet onder meer in Kameroen zien hoe het zonder veel scrupules bos kapt en kleine boeren van hun land jaagt. Het regenwoud van het Congobekken zorgt voor voedsel, medicijnen, grondstoffen en water voor ruim 80 miljoen mensen. Er leven bijna 250 inheemse volken voor wie het bos ook een spirituele betekenis heeft. De Baka bijvoorbeeld, Kameroens grootste inheemse bevolkingsgroep. Al jaren wordt hun levenswijze bedreigd door de industriële boskap van het rubberbedrijf Sudcam uit Singapore. COVID-19 vergroot de risico’s waaraan ze blootstaan: ze zijn niet bang om ziek te worden, maar wel dat organisaties vertrekken die hen bijstaan in hun strijd tegen de structurele landonteigeningen.

In het bos staan honderden jaren oude woudreuzen die in hun lange leven enorm veel CO2 hebben opgeslagen. In dit regenwoud ontdekten wetenschappers enkele jaren geleden een veenmoeras, groter dan Engeland, waarin maar liefst 30 miljard ton koolstof ligt opgeslagen. Dat is net zoveel als de Verenigde Staten in 20 jaar tijd uitstoten. De immense wouden van het Congobekken herbergen ook tienduizenden planten- en diersoorten. Als een stel landschapsarchitecten vormen dieren zoals de ernstig bedreigde gorilla’s, bosolifanten en Afrikaanse buffels het bos. Ze creëren paden, snoeien bomen en poepen zaden uit.

Greenpeace is al decennialang actief in het Congobekken. Samen met inheemse volken strijden we tegen de illegale houtkap en de oprukkende palmoliesector. We onthullen hoe overheden tot op het hoogste niveau betrokken zijn bij illegale activiteiten. Dat maakt het werk lastig en gevaarlijk. Toch lukt het ons om successen te boeken. Zo besliste de Kameroense president onder druk van lokale milieuorganisaties, de bevolking en Greenpeace dat de houtkapplannen in het beschermde Ebo-woud voorlopig niet doorgaan. Goed bosbeleid is essentieel om het Congobekken duurzaam te beschermen. Daarom helpen we inheemse volken om de formele rechten over hun leefgebied te verkrijgen. Onder meer de Lokolama in de DRC kregen zo 11.000 hectare toegewezen. En in 2023 draagt de regering 50 bosgebieden, in totaal bijna 2,5 miljoen hectare, over aan de lokale bevolking.

https://www.greenpeace.org/static/planet4-netherlands-stateless/2021/03/8ca3659b-gp0sturw4_web_size.jpg

Jaarlijks gaat in Rusland een gebied van zo’n 40 miljoen hectare in vlammen op – een gebied 10 keer zo groot als Nederland. De brandweerteams van Greenpeace trainen vrijwilligers, geven voorlichting en blussen natuurlijk waar ze kunnen.

De groene kroon van de aarde

In Rusland ligt tweederde van de taiga; het grootste ecosysteem van onze planeet dat zich uitstrekt over Alaska, Rusland, Canada en Scandinavië. Zowat alles aan dit boreale woud is enorm. Het beslaat 16 miljoen km² – meer dan een kwart van alle bossen op aarde – en telt 750 miljard bomen. De dennen en sparren die er groeien zijn aangepast aan de lange wintermaanden: hun naalden bevatten heel weinig sap, waardoor ze niet bevriezen als de temperatuur zakt tot -35 °C. Hun donkere kleur en driehoekige vorm helpen juist om zo veel mogelijk zon op te slorpen. Meer dan 20.000 planten- en diersoorten leven in deze barre omstandigheden. Wolven, elanden en beren, tijgers, maar ook de Siberische salamander die een soort antivries produceert waardoor hij kan overleven in extreem lage temperaturen. Ook dit uitgestrekte noordelijke bossengebied slaat een enorme hoeveelheid CO2 op in de bodem en veengronden: meer dan alle tropische wouden samen.

