Het jaar in vogelvlucht: dit was 2020 van bovenaf (NOS Buitenland)

Grote branden, enorme volksmassa's of juist het volledig ontbreken van mensen: het nieuws van 2020 zat vol met grote momenten. Zo groot, dat ze vaak vanuit de ruimte te zien waren. Satellieten en drones legden veel nieuwsgebeurtenissen van dit jaar vast.

De gevolgen van de coronapandemie waren ook vanuit de ruimte te zien. Allereerst in Wuhan, waar het virus voor het eerst opdook. Daar werd in tien dagen tijd een ziekenhuis gebouwd.

Toen het virus ook buiten China opdook viel het vliegverkeer bijna stil. Dat leverde grote milieuwinst op rondom Schiphol: de uitstoot van CO2, fijnstof en stikstof liep met meer dan 75 procent terug.

Nederlanders in het buitenland moesten door het gebrek aan vluchten soms weken wachten om te worden gerepatrieerd.

Het toerisme kreeg grote klappen te verduren: attracties die gewoonlijk miljoenen toeristen per jaar trekken, waren nu nagenoeg leeg.

Veel mensen gingen de straat op. In Teheran kwamen miljoenen mensen bijeen voor de rouwstoet van Qassem Soleimani. De dood van George Floyd leidde wereldwijd en ook in Nederland tot demonstraties tegen racisme.

In Nederland demonstreerden ook duizenden boeren tegen de stikstofplannen van het kabinet: op het Malieveld, bij het RIVM bij De Bilt, en op de snelwegen ernaartoe.

Beiroet

De ontploffing van zo'n 2750 ton aan ammoniumnitraat sloeg op 4 augustus een gat in de hoofdstad van Libanon. In het havengebied van Beiroet stond, afgezien van de kenmerkende silo's, nauwelijks meer iets overeind. Op de satellietbeelden is duidelijk te zien in welke loods het ammoniumnitraat lag opgeslagen.

Hete vuren, zware stormen

Meteorologisch gezien was 2020 een jaar van extremen. Volgens de VN was het voor Europa het heetste jaar ooit gemeten. In Californië werd de hoogste temperatuur op aarde ooit (54,4 graden) aangetikt. Tegelijk was het ook het jaar met de meeste tropische stormen in de Atlantische oceaan: dertig kregen een naam, en dertien groeiden uit tot orkanen.

Door het hete, droge weer konden natuurbranden enorm worden. In de eerste maanden van 2020 bereikte het bushbrandseizoen in Australië zijn hoogtepunt: aan de oostkust ging naar schatting een stuk natuur groter dan Syrië in vlammen op. Op satellietbeelden lijkt het gebied intussen groener terug te komen: het verloren bos wordt snel vervangen door laag, snelgroeiend struikgewas.

In september werd de westkust van de VS geteisterd door branden. In steden als Los Angeles en San Francisco kleurde de lucht feloranje door het vuur en de rookdeeltjes in de lucht. De meeste branden waren veroorzaakt door blikseminslag, maar in sommige gevallen ook door menselijk handelen - zoals door een mislukte gender reveal. De vlammen konden snel groter worden door het droge weer, maar ook door het achterstallige onderhoud van de bossen.

Ook het Brabants-Limburgse natuurgebied de Deurnese Peel stond in het voorjaar in brand. Door het droge weer en de harde wind kon het zich uitbreiden tot een van de grootste natuurbranden die Nederland heeft gekend. Het duurde drie dagen om het vuur onder controle te krijgen, bijna honderd mensen moesten worden geëvacueerd.

De ingebruikname van een dam in Ethiopië leidde bijna tot een militair conflict. De Grand Ethiopian Renaissance Dam, een enorme waterkrachtcentrale in de Blauwe Nijl, zou genoeg energie moeten leveren om Ethiopië er economisch bovenop te helpen. Door de stuwdam zou er minder water doorstromen naar Egypte, wat voor drinkwater bijna volledig afhankelijk is van de rivier.

