Wensballon oplaten tijdens Oud en Nieuw? Dat kan lang niet overal (NH)

NOORD-HOLLAND - Nu vuurwerk is verboden en ook het carbidschieten op veel plekken aan banden is gelegd, zijn er nog maar weinig alternatieven om tóch iets de lucht in te knallen met de jaarwisseling. Wensballonnen groeien in populariteit, maar ook hieraan kleven veel bezwaren.

Het oplaten van een wensballon is een eeuwenoude Aziatische traditie, die in de loop der jaren ook bij ons populair is geworden. De techniek is simpel: met een vlammetje wordt een rijstpapieren zak volgeblazen met hete lucht, waarna de verlichte ballon langzaam naar boven stijgt totdat hij uit het zicht verdwijnt.

Maar hoe mooi de traditie ook is, het verzet tegen de vuurballonnen groeit. Het oplaten is namelijk niet zonder gevaar. Vorig jaar werd bijvoorbeeld nog een apenverblijf in een Duitse dierentuin verwoest door een brand die werd veroorzaakt door een wensballon. In Duitsland zijn wensballonnen dan ook volledig verboden. 

Ook hier zijn we niet onbekend met de gevaren. Een aantal jaar geleden waarschuwden boswachters nog voor de gevolgen van wensballonnen op de natuur. En in 2009 veroorzaakte een ballon een brand die een villa in Loosdrecht volledig in de as legde

Lokale regels

Maar in Nederland geldt er geen landelijk verbod. Gemeentes mogen namelijk zelf bepalen of het oplaten van wensballonnen is toegestaan. Deze regels staan in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). 

Uit een rondgang van NH Nieuws blijkt dat wensballonnen in de meeste gemeentes zijn verboden. Hiervoor geven ze verschillende redenen. Zo is het in 't Gooi niet toegestaan door de vele rieten daken. Op andere plekken is het riscio op natuurbranden de doorslaggevende reden. Ook milieuvervuiling speelt een rol in de beslissing. 

In de onderstaande kaart zie je waar het wel en niet is toegestaan in Noord-Holland om een wensballon op te laten. Tekst gaat door onder de kaart

In de plaatsen waar het oplaten van wensballonnen wel is toegestaan, gelden strikte regels. Zo moet de ballon door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
zijn goedgekeurd. Daarnaast mogen wensballonnen volgens de brandweer nooit worden opgelaten in slechte weersomstandigheden. Bij mist, regen, droogte of bij een windkracht van 2 Beaufort of hoger, moet je de ballon aan de grond houden.

Sterker nog: de brandweer raadt het gebruik van wensballonnen af, valt te lezen op de site van de brandweer. "De regels zijn namelijk zo ingewikkeld, dat het bijna niet mogelijk is om een wensballon veilig op te laten."

Dronken

Ook verkopers van wensballonnen benadrukken de gevaren. Bij foutief gebruik kan het al snel misgaan, vertelt Janneke Groskamp van een Haarlemse feestwinkel. "Als je 'm te snel loslaat is de ballon niet heet genoeg en dan gaat 'ie door de straat." Ze geeft daarom altijd instructies mee voor gebruik bij verkoop. "Ik zeg altijd: let op, hou 'm lang genoeg vast. Je moet echt het gevoel hebben dat die bijna uit je handen wil trekken."

Maar het oplaten van de wensballonnen gaat meestal met een slok op, weet ook Janneke. "Het is net als met vuurwerk: als je een slok op hebt, dan gaat het fout. Dan worden mensen makkelijker."

Ook maakt het voor de veiligheid uit of je een dure of goedkope wensballon koopt. Directeur Jon Franken van een groothandelaar uit Weesp benadrukt dat er een verschil zit in de duurdere wensballonnen en goedkopere varianten. "In 2009 zijn er allemaal testen gedaan met de NVWA om te komen tot een veilige wensballon. Maar niet allemaal voldoen ze daaraan. Het is heel pijnlijk om te zien hoe veel rotzooi er in de markt is. Weet gewoon waar je koopt."