Elk jaar gaat ongeveer 2,5 miljoen hectare van dit woud verloren. Eeuwenoude bomen verdwijnen onder andere in Tempo-zakdoekjes, wc-papier van Edet en maandverband van Libresse. In heel Rusland gaat elk jaar zo’n 40 miljoen hectare natuur in vlammen op. Dat is 10 keer Nederland. De gigantische natuurbranden worden verergerd door klimaatverandering en zorgen zelf voor verdere opwarming van de aarde. Elke lente en zomer trekt een dikke rooklaag over de graslanden en bossen van Rusland. Ontelbare roet- en stofdeeltjes veroorzaken veel gezondheidsklachten en leiden (in)direct tot duizenden sterfgevallen per jaar. Wetenschappers ontdekten dat zelfs de Noordpool sneller smelt door roetdeeltjes die op het ijs neerdwarrelen waardoor deze poolkap ook zijn reflecterende vermogen verliest. Ruim de helft van de Russen gelooft dat natuurbranden vanzelf ontstaan. Dat is een grote misvatting: 90 % van deze branden ontstaat door menselijk toedoen. Vooral de gewoonte van boeren om graslanden aan te steken zodat ze snel van hun onkruid afkomen, loopt regelmatig gigantisch uit de hand.

Omdat de overheid de branden laat voortrazen, komt Greenpeace in actie. Op gewone schoenen en met slechts 20 liter water op de rug startte het eerste blusteam zo’n 10 jaar geleden. Met steun van de Nationale Postcode Loterij en van u, onze Nederlandse supporter, zijn inmiddels in de kwetsbaarste regio’s honderden mensen klaargestoomd om branden te blussen én te voorkomen. Het aantal catastrofale veenbranden daalde daardoor in 2019 met maar liefst 90 %. Daarmee voorkwamen de brandweerlieden de uitstoot van minstens 1,28 gigaton CO2. De vrijwillige brandweerteams kunnen op Greenpeace rekenen voor onder meer transportmiddelen, uitrusting, beschermende kleding, gereedschap voor het meten van veentemperatuur en drones voor het lokaliseren van branden. Vanuit coördinatiecentra organiseren de sterkste vrijwilligersgroepen inmiddels hun eigen trainingskampen en lichten ze bewoners voor over de oorzaken van de branden. Voorlichting is een van de belangrijkste methodes om de branden te bestrijden. Al jaren geven we op Russische scholen les over het belang van de bossen en planten we bomen met tienduizenden schoolkinderen. Ook werken we samen met producenten van tekenfilmseries. Miljoenen kinderen leren nu: het aansteken van een klein stukje gras kan het begin zijn van een milieuramp.

https://www.greenpeace.org/static/planet4-netherlands-stateless/2021/03/4a7445f7-gp0jzh_web_size.jpg

Het Amazonewoud, thuis van deze blauwkeel-ara, verandert drastisch. Grote delen van het woud verdwijnen ondere andere voor de sojateelt.

Adembenemend Amazonia

Alles is met elkaar verbonden. Wie het Amazoneregenwoud een beetje bestudeert, ziet al snel hoe deze natuurwet in de praktijk werkt. Dit woud, het grootste op aarde, is een van de meest biodiverse gebieden. De planten, dieren, micro-organismen en schimmels vormen samen een enorm ecosysteem dat invloed heeft op de hele wereld. De bossen van de Amazone produceren enorme hoeveelheden water. Ze beïnvloeden regenpatronen tot ver buiten hun eigen regio. Ondanks de enorme omvang van het Amazonewoud, ruim 5,5 miljoen km2, is het evenwicht er delicaat. Als mensen tussen de 20 en 25 % van het woud verwoesten, kan het de balans niet meer zelf herstellen en veranderen deze prachtige bossen in een savanne. Met miljarden tonnen CO2-uitstoot als gevolg. Volgens INPE, het Braziliaanse instituut voor ruimteonderzoek, is er al 18 % verwoest. Wetenschappers stellen dat over 10 tot 15 jaar dit kantelpunt is bereikt, als de ontbossing niet stopt.

