[column] Bijlo’s BunnikBlik: Angstige schippers (Bunniks Nieuws)

Natuurlijk, we vinden het allemaal heel erg. De enorme bosbranden, de overstromingen van van de zomer, de droogte die ons steeds vaker teistert, de hittegolven, de orkanen… Och, het is zo verschrikkelijk. We zijn er inmiddels bijna allemaal van overtuigd dat het gedrag van de mens de voornaamste, en dan druk ik het voorzichtig uit, de voornaamste oorzaak is van de klimaatverandering die al deze rampen veroorzaakt. We vinden, we zijn tenslotte verstandige mensen, dat als je iets veroorzaakt je het moet proberen op te lossen. Je hoort dat politici vaak zeggen. Landelijke, regionale en ook gemeentepolitici voelen de verantwoordelijkheid op hun schouders drukken om hun bijdrage, hoe klein ook, te leveren aan de energietransitie, althans, in woorden. Ze laten niet na te benadrukken hoezeer ze het aan het hart vaat. De achteruitgang van de biodiversiteit, de stikstoftoestand, de opwarming van de atmosfeer en alle andere gevolgen van het menselijk handelen. Het tij dient gekeerd! Maar, we zitten met de RES 1.0 he. Startpunt van die RES 1.0 is de klimaatwet, en nou is er in U16-verband een bod gedaan om duurzame energie op te wekken en het College heeft ook ambities en die zijn doorvertaald naar de RES maar die vertaling is niet gebaseerd op raadsbesluiten en aangezien wij zelf aan het roer willen staan omdat de zorgen van de inwoners voor ons heel zwaar wegen en wij de komst van windmolens en zonnevelden zeer zorgvuldig willen bestuderen, we kunnen ons overigens niet voorstellen dat er in Bunnik plaats is voor windmolens, snelwegen, OK, provinciale wegen, er moet toch gereden worden nietwaar, hout stoken, geen probleem, maar windmolens, we moeten, nogmaals, zeer zorgvuldig te werk gaan. Laten we dus eerst een onderzoek doen en vervolgens kaders opstellen en die kaders evalueren in een participatietraject waarin we naast de ruimtelijke inpassing ook letten op hinder en gezondheidsschade.

https://www.bunniksnieuws.nl/lokaal/overig/755775/-column-bijlo-s-bunnikblik-angstige-schippers

Klimaat: we doen het voor onze (klein)kinderen! (Progressieve Partij Aalten)

http://www.progressieve-partij.nl/joomla/images/FotosActueel/Bert_kln_klr-crop.jpg

21 september - 
In de raadvergadering van 21 september werd het RES 1.0 unaniem aangenomen. In deze energiestrategie wordt op Achterhoeks niveau een "bod" gedaan aan het Rijk hoeveel duurzame opwek we in de Achterhoek gaan realiseren. En hoe we dat netjes verdelen tussen de gemeenten. Wààr dan precies zonneparken en windmolens komen is aan de afzonderlijke gemeenten.
Dàt er snel werk gemaakt moet worden van duurzame opwek is van levensbelang voor onze kinderen, kleinkinderen en ongeborernen, aldus PP-woordvoerder Bert Weevers.  Onderstaand verhaal leverde hem "de originaliteitsprijs" van de burgmeester op.
 