In juli nam Ethiopië de dam in gebruik. De spanningen liepen hoog op: beide landen dreigden met militair ingrijpen om hun belangen te beschermen. De twee landen en Soedan onderhandelen nog over hoeveel water er door de dam moet stromen, maar geen van de partijen lijkt toe te willen geven.

http://feeds.feedburner.com/~r/nosnieuwsbinnenland/~4/GZ1SdxrzUNo

http://feeds.nos.nl/~r/nosnieuwsbuitenland/~3/GZ1SdxrzUNo/2362445

Uitstel klimaatactie kost mensenlevens en mensenrechten (Joop)

Onlangs verscheen het bericht dat onder meer Shell, Schiphol, KLM en ING financiële steun gaven aan het project van Frits Böttcher, dat de basis legde voor klimaatscepsis in Nederland. Hiermee droegen ze bij aan het vertragen van klimaatacties van de overheid. Deze vertraging heeft niet alleen tijd gekost, maar helaas ook mensenlevens en mensenrechten. Dezelfde misinformatie en vertraging zien we nu bij het implementeren van oplossingen om de uitstoot van CO2 te verminderen en de klimaatcrisis het hoofd te bieden. In plaats van achter fabeltjes aan te lopen, moet de Nederlandse regering volop inzetten op bewezen strategieën en technologieën.

Gelukkig weten de meeste mensen inmiddels beter dan de drogredeneringen van klimaatsceptici te geloven. Daarom hebben we inmiddels een klimaatwet, het Parijsakkoord en vele andere afspraken over klimaatmaatregels. Toch is het werk van Böttcher en anderen niet zonder gevolgen gebleven. De argumenten van Böttcher zien we nog altijd terug in het politieke debat van vandaag. Zelfs al zijn de schadelijke gevolgen van klimaatverandering op veel plekken makkelijk te herkennen. Mozambique, Zimbabwe, Uganda, en Bangladesh hebben hun land in rap tempo zien veranderen met verwoeste levens als gevolg. Pijnlijk genoeg zijn dit ook de landen die nauwelijks hebben bijgedragen aan de klimaatcrisis.

We zitten inmiddels op 1,1 graad opwarming en stevenen af op een voor velen onleefbare wereld bij 3 tot 5 graden opwarming. Droogte, overstromingen en uit de hand gelopen natuurbranden zijn tegenwoordig normaal te noemen, vooral in ontwikkelingslanden. De lasten hiervan zijn ook niet eerlijk verdeeld. Vrouwen worden bijvoorbeeld harder geraakt door klimaatverandering.

Vooral landen in Europa en Noord-Amerika hebben veel bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Ter illustratie, de gemiddelde Nederlander stoot in minder dan 2,5 dagen net zo veel uit als de gemiddelde Malinees in een jaar. Landen als Nederland dienen dan ook voorop te lopen als het gaat om klimaatbeleid. Toch zie je dat we blijven treuzelen en een achterloper zijn in Europa, mede door de klimaatsceptici die als een blok aan het been hangen.

Ook bij de oplossingen die worden aangedragen zien we dat misinformatie, ontkenning van het echte probleem en de zoektocht naar politiekdraagvlak leidt tot controversiële keuzes. Veel landen en internationale afspraken over klimaatbeleid leunen sterk op normen van zogeheten net-neutraliteit en het gebruik van BECC’s (bio-energie en stikstof vangende technologieën). Beide kunnen omschreven worden als halve of valse oplossingen. Dezelfde bedrijven die voorheen bezig waren met het tegenwerken van verandering, zetten nu in op deze valse oplossingen in plaats van serieus werk te maken om de CO2-uitstoot te verminderen.

