Met deze ‘drone for good’ wil Patrique Zaman de luchtvaart opnieuw uitvinden (MT.nl)

The only way forward is up. Het motto waarmee Patrique Zaman dinsdag het nieuwste model van zijn drone startup Avy onthulde, laat aan duidelijkheid weinig te wensen over. De Aera is een oranje vliegende vleugel heeft een spanwijdte van bijna 2,5 meter en kan ook prima opstijgen en landen. Verticaal. Maar dan komt wat hem onderscheidt van zoveel andere drones: eenmaal in de lucht draait hij zijn motoren en zet hij horizontaal flink de sokken erin.

Drones for good

En dat houdt de Aera, een zelfstandig vliegende VTOL-drone, ook veel langer vol dan de doorsnee elektrische horzels: tot 100 kilometer reikt zijn actieradius, met een kruissnelheid van rond de 90 kilometer per uur. Veilig, en door weer en wind. En dan zeult hij ook nog een lading van 3 kilo mee, desgewenst gekoeld door een ingebouwde ijskast.

Dat klinkt als een nuttige hulp op vleugels, en dat is exact wat de ondernemer erachter drijft: Zaman focust zich op drones for good. Drones die helpen bij het bestrijden van brand, die medicijnen op lastig te bereiken plekken afleveren of goederen kunnen vervoeren door de lucht, als bij een ramp de bestaande infrastructuur is verwoest.

Web van drones

Als om te onderstrepen hoe veelomvattend de visie van de drone-ondernemer is, lanceert hij niet die enkele oranje vleugel, maar een Drone Response Network. Zijn klanten beschikken straks over een web van drones die vanaf hun eigen landings/laadstation op elk moment in actie kunnen komen. Hun hangar in vestzakformaat opent zich, en ze zijn klaar voor de start. Volledig autonoom, en buiten het zicht van welke bestuurder of piloot dan ook.

https://mtsprout.nl/wp-content/uploads/2021/11/avy-aera-network.png

Best revolutionair, maar geen luchtkasteel. In de vier jaar van zijn bestaan heeft Avy de toestellen die het in eigen huis ontwikkelt ingezet om in Noord-Holland de brandweer overzicht te bieden bij natuurbranden of andere incidenten. Zamans drones vlogen voor het Deense Falck medicijnen of monsters met spoed naar hun bestemming en waken over bedreigd wild in Zuid-Afrika. En het zijn meer dan alleen vrijblijvende pilots: de klanten van Avery betalen voor de vloot van inmiddels 25 drones. En ze zitten met smart te wachten op de roll-out van dat beloofde Drone Response Network.

Gamechanger

https://mtsprout.nl/wp-content/uploads/2021/11/Patrique-pi-zaman-avy-drones.jpg

‘Dit is een gamechanger,’ zegt zegt dronepionier Zaman. ‘We gaan zo snel mogelijk opschalen om over 2,5 jaar 500 drones de lucht in te krijgen’,  ‘Niet omdat ik dat mijn investeerder heb beloofd, maar omdat ik aan de vraag van klanten wil voldoen.’ Dinsdagavond werd er inderdaad een klein feestje gevierd na de – helaas online – lancering, ‘maar morgen moeten we gewoon weer door.’

Toch staat Zaman na de presentatie graag even stil bij wat er in vier jaar is bereikt. Want Avy komt van ver, en heeft ongelofelijk veel dingen zelf moeten uitvogelen. ‘De technologie bestond nog niet, de markt bestond nog niet en er waren nog geen regels voor dit soort toestellen.’

Shawn Harris investeert

Anders dan je zou verwachten omringde Avy zich niet met een legertje Delftse lucht- en ruimtevaartingenieurs of partners uit de vliegtuigindustrie. Het is gevestigd op een bedrijventerrein in Amsterdam-West. En ook de investeerder is geen usual suspect uit de industrie. Shawn Harris, ‘Avocadokoningin’, ‘Dragon’ maar vooral een doorgewinterde ondernemer, is al die jaren de enige geldschieter geweest. Als eerbetoon is de hagelnieuwe Aera oranje gespoten, de kleur van Harris’ investeringsmaatschappij Orange Wings.