Meer dan de helft van het Amazonewoud ligt in Brazilië, waar president Jair Bolsonaro de scepter zwaait. Zijn regering heeft weinig op met het milieu en de inheemse volken: de klimaatcrisis bestaat niet en de Amazone is er om geld aan te verdienen. In 2019 lag de ontbossing op het hoogste niveau sinds 11 jaar. De meeste van deze branden zijn aangestoken om land vrij te maken voor weilanden voor koeien, mijnbouw en de teelt van soja. Sinds de huidige regering aan de macht is, hebben bedrijven carte blanche in het regenwoud. Moord en doodslag zijn voor inheemse volken zoals de Karipuna in de Amazone al jaren realiteit. In de afgelopen jaren wist een deel zich, onder aanvoering van jonge leiders, steeds beter te organiseren. Zij komen op voor hun traditionele landrechten, in de rechtszaal en in het bos zelf. Maar de belangen van grote bedrijven en nationale overheden in het regenwoud zijn groot. De strijd is te vaak ongelijk.

De bedreigingen zijn zo omvangrijk en complex, dat Greenpeace voor het project Alle ogen op de Amazone de handen ineen sloeg met Hivos en 9 andere organisaties. In dit project is de hoofdrol weggelegd voor de inheemse bevolking. Volgens talloze onderzoeken zijn zij immers de beste bosbeschermers van de wereld. We ondersteunden hen bij de opzet van lokale boswachterteams die met smartphones en drones het regenwoud intrekken en daar de bosvernietiging vastleggen. De teams leerden (digitale) landkaarten maken, satelliet- en dronebeelden analyseren, gps-coördinaten
lezen én de verzamelde informatie veilig opslaan. Met succes: vorig jaar werd in het leefgebied van de Karipuna 49 % minder bos verwoest dan in alle voorgaande jaren. Ook werd er een wet ‘geparkeerd’ waarmee Bolsonaro illegaal ingepikte bosgebieden wilde legaliseren. Verzet binnen én buiten Brazilië van ngo’s, beroemdheden, inheemse volken, bedrijven en overheden, gaf de doorslag. En het gesprek tussen inheemse leiders uit Brazilië en Tweede Kamerleden, hielp de discussie tegen het nieuwe Mercosur-handelsverdrag kracht bij te zetten. Het duizelingwekkende tempo van de ontbossing moet stoppen. Met uw hulp blijven we overheden en internationale instanties beïnvloeden, onder andere voor een sterke wet waarin staat dat geen bos meer verwoest mag worden voor onze producten.

Dit artikel verscheen in de lente-editie van Greenpeace Magazine.

https://www.greenpeace.org/nl/natuur/45233/houd-de-wouden-in-hun-element/

Greenpeace reist door Nederland met fototentoonstelling over bosbranden (Greenpeace)

Amsterdam, 24 augustus – Greenpeace reist door Nederland met een fototentoonstelling over bosbranden wereldwijd. De tien fotopalen tonen de klimaat brandhaarden in de Braziliaanse Amazone, Australië, Indonesië en Rusland en vertellen het verhaal achter de bosbranden. Ontbossing voor de oprukkende landbouw is een belangrijke oorzaak net als klimaatverandering en menselijk handelen. Vanaf maandagmiddag 24 augustus is de tentoonstelling op de eerste locatie te bezichtigen nabij de ingang van het Amsterdamse Bos in Amsterdam. 

De zomer is het piekseizoen voor bosbranden in Rusland en de Amazone. In Rusland gaat jaarlijks 40 miljoen hectare in rook op: tien keer de oppervlakte van Nederland. Ook in Brazilië blijft het aantal bosbranden toenemen. In de Braziliaanse Amazone werden in juli 6.804 bosbranden geteld, het hoogste aantal in vier jaar. Opvallend is de stijging van bosbranden in de inheemse gebieden. In juli werden er 539 geregistreerd, een stijging van 76 procent ten opzichte van vorig jaar.