"Ik ga het niet hebben over overstromingen, bosbranden, orkanen en regen ipv sneeuw op Groenland. Hoewel het best wel beangstigend is om bijv. over dat laatste wat dieper door te denken. 
Ik wil me beperken tot de RES. Ik zie RES1.0 als de eerste stappen van een baby die leert lopen. Met vallen en weer opstaan. Het is een beetje een ‘wiebelig proces’. 
Maar uiteindelijk lukt het. En dan gaat het snel : na een tijdje kan er zelfs hard worden gelopen. 
Zo moet het ook gaan met de energietransitie. 
We zullen nog best eens ons hoofd stoten, maar net als die babylaten we ons daardoor niet uit het veld slaan. We zitten in een ongelooflijk leerproces. Niet alleen wij als politici, maar als gehele samenleving.Daarom zijn we enorm voorstander van een burgerraad, die meedenkt en ons adviseert over vervolgstappen. 
Terugkijkend kun je zeggen dat we tot 2013 in ons wiegje hebben liggen slapen. Met het Akkoord van Groenlo zijn we begonnen met rondkruipen. Iedereen was vertederd door de mooie geluidjes die de Achterhoekse gemeenten toen maakten: “energieneutraal in 2030”. Oh ah, hoor eens, wat lief! Maar echte beweging kwam nog niet van de grond. 
Met de RES1.0 maken we nu als regio onze eerste gezamenlijke stapjes. Nog steeds wat wankelend, wankelmoedig zelfs. Maar het is een nieuw begin. 
Ik hoop dat we snel leren hardlopen. Want dat is nodig. In Aalten gebruiken we nu zo’n 500 GWh aan fossiele energie. De 88 GWh aan windenergie uit RES1.0 is dus een klein, eerstestapje. PP vindt ook dat we verder moeten kijken dan de RES. Het gaat niet primair om energie, maar om klimaat. Dat betekent dat ook andere sectoren dan grootschalige duurzame energie (RES), dan de gebouwde omgeving (AvG) en ook overige broeikasgassen naast de CO2 moeten worden meegenomen.  
En voor de duidelijkheid: er zitomkering van rollen in de vergelijking tussen baby en RES. 
Het zijn nu niet de ouderen die vertederd en trotskijken hoe de jonkies leren lopen. Het zijn onze kinderen, kleinkinderen en zelfs nog ongeborenen die gaan ervaren hoe wij, oudere generatie, nu leren om die transitie vorm en inhoud te geven. Ik hoop dat we hun trots gaan verdienen door snel de volgende stappen te zetten."  
 
http://www.progressieve-partij.nl/joomla/index.php/54-voorpagina/1649-klimaat-we-doen-het-voor-onze-klein-kinderen

P21 zwaar teleurgesteld in wegduiken Bunnikse raad voor klimaatproblemen (P21)

24 september 2021

Donderdagavond werd het voorstel van tafel geveegd om als gemeente meer duurzame energie op te wekken om de gevolgen van het klimaatprobleem tegen te gaan. Niet alleen werd een onderzoek naar windenergie langs de A12 geblokkeerd. Maar ook de mogelijkheden om meer duurzame energie op te wekken door zonnevelden werd op de lange baan geschoven door een meerderheid van de raad.

Hierdoor neemt Bunnik niet zijn verantwoordelijkheid voor haar deel van de doelen de we in regionaal verband hebben afgesproken in de Regionale Energiestrategie (RES).  Als reden gaven de partijen op dat ze wilden dat meer ruimte voor zonnevelden pas na een zorgvuldige evaluatie gebeurt. Maar ook toen die voorwaarden hard werd toegezegd, stemden de partijen alsnog tegen.

Dit is schokkend omdat het voorstel een uitvoering geeft aan afspraken die de Liberalen en P21, en destijds ook de raadsleden van Bunniks Belang, samen gemaakt hebben richting een klimaatneutraal Bunnik in 2040. Maar nu het tot concrete stappen moet komen, worden alle initiatieven om hier verder invulling aan te geven geblokkeerd. Het is niet uit te leggen aan inwoners dat zij maatregelen in huis moeten nemen, maar dat de gemeente zelf wegloopt voor haar verantwoordelijk om meer duurzame energie op te wekken en de mogelijkheden voor windenergie langs de A12 bij Vechten te onderzoeken. Tot slot werd door de andere partijen een motie ingediend om lokale kaders voor windenergie op te stellen voor de gemeente Bunnik. Hier had P21 zelf eerder ook al om gevraagd, dus dit voorstel werd unaniem aangenomen.  Maar tot concrete actie om duurzame energie op te wekken leidt deze motie voorlopig niet, omdat juist het voorstel om zoekgebieden vast te stellen van tafel is. Terwijl al het overstromingsgeweld en bosbranden van afgelopen zomer duidelijk maken dat er echt actie nodig is.

“Mogelijk hebben we windenergie op land op termijn niet meer nodig wanneer er bruikbare alternatieven komen, maar die zijn er nu nog niet voldoende en daarom is het is onverantwoord om het onderzoek naar windenergie steeds verder op te schuiven,” aldus fractievoorzitter Inge Verhoef. ” Ik vind het zeer onverantwoordelijk om energieopties op voorhand uit te sluiten. Maar door nu ook de uitbreiding van zonnevelden te blokkeren richting 2030, maakt pijnlijk duidelijk dat er weinig tot geen bereidwilligheid is om de verantwoordelijkheid te nemen.