Net-neutraal betekent dat er net zo veel CO2 wordt opgenomen als er wordt uitgestoten. Dat klinkt prima, ware het niet dat veel landen en bedrijven dit als excuus gebruiken om hun CO2- uitstoot onvoldoende te verminderen. Zo is het in theorie mogelijk om bomen te planten die evenveel CO2 opnemen als wij in Nederland uitstoten. Maar die bomen moeten wel ergens komen te staan en daarin zit het probleem. Om álle CO2-uitstoot in Nederland te compenseren is een bos van 4x de oppervlakte van ons land nodig. Dan hebben we het nog niet eens gehad over het feit dat bomen wanneer ze sterven en rotten nagenoeg alle CO2 die ze hebben opgenomen weer loslaten.

https://joop.bnnvara.nl/content/uploads/2013/09/Flickr_biomassa_EssentNieuws_300-300x214.jpg

Een vergelijkbaar probleem hebben we met technologieën als BECC’s. Ofwel het planten en verbranden van bomen om vervolgens de CO2 op te vangen en die terug in de grond te stoppen. Deze opvang en opslag van CO2 is zeer afhankelijk van nog onbewezen technologie en waar al die bomen geplant moeten gaan worden, is ook niet duidelijk. Simpel gezegd hebben we de tijd niet om te wachten op nieuwe technologieën die ons gaan redden en valse oplossingen na te jagen.

Om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan moeten we nú actie ondernemen en volop inzetten op bewezen strategieën en technologieën zoals wind- en zonne-energie, isolatie, agro-ecologie voor voedselproductie, vliegverkeer verminderen en eetgedrag aanpassen. Investeren in nieuwe technologieën met echte potentie kan verstandig zijn, maar mag andere noodzakelijke acties niet uitstellen of in de weg staan. Onze vertraging heeft al genoeg mensenlevens verwoest.

https://joop.bnnvara.nl/opinies/uitstel-klimaatactie-kost-mensenlevens-en-mensenrechten

Wéér een mislukte klimaattop. Hebben ze nog zin? (OneWorld)

Klimaatgezant Marcel Beukeboom: ‘Dankzij jongeren wereldwijd blijf ik hoopvol’

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2017/11/190124-Marcel-Beukeboom-8698-875x583.jpg

Klimaatgezant Marcel Beukeboom was op de klimaatconferentie in Madrid

Terwijl de uitstoot van broeikasgassen toeneemt, keek de wereld hoopvol uit naar de klimaattop in Madrid. Maar daar kwam weinig uit. Klimaatgezant Marcel Beukeboom was er ook bij en geeft zijn visie op de zin en onzin van klimaatconferenties.

Op de top in Madrid (2 tot en met 15 december) zouden regeringsleiders de afspraken uit het Akkoord van Parijs verder uitwerken in een set van ‘spelregels’ waarmee de afgesproken doelstellingen gehaald moesten worden. Een van de belangrijkste punten op de agenda was het maken van nieuwe afspraken over het emissiehandelssysteem1. Die kwamen er niet. Wel was er de onduidelijke slotverklaring van de deelnemende landen dat ze hun ‘klimaatbeschermingsdoelen zullen aanscherpen’. Klimaatgezant Marcel Beukeboom, die op de top aanwezig was, vindt de onderhandelingen veel te langzaam gaan. Toch blijft hij hoopvol.

Even herhalen: wat ging er mis op de afgelopen klimaattop?
“Sommige landen konden niet instemmen met strengere regels rondom emissierechten. Ze zijn afhankelijk van fossiele energie en willen de binnenlandse ontwikkeling en productie beschermen. Australië, Brazilië, de VS en Saudi-Arabië liggen bijvoorbeeld dwars, om verschillende redenen. Die landen willen een akkoord tekenen waar ze zelf geen last van hebben. Zoals altijd met internationale onderhandelingen: er is een spanning tussen het eigenbelang op korte termijn en het collectieve belang op lange termijn.”