Samen hebben ze het wiel zo’n beetje opnieuw moeten uitvinden. ‘Toen ik begon, dacht ik nog heel opportunistisch te kunnen meeliften op bestaande technologie, maar dat viel tegen.’ Bestaande luchtvaartbedrijven of experts waren vaak vooral goed op één deelterrein van de avionica. ‘Het was lastig om mensen te vinden die het geheel kunnen overzien. En autonoom vliegen is ook iets heel anders dan wat de luchtvaart de afgelopen honderd jaar heeft gedaan. Daarom heeft het team hier allerlei achtergronden: mensen die bij Tesla aan de auto pilot hebben gewerkt bijvoorbeeld.’

Outside the box

Zelf studeerde Zaman natuurwetenschappen. ‘Ik heb dus een theoretische achtergrond maar heb me helemaal moeten verdiepen in de techniek rond autonoom vliegen, dat was lastig. Maar we nemen de pioniersrol op ons, dan is het juist een voordeel om een buitenstaander te zijn. Dat geeft ruimte om outside the box te denken in een wereld waarin vliegtuigen er al zo lang hetzelfde uitzien. Je mag wel stellen dat we voldoen aan dat fenomeen van building the plane while flying it.’

De coronapandemie was een geluk bij een ongeluk, stelt Zaman. ‘We waren al enorm hard aan het groeien. Maar doordat projecten stil kwamen te liggen, konden we ons de afgelopen twee jaar op de ontwikkeling van ons nieuwe toestel storten. We hebben alle lessen van de afgelopen jaren vertaald in een model dat superveilig en super bedrijfszeker zijn werk doet.’ De nieuwe Aera vliegt anderhalf keer zo ver als zijn voorganger, neemt de dubbele lading mee en kan bij veel slechtere weersomstandigheden worden ingezet.

Vliegtuigen achterhaald

De techniek is er dus, en werkbare regelgeving inmiddels ook. ‘In Europa kunnen we vergunningen krijgen om met dit type toestel lange afstanden te vliegen zonder piloot. Op een hoogte van 120 a 130 meter, maar nog niet in alle gebieden: binnen de bebouwde verwacht ik ergens komende zomer nieuwe regels.’ In Afrika, de tweede regio waarop Avy zich richt, zijn de normen iets rekkelijker. ‘We kregen ergens het 06-nummer van de luchtverkeersleider in een land. Die zei: stuur maar een appje zodra jullie de lucht ingaan.’

Want met de uitrol van netwerken met hulpdrones is de komende jaren pas de eerste stap op weg naar de impact die Zaman wil maken met Avy. ‘Dat is de metric waaraan we alles wat we doen ophangen: we willen een impuls geven aan de luchtvaartindustrie om te veranderen. Onze toestellen zullen telkens groter worden, zodat je straks geen helikopter meer zult zien. En uiteindelijk zullen alle vliegtuigen zoals we die nu kennen, achterhaald zijn. En dat is ook hard nodig, als je weet dat de luchtvaart verantwoordelijk is voor 12 procent van de wereldwijde co2-uitstoot.’

Autonoom en duurzaam is de toekomst die Zaman voor zich ziet. ‘De lucht is leeg en biedt enorme kansen die we nog maar amper benutten. We lossen nu nog heel veel vervoer over land op, waar het enorme problemen veroorzaakt. Als ik dan op een snelweg door de Veluwe rijd, denk ik: zo jammer dat dit nodig is.’

https://mtsprout.nl/startups-scaleups/met-deze-drone-for-good-wil-patrique-zaman-de-luchtvaart-opnieuw-uitvinden

Silicon Weiland: 5 startups die de landbouw slimmer maken (MT.nl)

De strijd om de agrarische robot barst los, schreven analisten van ABN Amro vorige maand. Want de manier waarop we nu voedsel produceren, loopt tegen zijn grenzen aan. Ingrediënten voor die krapte zijn een gebrek aan personeel, de stijgende vraag naar duurzaam eten en een tekort aan landbouwgrond door verstedelijking en klimaatverandering.

Een deel van de oplossing schuilt in het vertalen van technologieën – zoals kunstmatige intelligentie, satellieten en sensoren – naar de landbouw. Ondernemers die daarmee de efficiëntie van landbouwbedrijven vergroten, hebben de groeikansen zogezegd voor het oprapen. Op de wereldwijde markt voor agrarische technologie (agritech) claimen Nederlandse fabrikanten – vooral dankzij melk- en voerrobots – nu al een marktaandeel van ruim 11 procent, goed voor 715 miljoen euro omzet. Daar kan volgens ABN Amro nog flink wat omzet bij, mits er aan een paar voorwaarden wordt voldaan.