Dit is niet de eerste keer dat door de Liberalen geen uitvoering wordt gegeven aan gezamenlijke afspraken uit het coalitieakkoord. Om de wooncrisis aan te pakken zijn namelijk afspraken gemaakt over het percentage sociale en betaalbare woningen in de nieuwbouwwijk Kersenweide. De Liberalen dienden echter een voorstel in  om meer dure woningen te bouwen, ten kosten van het percentage betaalbare en sociale woningen.

P21 beraadt zich nu op hoe het kan samenwerken met de andere partijen om met belangrijke punten als woningbouw, verkeer en klimaatmaatregelen deze collegeperiode verder te komen.

https://www.p21.nl/p21-zwaar-teleurgesteld-in-wegduiken-bunnikse-raad-voor-klimaatproblemen/

Jerrel Oron helpt huurders met duurzame besparende aanpassingen in woning (Nieuwsblad voor Huizen)

Jerrel Oron is in dienst van Versa Welzijn als Opbouwwerker Duurzaamheid/Energietransitie. In wijkcentrum de Draaikom, Meentamorfose en in de bibliotheek houdt hij inloopspreekuur. Hij informeert huurders hoe ze hun woning en hun levensstijl zodanig kunnen aanpassen dat het milieu minder wordt belast en ze het merken in hun portemonnee. De gemeente Huizen biedt daarbij ondersteuning.“Ik ben Opbouwwerker Energietransitie. Dat woord betekent dat je van de ene energiebron overgaat naar de andere. Ik ben niet werkzaam bij een energiebedrijf en ga ook niet over de technische aspecten, wel richt ik me op de sociale kant. We moeten van het gas af en ik wil daarbij behulpzaam zijn. Het gaat om bewustwording van hoe we nu leven.”In wijkcentrum de Draaikom aan Draaikom 2 is hij elke dinsdag van 10.00 tot 12.00 uur te vinden. In oktober start hij in de bibliotheek aan Plein 2000 nummer 1. De tijden zijn nog niet bekend. In wijkcentrum Meentamorfose aan de Landweg 5 is Oron te vinden op donderdag 7 oktober van 10.00 tot 11.15 uur. Huurders kunnen zonder afspraak binnenlopen.Energie besparenMet een paar eenvoudige handelingen, kan men al veel energie besparen. Dit kan bijvoorbeeld door geen licht te laten branden, de verwarming niet aan te zetten in kamers waar je niet bent en ledlampen in plaats van gloeilampen te gebruiken. “Met ons gedrag verspillen we eigenlijk teveel energie. Gaan we hier op letten, dan is dat goed voor de toekomst van onze planeet en voor onze portemonnee. Vanuit de gemeente is mijn opdracht de doelgroep, mensen met een kleine beurs, hierin mee te nemen. Voor hen is geld overhouden en de energierekening naar beneden brengen een belangrijk aspect.” Jerrel Oron vindt het fijn om mensen te informeren en te begeleiden in het proces dat uiteindelijk toch gaat plaatsvinden. “We merken allemaal dat het klimaat verandert. Denk aan de overstromingen en bosbranden. Het valt niet meer te ontkennen. De opdracht waar we met zijn allen voor staan, is het terugbrengen van de CO2 uitstoot.”Motivatie“Ik neem graag mensen mee in dit proces en hoop een bijdrage te leveren aan de gedragsverandering van mensen die andere dingen aan hun hoofd hebben of voor wie dit onderwerp verder weg staat. Versa Welzijn doet sociaal werk en ik wil daarin behulpzaam zijn. Zo draag ik ook mijn steentje bij.”“De opdracht is dat in Huizen alle woningen vanaf 2050 van het gas af zijn. Aardgas wordt dan niet meer gebruikt als energiebron. Ik waak ervoor dat mensen die de financiële middelen daarvoor hebben daar wel in meegaan en mensen met een kleine beurs niet.” De gemeente stelt voor laatstgenoemden nu, voor een beperkte periode, gratis energiebesparende producten ter beschikking. Een waterbesparende douchekop en ledlampen kosten namelijk veel geld. Niet iedereen heeft dat zomaar liggen.Gemeente biedt hulp“Van de campagne die de gemeente Huizen voert, probeer ik zoveel mogelijk huurders op de hoogte te brengen. Ze kunnen op kosten van de gemeente voor 80 euro energiebesparende producten aanschaffen. Ze mogen zelf kiezen