Hilde Stroot, bosbranden expert bij Greenpeace: 

“Terwijl Nederlanders in deze corona tijden juist de natuur opzoeken, gaat elders op de wereld miljoenen hectare natuur in vlammen op. In Nederland kunnen we veel doen om die bosbranden te voorkomen. Bijvoorbeeld door de landbouw anders in te richten met minder dieren en door minder soja voor veevoer en palmolie te importeren. De productie daarvan zorgt voor veel ontbossing en CO2-uitstoot.”

Gevolgen voor natuur en inheemse volken
Bossen die zo onmisbaar zijn voor het klimaat en de rijke biodiversiteit staan wereldwijd in brand. De gevolgen voor het klimaat en de natuur zijn gigantisch. Inheemse volken worden bedreigd en duizenden unieke planten- en diersoorten sterven uit. Ook komen er gigantische hoeveelheden CO2 vrij, waardoor de klimaatopwarming versnelt en er nog meer bosbranden bijkomen. De wereldwijde klimaatcrisis is een belangrijke aanjager van natuurbranden. De hogere temperaturen en aanhoudende droogte vergroten de kans op branden in de natuur. In Rusland zit het venijn ook in veenbranden die ondergronds doorwoekeren en elders weer de kop opsteken. 

Russische vrijwilligers in actie 
“Veel mensen denken om die reden dat bosbranden een natuurverschijnsel zijn, maar in Rusland en Nederland ontstaan de meeste branden nog altijd door menselijk handelen. Bijvoorbeeld doordat sigaretten en kampvuren niet goed worden uitgemaakt. Die bosbranden kunnen we dus met zijn allen voorkomen! Met steun van de Nationale Postcode Loterij traint Greenpeace om die reden vrijwilligers in Rusland om natuurbranden te voorkomen en bestrijden.”

——————————————

Noot aan de redactie

Lees meer over wat Greenpeace doet om bosbranden wereldwijd te voorkomen en de bestrijden.

Volg onze sociale media om te weten waar de tentoonstelling nog meer te zien zal zijn. 

Neem contact op met de persvoorlichting voor interviewverzoeken en andere vragen:

Contact: 

Persvoorlichting Greenpeace: persvoorlichting@greenpeace.nl – 06 – 21 29 68 95

https://www.greenpeace.org/nl/natuur/41529/greenpeace-reist-door-nederland-met-fototentoonstelling-over-bosbranden/

Wow! 80.594 handtekeningen voor een bossenwet! (Greenpeace)

Petities zijn zo waardevol! Samen met het Wereld Natuur Fonds overhandigden we maar liefst 80.594 handtekeningen voor een bossenwet aan minister Schouten. Zo weet de minister dat wij een wet willen die bedrijven verplicht om geen producten meer te verkopen waarvoor elders in de wereld bossen worden verwoest. 

https://storage.googleapis.com/planet4-netherlands-stateless/2019/11/77b14ccd-md-gp-bossenwet-002-1024x758.jpg

Minister Schouten krijgt het hart met 80.594 handtekeningen van bezorgde burgers van WWF en Greenpeace directeuren Marieke Harteveld, directeur natuurbescherming WWF (midden) en Anna Schoemakers, directeur Greenpeace (rechts).

Waarom een wet?

Bossen en natuur zijn zo belangrijk om de klimaat- en biodiversiteitscrisis te stoppen. Maar keer op keer blijkt dat vrijwillige afspraken met bedrijven onvoldoende zijn om te kappen met kappen. Ontbossing gaat gewoon door. Zo blijkt Unilever – ondanks alle beloftes – betrokken te zijn bij de huidige bosbranden in Indonesië. 