In de serie De Vijf licht MT/Sprout startups uit die je in de gaten moet houden. Hier vind je ze allemaal.

Zo eisen Europese regels voor ‘veldrobots’ bijvoorbeeld dat er sprake is van continu menselijk toezicht, terwijl autonome tractoren in de VS en Australië wél zonder oppas hun rondjes mogen rijden. Daarnaast zijn agritech-projecten in Nederland nog te versnipperd, en wordt er te weinig kennis en data gedeeld. Tot slot kost het Nederlandse agritech-startups veel tijd en moeite om aan groeikapitaal aan te boren. ‘Je komt aan ondernemen bijna niet toe’, zegt oprichter Martijn Lukaart van onkruidrobot Odd.bot (hieronder uitgelicht) in het rapport van ABN Amro.

Worden die knelpunten een beetje voortvarend aangepakt, dan zou de Nederlandse agritech-omzet kunnen stijgen naar 2,5 miljard euro in 2025. Een selectie van vijf startups die in die groeimarkt een paar flinke graantjes mee kunnen pikken:

1. VanderSat

Terwijl bedrijven als SpaceX satellieten met bosjes tegelijk de ruimte inschieten, geven ruimteagentschappen zoals ESA bedrijven gratis toegang tot (een deel van) de data. Het Nederlandse VanderSat grijpt die kans met beide handen aan. Met de satellietgegevens die het Haarlemse bedrijf binnenhaalt kunnen landbouwbedrijven zowat realtime (zes uur na het maken van de opnames) bijvoorbeeld de temperatuur en vochtgraad van hun grond en groei van hun gewassen in de smiezen houden. Daardoor kunnen ze efficiënter omspringen met water, meststoffen en pesticiden.

Omdat VanderSat kijkt naar de elektromagnetische straling die planten en de aarde uitstralen, worden de opnames van het bedrijf niet gehinderd door wolken of donker (of planten, in het geval van het meten van de ondergrond). Daarmee is het bedrijf van Richard de Jeu vooral voor landbouwbedrijven met grote oppervlaktes ook een alternatief voor het installeren van sensoren op de grond. De doelgroep van VanderSat bestaat daarnaast uit handelaars die de opbrengst in bepaalde gebieden willen voorspellen. Verzekeraars zoals AXA en Swiss Re gebruiken VanderSat om bijvoorbeeld de impact van droogte te meten.

2. In Ovo

https://mtsprout.nl/wp-content/uploads/2021/08/In-Ovo-200x106.jpg

In Ovo-oprichters Wil Stutterheim en Wouter Bruins (oto: In Ovo).

Omdat deze dieren geen eieren leggen, worden in de pluimvee-industrie jaarlijks 6,5 miljard mannetjeskuikens ‘geruimd’. De verontwaardiging daarover vertaalden biomedicus Wil Stutterheim en bioloog Wouter Bruins naar een machine die razendsnel het geslacht kan bepalen van een bevrucht ei. Daarmee behaalde de Leidse startup eerder dit jaar een mijlpaal van 150.000 kippen die werden geboren zonder dat daarbij ook maar een ‘eendagshaantje’ over de kling hoefde te worden gejaagd.

Bestaande aandeelhouders (VisVires New Protein en Evonik Venture Capital) legden afgelopen maart nog eens ‘enkele miljoenen’ euro’s groeikapitaal in. In Ovo komt dit najaar met een nieuwe machine, waarmee een broederij per jaar een miljoen hennen uit kan laten komen zonder haantjes te hoeven doden. Daarmee kan het bedrijf ook de Duitse en Franse markt op. Dit zijn de eerste Europese landen die (vanaf 2022) een verbod hebben ingevoerd op het doden van haantjes.

3. Odd.Bot

https://mtsprout.nl/wp-content/uploads/2021/08/Odd.bot_-200x100.jpg

Het team van Odd.Bot.

De markt voor melk- en voerrobots is al redelijk verzadigd, maar op het ‘veld’ ligt de markt nog grotendeels open. Bijvoorbeeld als je een robot levert die korte metten kan maken met onkruid. Martijn Lukaart klaart dat klusje met autonome onkruidwieder Odd.Bot. Het geheime wapen is een algoritme dat plantjes automatisch kan onderscheiden van bijvoorbeeld wortels. De startup belooft landbouwbedrijven niet alleen een oplossing voor het tekort aan personeel, met mechanisch wieden kan ook het gebruik van chemicaliën drastisch worden teruggeschroefd.