welke producten ze bestellen of een pakket bestellen waar verschillende producten al in zitten.” “Dat bedrag wordt niet overgemaakt. Huurders kunnen naar een webshop gaan en daar diverse producten aanschaffen tot een bedrag van 80 euro. Eerst moeten ze hun gegevens invullen. Dit is om te controleren dat het echt om een Huizer gaat en het is ook nodig voor de aflevering.” Ze kunnen ter waarde van ongeveer 70 euro een duurzaam bouwpakket kopen met daarin bijvoorbeeld tochtstrips, ledlampen, een waterbesparende douchekop of radiatorfolie. De resterende 10 euro moeten ze ook opmaken. www.duurzaambouwloket.nl/rrew-huizen‘Schaf het pakket aan, eet minder vlees, koop minder vaak nieuwe kleren en gebruik je auto minder’Het kost veel tijd om een gedragsverandering tot stand te brengen. Daarom gaat Jerrel Oron nu al aan de slag. “Je kunt kleine dingen doen die resultaat boeken. Het begint bij jezelf. Zet de thermostaat wat lager. Maak het niet te groot en kijk naar wat je zelf kunt doen. Schaf het pakket aan en ga duurzaam leven. Eet minder vlees, koop minder vaak nieuwe kleren en gebruik je auto minder vaak”, adviseert hij. Je kunt op veel manieren geld besparen. Enkele voorbeelden zijn: korter douchen, dit bespaart 20 euro per jaar en de gordijnen inkorten kan 84 euro per jaar schelen. ’s Nachts de verwarming lager zetten naar 15 graden scheelt op jaarbasis 83 euro en het plaatsen van tochtstrips 53 euro, zo is berekend.“Het jaar 2050 is het moment dat alle huizen van het gas af moeten. Dat is de deadline voor Huizen. Een in ons dorp gehouden enquête wees uit dat 60 procent van de inwoners hiermee akkoord gaat.” “Ik verstrek informatie en creëer draagkracht. Polarisatie tussen rijk en arm wil ik per se voorkomen. We willen geen tweespalt. Voldoende informeren is daarom van essentieel belang. Ik vraag mensen ook te denken aan hun kleinkinderen.” “Klimaatextremen stemmen tot nadenken. De aardgasprijs gaat omhoog nu we in Groningen de aardgaswinning terugdringen en we afhankelijk worden van Rusland. Het is daarom van belang dat huishoudens nadenken over hoe ze energiezuiniger kunnen leven.”Vermijdingsgedrag“Voor veel mensen is 2050 ver weg en daarom treffen ze nog geen maatregelen. Er wordt vaak gedacht: ‘Laat anderen maar actie ondernemen. Bedrijven moeten eerst maar eens minder gaan uitstoten.’ Zelf kan men echter met behulp van kleine maatregelen al heel veel verschil maken.” “Het vergt niet veel. Korter douchen is iets wat ingrijpt in je comfortgevoel, maar het went. Gordijnen inkorten en tochtstrips plaatsen, zijn dingen die voor iedereen goed te doen zijn, maar velen denken: ‘Dat doe ik nog wel een keer.’ Maar het gaat er juist om nu al ernst te maken met dit soort maatregelen. Zet je apparatuur niet op stand-by, maar zet die echt uit”, aldus Oron.InloopspreekuurElke dinsdag van 10.00 tot 12.00 uur zit hij klaar in wijkcentrum de Draaikom aan Draaikom 2. Iedereen kan zonder afspraak binnenlopen. Hij heeft het liefst dat het huurders zijn die naar hem toekomen. Bezoekers krijgen dan uitleg over de subsidieregeling van de gemeente. “Ik kijk ook naar waar mensen wonen, hoe ze de wijk ervaren en hoe het contact is met de woningcorporatie.” “Wie er moeite mee heeft producten via de site aan te schaffen, wordt door mij geholpen. Uit individuele gesprekken haal ik de gemene deler. In oktober organiseren we een bijeenkomst over het huren van zonnepanelen en wat dat oplevert.”Winst behalenHet is belangrijk dat mensen zich laten adviseren omdat er letterlijk veel winst te behalen valt als ze bewuster omgaan met hun energiegebruik. Dat is niet alleen fijn vanwege de portemonnee, maar ook goed voor het klimaat. “In 2050 moet iedere Huizer op een betaalbare manier zijn overgestapt van aardgas op een andere energiebron. Ik zet me in zodat iedereen mee heeft kunnen gaan in dat proces.”...