Marcel Beukeboom (47) studeerde Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Groningen en was tijdens zijn studietijd gemeenteraadslid. Erna bekleedde hij verschillende diplomatieke functies. Sinds 2016 is hij de klimaatgezant van Nederland. Als klimaatambassadeur vertegenwoordigt hij Nederland bij internationale klimaatconferenties, en is hij betrokken bij Nederlands klimaatbeleid. Eind 2019 werd hij door de Volkskrant op de 70e plaats genoemd in de lijst van de 200 meest invloedrijke Nederlanders.

Maar er waren toch ook lichtpuntjes?
“Geen afspraken over het emissiehandelssysteem betekent in elk geval dat er ook geen sléchte afspraken zijn gemaakt. Ik hoop dat we daar volgend jaar echt meer over kunnen afspreken. Maar het allerbelangrijkste is dat in 2020 de ambitie in de nationale klimaatplannen echt is verhoogd, zoals we eerder ook al in Parijs afspraken. We hebben een jaar voor de boeg van veel praten en druk op die landen uitoefenen.

Misschien wel het allerbelangrijkste: jongeren waren weer massaal aanwezig

Daarnaast is een klimaatconferentie veel meer dan een groep landen die aan het onderhandelen zijn. Er waren 25.000 mensen aanwezig, en maar een klein deel van hen waren onderhandelaars. De beweging rondom de conferentie was enorm; er waren bedrijven, financiële instellingen en maatschappelijke organisaties, die allemaal met elkaar bespraken hoe ze de Parijs-plannen kunnen uitvoeren, en die ongeacht de uitkomsten van de internationale onderhandelingen tot actie overgaan. Ook presenteerde de EU de Green Deal, met plannen om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Daarmee neemt Europa het voortouw en kan het een voorbeeld zijn voor de rest van de wereld.

En misschien wel het allerbelangrijkste: jongeren waren weer massaal aanwezig. Jongeren laten op veel manieren van zich horen, als demonstranten zijn ze het meest zichtbaar, maar ook als meedenkers over klimaatbeleid komen we ze steeds meer tegen. Deze invloed is steeds meer een factor van belang aan het worden.”

Sinds 1992 zijn er talloze klimaatconferenties geweest, maar het laatste Emissions Gap Report loog er niet om: het gat tussen wat landen moeten doen om Parijs te halen, en de plannen die ze hebben om er te komen, wordt steeds groter. Hebben klimaatconferenties wel zin?
“Het is zoals Churchill ooit zei over de democratie: het is een slecht systeem, maar we hebben niks beters. Zo is het ook met internationale onderhandelingen. We hebben elkaar nodig, we móéten afspraken maken. Die onderhandelingen gaan inderdaad veel te langzaam, maar dat wil niet zeggen dat er nog niets is bereikt.

Tijdens de eerste klimaattop werd nog een duidelijke scheiding gemaakt tussen arm en rijk, ingegeven door het koloniale denken. De rijke, geïndustrialiseerde landen waren met name verantwoordelijk voor de uitstoot, en die landen waren dan ook verplicht hun uitstoot te verminderen. Het betekende een vrijstelling voor armere landen. Voor China en India bijvoorbeeld, landen die nu een groot aandeel hebben in de mondiale uitstoot en zich erg ontwikkeld hebben en veel rijker zijn geworden.

Klimaatverandering is niet op te lossen door je terug te trekken binnen je eigen landsgrenzen

In Parijs zijn landen afgestapt van die oude scheiding, en heeft die plaatsgemaakt voor een solidariteitsprincipe. De landen zijn overeengekomen dat álle landen hun uitstoot moeten verminderen, maar dat rijkere landen armere landen financieel tegemoet moeten komen. Dat solidariteitsprincipe is een stap in de goede richting, maar moet nog wel uitgevoerd worden. Klimaat is hét voorbeeld van een internationaal vraagstuk dat niet is op te lossen door je terug te trekken binnen je eigen landsgrenzen.”

Komt het dan allemaal aan op de bereidheid van overheden?
“Nee, je ziet gelukkig ook veel initiatieven vanuit bedrijven, burgers en de financiële sector. Pensioenfondsen, banken en financiële instellingen willen bijvoorbeeld meer investeren in groen. Het Parijs Akkoord dient hierbij als inspiratie. Zonder dat Akkoord zou er een stuk minder beweging in de private sector en bij burgers zijn.