Niet de enige onkruidrobot
De onkruidrobots van Odd.bot hebben met Trabotyx een Nederlandse soortgenoot. De agritech-startup uit Den Bosch haalde in juni nog 460.000 euro groeikapitaal op bij regionale investeringsmaatschappij BOM en een aantal angels.

Lukaart had eerst een autonoom bezorgwagentje in gedachten, maar de landbouw bleek een meer realistische optie dan de streng gereguleerde openbare weg. Odd.Bot startte dit jaar de eerste betaalde pilots. Volgend jaar wordt een eerste serie van acht Weed Wackers geproduceerd, een aantal dat in 2025 moet groeien naar 1.000 stuks (tegen die tijd mogelijk voorzien van 5G). De autonome wieders worden on demand verhuurd. Het Haagse bedrijf werd eind vorig jaar door Europese Unie uitgeroepen tot een van de drie beste agritech-startups van Europa, met een subsidieprijs van 100.000 euro als beloning.

4. ReNature

https://mtsprout.nl/wp-content/uploads/2021/08/ReNature-200x108.jpg

ReNature-oprichters Marco de Boer en Felipe Villela.

Met behulp van (oude en nieuwe) technologie en agroforestry kun je beschadigde bossen en landbouwgronden nieuw leven inblazen, bewijst ReNature. Het bedrijf van Marco de Boer en Felipe Villela wil binnen tien jaar een miljoen hectare door monocultuur en erosie uitgeputte grond herstellen. Uitgangspunt is de manier waarop inwoners van de Amazone jaren landbouw bedrijven, en waarbij het natuurlijke evenwicht in stand blijft. Het twee jaar oude ReNature heeft momenteel 42.000 hectare onder beheer, verdeeld over zo’n 4.000 boeren in onder meer Brazilië, Kenia en India.

‘Regeneratieve landbouw’ is oeroud, maar voor het opschalen ervan doet de Amsterdamse startup een beroep op nieuwe technologie. Om boeren aan extra inkomsten te helpen, werkt ReNature samen met Acorn. Dit is een online marktplaats voor CO2-credits die dit jaar werd gelanceerd door Microsoft en Rabobank. Over geld gesproken: het in 2019 opgerichte ReNature haalde in januari 677.000 euro groeigeld op. Daarmee opent de startup onder meer een nieuw kantoor in Brazilië, en kan het projecten uitbreiden in onder meer Brazilië, ­Indonesië, Kenia en Ivoorkust.

5. AVL Motion

https://mtsprout.nl/wp-content/uploads/2021/08/AVL-Motion-200x100.jpg

Old MacDonald had a farm(bot) (AVL Motion).

Hoeveel mensen zullen het niet hebben gedacht, terwijl ze met hun handen in de aarde wroetten op zoek naar asperges: kan dit niet makkelijker? Oprichter van AVL Motion Arno van Lankveldf (32), zoon van een aspergeteler, beantwoordt die vraag met een oogstrobot die – zonder pauzes of rugpijn – 9.000 asperges per uur uit de grond plukt. Een opbrengst die gelijkstaat aan die van dertig seizoensarbeiders. Met die (bijna) automatische ‘baantjestrekker’ kan een kweker 80 procent van zijn (lastig op te vullen) arbeidsuren besparen.

De oogstrobot speurt met ingebouwde camera’s van bovenaf naar aspergekopjes. Dankzij slimme software kan de machine vervolgens zelf bepalen of de asperges oogstrijp zijn. De coördinaten van die asperges worden in het geheugen opgeslagen, waarna een molen met stekers de felbegeerde groentestengels te grazen neemt. Voor die techniek betaalt een kweker 4 ton per machine. AVL mikt de komende vijf jaar op een afzet van tachtig oogstrobots. Om te kunnen opschalen, groeit het aantal medewerkers van zeventien naar 35 mensen.

Als uitsmijter (met asperges), deze gelikte trailer die AVL vorige maand in de bioscoop uitbracht:

https://mtsprout.nl/startups-scaleups/silicon-weiland-5-startups-die-de-landbouw-slimmer-maken