https://www.nieuwsbladvoorhuizen.nl/extra/237673/jerrel-oron-helpt-huurders-met-duurzame-besparende-aanpassingen-in-woning

Op de Wereldtentoonstelling in Dubai pakt Nederland wereldproblemen aan (Vrij Nederland)

Hoe creëer je water in de woestijn? Wie daar het antwoord op weet, kan een wezenlijke bijdrage leveren aan de klimaatverandering. Het zou de sleutel kunnen zijn tot leefbaarheid op een van de onherbergzaamste plekken ter wereld, tot de ontginning van dorre stukken zand.

Die sleutel wordt geleverd door de Haagse beeldend kunstenaar Ap Verheggen in het Nederlandse paviljoen van de Wereldtentoonstelling in Dubai die op 1 oktober open gaat en tot 31 maart 2022 is te zien, en waar meer dan tweehonderd landen en organisaties zich zullen presenteren.

Honderden liters water worden uit de lucht opgevangen op een plek waar drinkwater gewoonlijk op grote diepte in bronnen wordt gewonnen.

Verheggen, die opereert op de kruising van kunst en techniek, ontwikkelde met de SunGlacier een installatie die nog belangrijker zou kunnen worden dan de olieboor. Om de verwoestijning tegen te gaan en drinkwater te brengen naar onbewoonbare gebieden, maakte hij een machine die stroom haalt uit zonnepanelen. De machine vangt de luchtvochtigheid op die in Dubai relatief hoog is en zet die om in regen. Die druipt en plenst straks in het Nederlandse paviljoen. Honderden liters water worden zo uit de lucht opgevangen op een plek waar drinkwater gewoonlijk op grote diepte in bronnen wordt gewonnen.

Lees ookFotodocument Dubai: Een orgie van kitsch en overdaad7 oktober 2018
Fata morgana

Ja, de bron in de lucht is er daadwerkelijk. Dat is te zien aan de nevels die de wolkenkrabbers van Dubai halverwege aan het zicht onttrekken. Alsof er zich dagelijks een fata morgana in de Emiraten openbaart.

De SunGlacier is niet alleen de sleutel tot leefbaarheid in de woestijn, maar ook tot het binnenklimaat in het paviljoen. Op zes meter diepte wordt dankzij de sproeiers van Verheggen en de kleurrijke zonnepanelen van Marjan van Aubel een voedselberg tot leven gebracht. Tijdens de Wereldtentoonstelling levert deze berg tomaten, asperges en kruiden, terwijl de wanden zijn bedekt met oesterzwammen.

Nog iets bijzonders: de bezoekers zullen onder in de ‘put’ een paraplu moeten opsteken. Dit zal in Dubai ongetwijfeld tot open monden leiden.

Kruispunt

De Wereldtentoonstelling, die eigenlijk in 2020 zou worden gehouden maar vanwege corona een jaar is uitgesteld, is de eerste mega-manifestatie in de Arabische Emiraten en ook de eerste sinds 2010 waar Nederland zich weer presenteert.

Was het paviljoen in 2010 een betrekkelijk kolderieke Hollandse hellingbaan met huisjes waarin alle clichés over Nederland op de hak werden genomen, ‘Dubai’ is serieuzer van toon en allesbehalve een architectonisch icoon. Het is twee voor twaalf, waarschuwt kunstenaar Joep van Lieshout met zijn klokken in het interieur die lijken te crashen. De eerste telt af naar de Apocalyps, de tweede belooft een nieuwe dageraad.