Verandering via de rechterlijke macht is een ander spoor. Ook daar worden tegenwoordig slagen gewonnen. Er lopen inmiddels wereldwijd veel zaken van burgers tegen bedrijven en overheden maar ook van overheden tegen bedrijven. De vrijdag bij de hoogste rechter gewonnen zaak van Urgenda is wereldwijd het bekendste voorbeeld. Deze zaak dient voor velen als inspiratie, al zal de Nederlandse jurisprudentie vast niet overal tot dezelfde uitkomst leiden. Desalniettemin heeft het juridische spoor iets toegevoegd en wordt ook op die manier de druk opgevoerd om met ambitieus klimaatbeleid te komen.”

Zijn die verschillende sporen zoals je het noemt, genoeg om de doelstellingen van Parijs, een maximale opwarming tussen 1,5 en 2 graden, nog te redden?
“Klimaatpanel IPCC heeft gezegd dat het nog steeds mogelijk is. Mijn inzet is er dus op gericht dat we het gaan halen. Er moeten alleen wel meer maatregelen genomen worden.”

Maar hoe zorgen we ervoor dat die er komen? Hebben we eerst nog meer ‘rampen’ nodig om tot die maatregelen te komen?
“Helaas werkt het vaak wel zo. Je ziet dat Australië deze keer de afspraken niet wilde tekenen, terwijl het land letterlijk in brand staat. De kolensector is er belangrijk voor energie en export, de gemiddelde uitstoot per inwoner is een van de hoogste ter wereld. Lang wilde Australië vooral die eigen activiteiten beschermen. Maar de wetenschap is duidelijk: de bosbranden waarmee het land geteisterd wordt houden verband met klimaatverandering. Het wordt er steeds warmer en droger. De mensen pikken daar niet langer dat politici de andere kant op kijken, en gaan de straat op, laten van zich horen. Dit zorgt uiteindelijk voor een groter draagvlak om klimaatmaatregelen te nemen.

En overal ter wereld werkt het zo: klimaatverandering wordt steeds zichtbaarder en het bewustzijn groeit. De smog die steden als Jakarta en New Delhi bijna onleefbaar maken, kunnen autoriteiten daar niet meer negeren. Ook de stikstofcrisis in Nederland is een voorbeeld van de grenzen aan de groei. De wal is het schip aan het keren.”

Toch keert het schip uiterst langzaam. Verlies je nooit de hoop?
“Natuurlijk kan ik ook weleens moedeloos raken van het besef dat we overal tegen de grenzen van ons ecosysteem aanlopen, van de voorspellingen die de wetenschap doet, en van de gevolgen die we nu al niet meer af kunnen wenden. We hebben al te maken met extremer weer, met een zeespiegelstijging die op eilandstaten en in deltalanden als Vietnam en Bangladesh kusterosie en verzilting veroorzaakt, en uiteindelijk stukken land opslokt. In de VS en landen in Centraal-Afrika heeft men juist steeds meer last van droogte, die de landbouw en voedselvoorziening voor heel veel mensen bedreigt. Klimaatverandering draagt hierdoor bij aan een verslechterende economische situatie en meer migratie.

Je ziet dat men kritisch kijkt naar het systeem en dat de verandering is ingezet

En hier in Nederland waar we altijd hebben gestreden tegen water en dat ook in toenemende mate zullen moeten blijven doen, dreigt er een gevaar voor de drinkwatervoorziening. We lopen echt aan alle kanten tegen grenzen aan, precies zoals de Club van Rome 2 in 1972 voorspeld had. En dan hoor ik om me heen nog steeds het mantra van eindeloze groei, en dat ‘de wetenschap het nog niet over klimaatverandering eens is’. Dus ja, natuurlijk is het dan frustrerend dat verandering langzaam en moeilijk gaat.