Ondanks de gevaren, zijn de wensballonnen van nu wel een stuk beter voor het milieu dan een paar jaar geleden, benadrukt Groskamp. "De binnenrand, waar de vlam aan vastzat, was van metaal. Dat brand niet weg en belandt dus in de natuur. Nu is die van hout gemaakt en papier. Dus nu houd je er niets aan over in de natuur. "

https://www.nhnieuws.nl/nieuws/277572/wensballon-oplaten-tijdens-oud-en-nieuw-dat-kan-lang-niet-overal

Veenrestauratie in Rusland: oud is nieuw (Greenpeace)

In Rusland nemen de veenbranden elk jaar toe. Dat verergert de klimaatcrisis. Maar met de juiste kennis kunnen veenbranden voorkomen worden. Grigory van Greenpeace Rusland vertelt hoe dat zit.

https://www.greenpeace.org/static/planet4-netherlands-stateless/b1efd144-veenrestauratie_rusland.jpg

‘Hoe je veenbranden moet blussen wisten de mensen hier in de Sovjettijd heel goed,’ zegt onze Russische collega Grigory. ‘Sommige bedrijven hadden zelfs tieners in dienst die rondfietsten op zoek naar de geur van een beginnend brandje dat dan snel gedoofd kon worden.’

Veenbranden verergeren klimaatcrisis

Grigory Kushkin is het Hoofd Brandbestrijding bij Greenpeace Rusland en heeft net de laatste hand gelegd aan een handleiding voor veenrestauratie. Veenbranden in gedraineerde, verdroogde gebieden kunnen het jaar rond doorsmeulen. Door de klimaatcrisis valt er in de winter minder sneew en zijn de zomers er droger en waarmer. Het risico dat de veenbranden eeuwig doorsmeulen wordt daardoor alleen maar groter. En de grote CO2-uitstoot van de veenbranden verergert de klimaatcrisis verder.

Greenpeace Rusland doet er met lokale groepen alles aan om deze vicieuze cirkel te doorbreken. Ze geven voorlichtingscampagnes over natuurbrandpreventie, ze blussen branden, en ze herstellen aangetaste veengebieden zodat dit weer nat, vuurbestendig moerasgebied wordt.

Hoe restaureer je veen?

Nadat de bodem en waterlopen in kaart zijn gebracht leggen de vrijwilligers dammen aan zodat droge gebieden weer nat blijven, en niet opnieuw in brand zullen gaan.

‘We kunnen wat dat betreft een voorbeeld nemen aan het verleden’, stelt Grigory, kortweg Grisha. ‘Als er ergens vuur ontstond was iedereen geoefend en toegerust om daarop adequaat te reageren. Het waterpeil kon worden aangepast, met reservoirs, leidingen en hydraulische pompen. Soms kon zo een smeulend gebied helemaal onder water worden gezet.’

De veengebieden, die werden afgegraven om het turf als brandstof te gebruiken, waren goed toegankelijk en de te blussen branden dus ook. Maar in de jaren tachtig nam aardgas steeds meer de rol van het turf over als brandstof. De veenafgravingen werden verlaten, kennis over brandblussen en -preventie zakte weg, maar de gebieden waren wel ontwaterd (gedraineerd) en dus vatbaar voor vlammen.

Ontoegankelijk gebied

Tegenwoordig zijn deze gebieden helemaal overgroeid en nauwelijks toegankelijk. Maar een sigarettenpeuk die op een paadje achterblijft kan ontaarden in een smeulende veenbrand die zich uitstrekt tot ver in ontoegankelijk gebied. Ook de grasbranden in het voorjaar, van boeren die ten onrechte denken dat dit goed is voor hun land, veroorzaken veenbranden.

‘We zijn daarom begonnen de oude kennis en vaardigheden opnieuw te vergaren. We spraken met veteranen van de brandweer en konden de kennis die we zelf de afgelopen twintig jaar opdeden daaraan toevoegen.’

Steun uit Nederland

Grisha en zijn collega’s realiseerden zich dat informatie over hoe je watervoorraden aanlegt en hoe je branden voorkomt, net zo belangrijk is als informatie over het blussen van de veenbranden. Greenpeace en de vrijwilligersgroepen combineren nu de kennis van toen met technologieën van nu. Mede dankzij de Nationale Postcode Loterij zijn ze uitgerust met drones om ontoegankelijke gebieden mee te verkennen, warmtesensoren om mogelijke brandhaarden te lokaliseren, en informatie die door satellieten wordt verzameld.