Wij willen geen producten meer waarvoor bossen verdwijnen! Daarom moet er een wet komen die bedrijven verplicht om alleen nog producten te verkopen die niet leiden tot ontbossing en mensenrechtenschendingen. 

Europees plan tegen ontbossing

Deze zomer werd het Europese actieplan tegen wereldwijde ontbossing gepresenteerd. Daarin staat dat ontbossing een zeer urgent probleem is en dat Europa beter haar best moet doen. Maar wetgeving was niet expliciet als maatregel opgenomen. Daarom besloten we in actie te komen. Want hoe meer mensen zich uitspreken voor een wet, hoe groter de kans dat ‘ie er ook daadwerkelijk komt. 

Alle lidstaten, dus ook Nederland, moeten zich officieel gaan uitspreken over dit plan. Daarom werken we samen met andere organisaties

Nederland moedigt regelgeving aan

Er is al succes geboekt! Verschillende politieke partijen hebben zich inmiddels uitgesproken vóór een bossenwet. Ook de eerste reactie van het Nederlandse kabinet is hoopgevend; daarin staat dat zij effectieve maatregelen zoals regelgeving “aanmoedigt om te overwegen”

Maar minister Schouten – die vanuit Nederland verantwoordelijk is voor het bossenbeleid, kan nog wel een zetje in de goede richting gebruiken. Daarvoor is deze petitie zo waardevol. 

Doorgaan met actievoeren

Met deze handtekeningen voor een bossenwet weet minister Schouten dat wij massaal van haar verwachten dat ze zich voor die Europese bossenwet blijft inzetten op een krachtige manier. Dus geen vaag taalgebruik, maar keihard gaan voor een bossenwet. Die is immers van levensbelang, voor ons allemaal! 

En wij? Wij gaan door met actievoeren. We volgen de Nederlandse en Europese politiek, totdat de bossenwet een feit is en we eindelijk met een gerust hart boodschappen kunnen doen, zonder dat daar ontbossing aan kleeft. We houden je op de hoogte! 

https://www.greenpeace.org/nl/natuur/28772/ruim-80-000-mensen-willen-een-bossenwet/

Minister Schouten ontvangt massale oproep voor Europese wet om bossen wereldwijd te beschermen (Greenpeace)

Greenpeace en Wereld Natuur Fonds bundelen krachten tegen ontbossing 

Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft vandaag een groen hart ontvangen met ruim 80.000 oproepen voor een Europese bossenwet. De massale oproep komt van bezorgde Nederlanders die de gezamenlijke bossenpetitie van Greenpeace en het Wereld Natuur Fonds tekenden. Deze petitie spoort het kabinet aan om zich in Europa hard te maken voor een bossenwet die duurzaamheidseisen stelt aan producten als vlees, soja, palmolie en cacao die op de Europese markt worden verhandeld. Met een krachtige Europese bossenwet wordt de betrokkenheid van Europa bij ontbossing en mensenrechtenschendingen gestopt.

https://storage.googleapis.com/planet4-netherlands-stateless/2019/11/24822652-md-gp-bossenwet-002klein-1024x758.jpg

DEN HAAG – Minister Carola Schouten van Landbouw en Natuur ontvangt op het ministerie van LNV een massale oproep voor een Europese Bossenwet in de vorm van een groen hart van WWF en Greenpeace Nederland Marieke Harteveld, directeur natuurbescherming WWF (M) en Anna Schoemakers (R).

Overal ter wereld moet bos wijken voor landbouwgrond voor de productie van onder meer soja, palmolie en cacao. Ontbossing gaat vaak gepaard met ernstige mensenrechtenschendingen en grootschalige natuurvernietiging in de vorm van bosbranden. Dit jaar waren deze bosbranden wereldwijd ongekend hevig. In onder andere Latijns-Amerika en Indonesië zijn vele miljoenen hectares natuur in vlammen opgegaan om plaats te maken voor sojateelt voor veevoer of palmolieplantages.