Toch ben ik nog steeds hoopvol en optimistisch. Want ook al gaat het langzaam, er gebeurt al veel. Groeiden de bomen in de jaren negentig nog tot in de hemel, nu zie je dat men kritisch kijkt naar het systeem en dat de verandering is ingezet. En de jongeren die wereldwijd van zich laten horen, zorgen ervoor dat ik de hoop niet verlies: zij zetten wereldleiders, bedrijven en de medemens onder druk, en laten zien dat het ook anders kan.”

Klimaatconferenties door de jaren heen
Op de eerste klimaatconferentie, in 1992 in Rio de Janeiro, Brazilië, tekenden 197 landen een verdrag waarin ze vastlegden dat de uitstoot van broeikasgassen omlaag moest om klimaatverandering een halt toe te roepen. Sindsdien is er elk jaar een klimaatconferentie gehouden.

De conferentie in 1997, in het Japanse Kyoto, was van grote betekenis in de internationale klimaatonderhandelingen. Met het verdrag van Kyoto (of het Kyoto Protocol) kwamen industrielanden, die bij elkaar verantwoordelijk waren voor 55 procent van de wereldwijde uitstoot, overeen dat ze de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd met 5 procent wilden verminderen ten opzichte van 1990. Het verdrag werd in 1997 opgesteld en ging in 2005 van kracht, toen genoeg landen hun handtekening hadden gezet. Op deze conferentie werd ook een systeem van emissiehandels opgetuigd, waarmee landen een deel van de klimaatdoelstellingen kunnen realiseren in het buitenland, als daar de klimaatdoelstellingen al zijn gehaald.

Ook het akkoord dat gesloten werd op de conferentie in Parijs in 2015, werd met veel gejuich ontvangen. Daar sloten regeringsleiders een bindend akkoord waarin stond dat de opwarming van de aarde beperkt moest worden tot ten hoogste 2 graden, met een verwarming van maximaal 1,5 graden als streven. Details van het akkoord zouden later uitgewerkt worden. Ieder land mocht zelf bepalen hoe het de CO2-uitstoot zou beperken. Er was destijds al kritiek op dit akkoord: de vervuilende lucht- en scheepvaart waren bijvoorbeeld buiten schot gelaten.

De stem van jongeren klinkt luider dan ooit

Extinction Rebellion: vreedzaam, ongehoorzaam en wit

Loudi Langelaan

  1. Een emissiehandelssysteem is een markt waarin het recht om een eenheden CO2 uit te stoten wordt verhandeld. Door het terugbrengen van het totaal aantal rechten die in roulatie zijn en door het reguleren van de prijzen wordt het voor landen en bedrijven financieel aantrekkelijker om minder uit te stoten. ↩︎
  2. De Club van Rome is een groep Europese wetenschappers die bezorgd is om de toekomst van de aarde en de mensheid. De groep kwam voor het eerst bij elkaar in Rome in 1968. De Club bracht diverse rapporten uit over het milieu. Grenzen aan de groei (1972), waarin de wetenschappers een kritisch licht schenen op de groei van de wereldbevolking, is daarvan het bekendste voorbeeld. ↩︎

Het bericht Wéér een mislukte klimaattop. Hebben ze nog zin? verscheen eerst op OneWorld.

https://www.oneworld.nl/duurzaamheid/weer-een-mislukte-klimaattop-hebben-ze-nog-zin/

Het wordt tijd dat klimaatactivisten het land platleggen (OneWorld)

https://www.oneworld.nl/app/uploads/2019/10/Laura-Ponchel_8O9A4950-875x583.jpg

Klimaatstaking in Den Haag (27 september 2019).

Voor de 35.000 klimaatstakers was vorige week nauwelijks politieke of media-aandacht, terwijl 2500 protesterende boeren een paar dagen later konden rekenen op live-verslagen door grote media en politieke beloftes. Armanda Govers vraagt zich af hoe deze verhouding zo scheef kan liggen.