Op dat kruispunt staat de wereld nu. Smeltende poolkappen en onbedwingbare bosbranden. Om met Annie M.G. Schmidt te spreken: ‘Vluchten kan niet meer. Ik zou niet weten waarnaartoe.’

Polder ontmoet de woestijn

Anders dan in Shanghai (2010) en Hannover (2000) was er dit keer een bescheiden budget, en voor kunst al helemaal niks.

Hannover werd destijds gekenmerkt door de iconische architectuur van MVRDV, een stapeling van landschappen. In Shanghai liet John Körmeling de Chinezen zien dat er ook hellingen kunnen voorkomen in het vlakke Nederland. Grote publiekstrekker waren daar de schapen van het kunstenaarscollectief Zus. Je zag er bezoekende Chinezen een portie friet eten op een wollig beest.

Curator Monique Ruhe strikte kunstenaars die op uiteenlopende manieren het klimaat verbeelden en mogelijke oplossingen aandragen.

Dat soort frivoliteiten zijn er in Dubai niet, domweg omdat de vraagstukken zo nijpend zijn. Water, voedsel en energie, dat zijn de kapstokken waar het paviljoen aan is opgehangen. Het waren de onderwerpen die het ministerie van Buitenlandse Zaken meegaf.

Curator Monique Ruhe (binnenkort cultureel attaché in New York) strikte kunstenaars die op uiteenlopende manieren het klimaat verbeelden en mogelijke oplossingen aandragen, van Kadir van Lohuizen met zijn onheilspellende foto’s tot Theo Janssen en zijn skeletachtige strandbeesten.

Daan Roosegaarde brengt in Dubai de première van zijn film Grow, waarin hij de schoonheid van het agrarisch landschap laat zien, een ‘dreamscape’ dat duidelijk moet maken dat de landbouw niet afhankelijk hoeft te zijn van pesticiden.

Birthe Leemeijer, bekend van de ijsfontein in Dokkum, ving voor het paviljoen van Dubai het water in de oudste polder van Nederland op en zette dat om in een parfum waarin de geur van weilanden, koeien, hooi en mest is samengebald: parfum de Mastenbroek. Het stroomt in een leiding langs de wanden en sprenkelt hier en daar op de grond. Ook dat is een lucht die voor woestijnbewoners ongekend is. Polder ontmoet de woestijn, kan het contrastrijker?

Bouwput

Het is heet in Dubai, oplopend tot 45 graden in de zomer. Het winnende ontwerp van het Rotterdamse architectenbureau V8 voor het Nederlandse paviljoen is inventief want onverbiddelijk. Niet de lucht maar de bodem in. We dalen via trage hellingbanen af in een veredelde bouwput waar het steeds koeler en klammer wordt. De muren zijn damwanden, het licht getemperd. Totdat het begint te regenen.

Hemelbestormend is de architectuur niet. Een aanvankelijk voorstel om de wanden uit 3D-geprint beton op te trekken werd afgeschoten. Te duur maar ook strijdig met het beginsel van circulariteit. Als het feestje na 31 maart voorbij is, worden vrijwel alle paviljoens opgeruimd en ingepakt en strijkt in deze uithoek van Dubai een woonwijk neer. De luxueuze Nederlandse bouwput verdwijnt. Zand erover. Alleen de verhalen en de boodschap blijven bestaan.

Kunstmatigheid

Wat is er dan wel? Wat rechtvaardigt een reis naar Dubai? Om te beginnen is een wereldtentoonstelling altijd een moment in de geschiedenis waarin elk land technisch en wetenschappelijk zijn beste beentje voorzet. Het zijn de visitekaartjes van ’s lands kunnen en kennis. De Eiffeltoren in Parijs, Crystal Palace in Londen en het Atomium in Brussel, ze zijn voor altijd verbonden aan een wereldtentoonstelling en hebben de skyline van een metropool bepaald.

Nederland brengt nu andermaal de boodschap dat wij de pioniers zijn op het gebied van waterbeheersing en agrarische perfectionering.

Demissionair premier Rutte benadrukt in het voorwoord van de catalogus bij de Wereldtentoonstelling het belang van Nederland als land van innovatie en watermanagement. Nederland is een kunstmatig manmade land dat voortdurend strijdt tegen de waterdreiging, die in juli voel- en tastbaar werd in Limburg. Overlaten, dijkversterking, terpen: het zijn de Nederlandse antwoorden op de wateroverlast.