Uit satellietgegevens gepubliceerd door het Braziliaanse ruimte onderzoekstinsituut (INPE) bleek onlangs nog dat het ontbossingspercentage van de Amazone met 30 procent is gestegen tot bijna 10.000 km². En nog steeds staan bossen en savannes in brand. Dit heeft desastreuze gevolgen voor natuur, tal van bedreigde diersoorten en het klimaat.

Anna Schoemakers – directeur Greenpeace Nederland
“De soja die wij importeren om onze koeien, kippen en varkens te voeren moeten inheemse volken, de beste beschermers van het bos, bekopen met hun leven. Onder de regering Bolsonaro gaat de ontbossing in Brazilië ongekend hard door. Het is hoog tijd dat Europa zelf in actie komt tegen wereldwijde ontbossing en mensenrechtenschendingen die daarmee gepaard gaan.”  

Europa importeur ontbossing
De Europese Unie is wereldwijd een van de topimporteurs van soja en palmolie uit landbouwgebieden waarvoor vaak bos is platgebrand. Samen zijn de EU-lidstaten verantwoordelijk voor 36 procent* van de wereldwijde import van producten die verband houden met ontbossing. Nederland heeft, als grootste importeur en doorvoerhaven van soja, een belangrijke verantwoordelijkheid om ontbossing te stoppen. Van alle soja wordt 90 procent gebruikt voor veevoer. De overige 10 procent gaat grotendeels naar technische toepassingen in de vorm van oliën en biodiesel en voor een klein deel naar soja voor menselijke consumptie. 

Bossenwet
Een krachtige Europese bossenwet verplicht bedrijven om niet meer betrokken te zijn bij ontbossing. Bedrijven mogen hun product alleen verkopen wanneer zij kunnen aantonen dat in de gehele productieketen, van grondstof tot aan eindproduct, aan alle gestelde criteria wordt voldaan.

Marieke Harteveld – directeur natuurbescherming Wereld Natuur Fonds
“Bossen en savannes herbergen ontelbaar veel plant- en diersoorten, bieden voedsel en medicijnen en reguleren ons klimaat. Maar deze natuur verdwijnt ook verontrustend snel. Iconen als de orang-oetan, ara, jaguar en bosolifant staan ernstig onder druk. Alleen van de Amazone is de afgelopen vijftig jaar al een vijfde verloren gegaan. Een Europese bossenwet helpt waardevolle natuurgebieden en alles wat er leeft te behouden.”

Bossenwet
Een krachtige Europese bossenwet verplicht bedrijven om niet meer betrokken te zijn bij ontbossing.  Bedrijven mogen hun product alleen verkopen wanneer zij kunnen aantonen dat in de gehele productieketen, van grondstof tot aan eindproduct, aan alle gestelde criteria wordt voldaan.

Momenteel onderhandelen EU-lidstaten over een nieuwe pakket aan maatregelen tegen ontbossing wereldwijd. Het is nog geen uitgemaakte zaak dat een bossenwet hiervan onderdeel gaat zijn. Naar verwachting worden de onderhandeling volgende maand afgerond. Tot die tijd is het van belang dat zoveel mogelijk betrokken Europese ministers zich uitspreken voor een bossenwet. 

Noot aan de reactie.

*EU Commission Technical Report – 2013 – 063 – The impact of EU consumption on deforestation: Comprehensive analysis of the impact of EU consumption on deforestation. 

Beeld
Bijgaande foto is te gebruiken onder vermelding van: Marten van Dijl / Greenpeace WWF

Contact 

Persvoorlichting Greenpeace: persvoorlichting@greenpeace.nl, 06-21 296 895.

https://www.greenpeace.org/nl/natuur/28338/minister-schouten-ontvangt-massale-oproep-voor-europese-wet-om-bossen-wereldwijd-te-beschermen/

Unilever: mooie beloftes en tóch betrokken bij Indonesische bosbranden voor palmolie (Greenpeace)