Veel mensen krabben zich achter de oren over wat er de afgelopen week gebeurd is. Verongelijkte boeren veroorzaakten 1100 kilometer file (de drukste spits ooit), sjeesden met tractors over het strand van Scheveningen, reden hekken omver, negeerden veiligheidsvoorschriften van de burgemeester van Den Haag en parkeerden zo’n 400 voertuigen op het Malieveld. Reden: veehouders voelden zich bedreigd door de stelling van D66 dat de veestapel ten behoeve van de stikstofcrisis gehalveerd moet worden.

Diverse politici onthaalden de boze boeren met open armen op het Malieveld en talkshows lieten boeren uitgebreid vertellen wat hen dwars zat. Minister Carola Schouten van Landbouw beloofde de veehouders, nadat ze haar hadden uitgemaakt voor rotte vis, dat een halvering van de veestapel wat haar betreft niet zal plaatsvinden.

Schril contrast

Slechts enkele dagen eerder marcheerden 35.000 klimaatstakers, voornamelijk jongeren, door Den Haag omdat de toekomst van de mensheid bedreigd wordt. Minister Schouten is niet alleen verantwoordelijk voor Landbouw, maar ook voor Natuur en Voedsel. Toch lijken die laatste twee nauwelijks op haar prioriteitenlijstje te staan. We stevenen door het opwarmende klimaat hard af op toenemende weersextremen die onze voedseloogsten en natuur bedreigen.

Niet alleen Schouten, maar de gehele regering lijkt hier niet van doordrongen. Dat blijkt wel uit het schrille contrast tussen de aandacht voor het boerenprotest en voor de klimaatstaking: waar het speuren is naar een uitspraak van politici over de klimaatstaking, buitelden ze tijdens het boerenprotest over elkaar heen met bemoedigende woorden voor de landbouwsector – een van de grootste veroorzakers van klimaatverandering.

Had de menigte van 35.000 klimaatstakers niet gewoon het Binnenhof moeten bezetten?

Tommy Wieringa legt in NRC de vinger op de zere plek: de desastreuze gevolgen van klimaatverandering vinden – in de westerse wereld – niet allemaal binnen een korte tijd plaats. Was dit wel het geval, dan was de burger volgens de schrijver ‘allang met de strop opgetrokken naar Den Haag om er een zootje op te knopen’. De klimaatstaking bevond zich weliswaar in Den Haag, maar de verantwoordelijke bewindspersonen werden niet op het matje geroepen. Had de menigte van 35.000 klimaatstakers niet gewoon het Binnenhof moeten bezetten, net zolang tot Mark Rutte en zijn coalitiegenoten zouden beloven dat ze de broeikasgasuitstoot binnen nu en acht jaar stoppen?

Klimaatverandering is massamoord

De jonge Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg citeert de wetenschap en benadrukt dat de tijd opraakt: we hebben nog maar 8,5 jaar om de broeikasgasuitstoot te stoppen en zo de klimaatopwarming onder de 2 graden te houden. Rond de 2 graden opwarming van de aarde treden zogenaamde tipping points in werking: er ontstaan steeds meer bosbranden, er is nauwelijks ijs over dat het zonlicht terugkaatst, het permafrost smelt waardoor enorme hoeveelheden methaan vrijkomen. Hierdoor zal de aarde onleefbaar worden. In Nederland was het deze zomer al meerdere dagen 40 graden. De oogsten lopen al terug door de extreme droogte in ons land en het drinkwater uit de Maas staat onder druk. Greta waarschuwt dat jongeren steeds beter doorhebben hoe de politiek ons verraadt en dat we ze er niet mee laten wegkomen als ze blijven falen. Terecht.