In die kunstmatigheid lijken we gek genoeg op Dubai. Opgespoten palmeilanden in zee, overdekte skipistes en ijsbanen ter vermaak en binnenkort zelfs een zestig meter diep bassin waarin men kan duiken. Daar past een biotoop in de woestijn bij: het Nederlandse paviljoen. Niet behaagziek van buiten maar meeslepend van binnen.

Navel van de wereld

Er is nog een andere drijfveer voor Nederland om zich in Dubai te manifesteren. De Verenigde Arabische Emiraten hebben zich in minder dan twintig jaar ontpopt tot de nieuwe navel van de wereld, de schakel tussen Oost en West, tussen Noord en Zuid, tussen islam en christendom. Het is de ideale hub voor het luchtverkeer tussen West-Europa en China. Niet voor niets heeft het Louvre een dependance opgetuigd in het naburige Abu Dhabi. Er zijn in Dubai tweehonderd Nederlandse bedrijven gevestigd.

Op de Wereldtentoonstelling gaat het dit keer vooral om handel, export en uitwisseling van kennis, het is niet zo zeer een algemene publiekstrekker, een Efteling voor volwassenen.

De organisatie van het WK voetbal in Qatar in 2022 is overschaduwd door mensonterende arbeidsomstandigheden die met name de Nepalese, Bengalese en Indiase migranten treffen. Dergelijke misstanden mochten bij de Wereldtentoonstelling niet worden aangetroffen, het zou het blazoen van elk land bezoedelen als er bloed kleefde aan de bouw van de paviljoens, dus alle landen hebben een protocol ondertekend.

Visitekaartje

Bij voorgaande edities van de wereldtentoonstellingen waren de nationale paviljoens een vertoon van architectuur en design. Dat dit nu in Dubai niet het geval is, wijst op een kentering in de architectuur. Iconische gebouwen, ook buiten de wereldtentoonstelling, hebben reputatieschade geleden. Ze zijn milieuonvriendelijk, narcistisch en symbolen van een afgebladderd kapitalisme. Zie de CCTV-torens in Bejing, of de Olympische ruïnes in Athene en Rio.

Starchitects zijn achterhaald, nu het bij bouwen steeds meer gaat om energieneutraal, circulariteit, ecologische footprints en andere klimaatvriendelijke gebaren.

Architectuur is van zijn Olympus afgedaald. Het gaat niet meer om het mooi, zeggen de ingenieurs van Witteveen + Bos die de constructie van het Nederlandse paviljoen hebben uitgevoerd. Het concept en het verhaal zijn in dit geval belangrijker dan de verschijningsvorm.

Starchitects, wier hulp wordt ingeroepen als er een symbool gewenst is, zijn achterhaald, nu het bij bouwen steeds meer gaat om energieneutraal, circulariteit, ecologische footprints en andere klimaatvriendelijke gebaren.

In die zin mag het Nederlands paviljoen qua uiterlijk niet hemelbestormend of evocatief zijn, het is wel een gebouw van deze tijd op die bijzondere plek. Je daalt af in een bouwput, wordt besprenkeld met boodschappen en uiteraard met beelden van het Nederlandse landschap, en dat in de woestijn.

En er blijft niets van over. Ook dat is een breuk met de architectuurgeschiedenis, waarin elk gebouw streeft naar eeuwigheid. De damwanden gaan terug naar een nieuwe bouwplaats, het textiel van Buro Belen – gordijnen voor de vipruimte – wordt hergebruikt in kleden of stoelbedekking, en de zonnepanelen van Marjan van Aubel gaan op tournee. In feite is dit paviljoen een fabriek, een machinekamer, zegt conservator Ruhe.

En ook dat is een onvergetelijk visitekaartje.

Dit artikel werd mogelijk gemaakt door het Matchingfonds van de Coöperatie.

Het bericht Op de Wereldtentoonstelling in Dubai pakt Nederland wereldproblemen aan verscheen eerst op Vrij Nederland.

https://www.vn.nl/wereldtentoonstelling-dubai/