Unilever heeft dit jaar palmolie ingekocht van bedrijven die betrokken zijn bij bosbranden in Indonesië. Ook andere multinationals zoals Nestlé en Procter & Gamble maken zich hier schuldig aan. Daarom pleiten wij voor een Europese bossenwet die de handel in ontbossingsproducten stopt. 

https://storage.googleapis.com/planet4-netherlands-stateless/2019/11/35cde45c-sumatra-fires-palm-oil-muhammad-adimaja-greenpeace-1024x683.jpg


© Muhammad Adimaja / Greenpeace

Afspraken worden structureel niet nagekomen

Diverse multinationals, waaronder Unilever, hebben toezeggingen gedaan om ontbossing in 2020 te stoppen. Al eerder constateerden wij dat de bedrijven hun beloftes niet nakomen. De ontbossing gaat alleen maar sneller. De bosbranden in Indonesië zijn dit jaar weer zeer heftig met een broeikasgasuitstoot die meer dan het dubbele is van de gehele jaarlijkse uitstoot van Nederland.

Uit ons nieuwe onderzoek blijkt dat het niet om incidenten gaat. Unilever koopt structureel palmolie in van bedrijven betrokken bij bosbranden in Indonesië. Tussen 2015 en 2018 kocht Unilever palmolie van bedrijven die gezamenlijk verantwoordelijk waren voor bijna 200.000 hectare verbrand gebied. In 2019 deed Unilever zaken met bedrijven die palmolie haalden van bijna 10.000 plantages waar bosbranden zijn gedetecteerd. Ook kocht het bedrijf in 2019 rechtstreeks in bij acht bedrijven waartegen gerechtelijke stappen of sancties lopen, en nog eens bij 20 bedrijven waarvan de activiteiten zijn opgeschort vanwege lopende onderzoeken naar bosbranden.

https://storage.googleapis.com/planet4-netherlands-stateless/2019/11/ef018fdb-gp0sttvy3_web_size.jpg

© Jurnasyanto Adimaja / Greenpeace

Certificering faalt

Unilever schermt onder andere met het feit dat de palmolie RSPO gecertificeerd is. Maar ondanks het feit dat ‘geen branden’ een streng criteria is van de RSPO, is meer dan tweederde van de producenten gelinkt aan de branden doordat ze lid of zelfs bestuurslid zijn van de RSPO. Een zoveelste bewijs dat RSPO-certificering volkomen faalt.

Wij stapten onlangs uit een gezamenlijk initiatief met Unilever, Mondelez en Wilmar om palmoliestromen beter te kunnen monitoren. De onderhandelingen werden gekenmerkt door een gebrek aan echte wil en actie van de bedrijven om ontbossing een halt toe te roepen.   

“Bedrijven als Unilever doen zich graag voor als duurzaam, maar de realiteit is heel anders. Ondanks mooie commitments en vrijwillige initiatieven van de industrie, gaan ontbossing en bosbranden keihard door. Ze liggen op ramkoers met het klimaat. De tijd van vrijwillige initiatieven van bedrijven is voorbij. Wij  roepen de Europese Unie op om versneld een Europese bossenwet aan te nemen. Zodat alle risicoproducten, inclusief palmolie, die op de Europese markt komen, vrij zijn van ontbossing.”
Hilde Stroot, Programma directeur Biodiversiteit

Ernstige gevolgen voor gezondheid

Naast de enorme gevolgen voor het klimaat zijn de branden een ramp voor de gezondheid van de lokale bevolking in Indonesië. Volgens rapporten hebben dit jaar alleen al meer dan 900.000 inwoners last van acute luchtweginfecties door de nevel/rook van de branden, en lopen bijna 10 miljoen kinderen levenslange fysieke en cognitieve schade op door de luchtvervuiling.

Meer weten over de bossenwet? Lees het hier.

https://www.greenpeace.org/nl/natuur/26136/unilever-mooie-beloftes-en-toch-betrokken-bij-indonesische-bosbranden-voor-palmolie/