Dit jaar zei Rutte nog: ‘Die [klimaatopwarming] hoeft niet morgen opgelost. Er mag wat meer ontspanning in de discussie komen’

Maar politici lijken de urgentie niet te voelen. Dit blijkt uit het beleid van de afgelopen jaren. Waar het kabinet-Balkenende voornemens was om in 2030 30 procent CO2-reductie te realiseren, schroefde de optimistische Rutte dat terug naar een schamele 17 procent (terwijl het volgens de wetenschap 40 procent moest zijn). In maart dit jaar verklaarde Rutte tegenover Trouw nog het volgende: ‘Die [klimaatopwarming] hoeft niet morgen opgelost. Er mag wat meer ontspanning in de discussie komen.’

Er is blijkbaar meer voor nodig om onze politiek leiders te activeren, om hen te laten voelen wat klimaatverandering behelst. Dat klimaatverandering gevaar, chaos, verlies, dood en zelfs massamoord betekent. Deze laatste vergelijking maken activisten van de internationale beweging Extinction Rebellion. Zij houden regelmatig ‘Die Ins’, waarbij ze als het ware dood op straat gaan liggen. Ze verhinderen verkeer en tonen spandoeken met teksten als ‘klimaatverandering is massamoord.’

Duidelijke eisen

Extinction Rebellion is ontstaan uit enkele gewone, bezorgde burgers. De 83-jarige Engelse opa Phil Kingston bijvoorbeeld, die inmiddels elf keer gearresteerd is voor ‘het beschermen van de aarde’ zoals hij het zelf mooi verwoordtAls de wet bedrijven steunt om de aarde kapot te maken, dan accepteert Kingston die wet niet. Hij is bereid om zijn leven te geven voor dit doel, want hij heeft naar eigen zeggen een goed leven gehad en wil dat zijn kleinkinderen dat ook zullen hebben.

Toen Kennedy in 1961 zei een man op de maan te willen zetten, werd dat binnen acht jaar gerealiseerd

Aankomende maandag, 7 oktober, begint de internationale Extinction Rebellion-week. De activisten zijn van plan om verkeersknooppunten stil te leggen en er zullen ongetwijfeld andere acties plaatsvinden die ofwel ludiek ofwel ontregelend zijn. De concrete eisen van de actiegroep aan politici en beleidsmakers zijn dat de politiek eerlijk moet zijn over het gevaar van de klimaatopwarming, en dat de broeikasgasuitstoot per 2025 netto naar nul moet zijn gebracht.

Dit lijken mij goede uitgangspunten. Zoals benoemd moet de broeikasgasuitstoot in 8,5 jaar volledig zijn gestopt als we willen dat de aarde niet meer dan 1,5 graad opwarmt en dus leefbaar blijft. Toen John F. Kennedy in 1961 verklaarde een man op de maan te willen zetten, werd dat in acht jaar tijd gerealiseerd. Wat wij nodig hebben is een politiek leider die het Nederlandse volk serieus neemt, waarschuwt, uitlegt wat het doel is en hoe we dit gaan bereiken.

Bezetting van het Binnenhof

In het licht van het uiterst brutale en tegelijkertijd volprezen boerenprotest deze week, vraag ik me af: wat is ervoor nodig om de politiek zover te krijgen om aan deze klimaateisen te voldoen? Hoever moeten bezorgde burgers gaan voordat politici luisteren naar de wetenschap? Moeten zij eerst de chaos belichamen die klimaatverandering zal veroorzaken, de politiek een voorproefje geven van de dystopie die kan ontstaan door de afbraak van ons nu nog redelijk stabiele klimaat? Een bezetting van het Binnenhof is onderhand geoorloofd, net zolang totdat er adequate politiek leiders opstaan die klimaatverandering aanpakken en het gevaar afwenden. Als het boerenprotest ons iets leert, dan is het wel dat politiek en media ons met open armen en warme woorden zullen ontvangen. Toch?

Armanda Govers

Het bericht Het wordt tijd dat klimaatactivisten het land platleggen verscheen eerst op OneWorld.

https://www.oneworld.nl/opinie/het-wordt-tijd-dat-klimaatactivisten-het-land-platleggen/