Handboek in begrijpelijke taal

‘Een paar jaar geleden leek het ons fantastisch maar onbereikbaar om zulke technieken te kunnen gebruiken, maar feit is dat de meeste lokale groepen hier inmiddels over beschikken,’ zegt Grisha.

‘We besloten ons boek over het blussen van veenbranden uit 2014 opnieuw uit te geven, met alle nieuwe kennis en technieken erin verwerkt, en opgezet als een praktische handleiding in plaats van als een studieboek.’ Samen met wetenschappers en brandweermensen werd de inhoud bepaald en werd deze toegankelijk gemaakt. ‘Brandweerlieden zijn geen moeraswetenschappers en vice versa,’ zegt Grisha over het belang van begrijpelijke taal in de handleiding.

Voorkomen is beter…

Lokale groepen in Rusland kunnen nu met de handleiding aan de slag. ‘Het is heel moeilijk om de natuur terug te brengen in oorspronkelijke staat, als het veen eenmaal gedraineerd is geweest,’ weet Grisha. ‘Maar je kunt op veel plekken vel proberen het moeras in ere te herstellen, zodat het niet meer opnieuw in brand zal gaan. Ons doel is dat veel groepen met het handboek aan de slag zullen gaan.’

https://lh6.googleusercontent.com/J0VnnqpSX5vNo6yiqIwsdLxkjWAO4b8gTUMnNgp9fC2cFhqcn5fUcxeoJcNkIaDHfbq0Yc3M-HYbt-1Ix37hZ2RHqxYf-YYGQXURgBP5cMRNjsZzCowF1nsAZRGj4eS543fmH9hv

Op verschillende continenten gaan de bossen in brand, het is een wereldwijd probleem. De Russische branden hebben ook gevolgen voor Nederland. Samen met heldhaftige vrijwilligers beschermt Greenpeace de natuur in Rusland. Dit hoopvolle project werd de afgelopen 3 jaar mede mogelijk gemaakt door de steun van de  Nationale Postcode Loterij. Meer weten over bosbescherming.

https://www.greenpeace.org/nl/natuur/44166/veenrestauratie-rusland/

Brand raasde in 2020 door de Deurnese Peel: ‘Enorme schade maar natuur is veerkrachtig’ (Omroep Brabant)

Veel stond in 2020 in het teken van de coronacrisis. Maar er gebeurde meer. Eind april brak in de Deurnese Peel een van de grootste natuurbranden ooit uit. Ruim 700 hectare natuur werd door vuur verwoest. Lieke Verhoeven was op dat moment net een halfjaar boswachter in het getroffen gebied en kon enkel toekijken. "Ik voelde me heel machteloos."

Lieke kijkt in het Brabant Nieuws Jaaroverzicht terug op de ongekend grote brand en laat ze zien hoe 'haar gebied' er nu aan toe is:

Groot alarm wordt geslagen op 20 april van dit jaar, iets voor één uur in de middag. De Deurnese Peel staat in brand en niet zo'n beetje ook. Een grote club brandweermannen, blushelikopters en militairen, er wordt vanalles uit de kast gehaald. Maar het vuur laat zich niet eenvoudig bedwingen. Meer dan 2000 vrijwillige brandweerlieden worden uiteindelijk ingezet en dat komt niet vaak voor.

Brandweerwagens kunnen het drassige gebied niet goed bereiken en ook de wind is spelbreker. Het vuur blijft om zich heen grijpen. Bewoners van boerderijen in Liessel en huizen in Limburg moeten een dag na het uitbreken van de brand vluchten omdat de brand wel erg dichtbij komt.

Op diezelfde dag worden de helden die vechten tegen de brand in de Peel met tekeningen en lekkers verrast door kinderen uit de buurt.

Tijdens de eerste dagen van de enorme Peelbrand, zijn er momenten dat boswachter Lieke Verhoeven het vertrouwen in een goede afloop even kwijt is. "Ik had op een gegeven moment zoiets van: het lukt gewoon niet. Het blijft maar uitbreiden en op nieuwe plekken oppoppen."

Na drie dagen is het vuur dan toch onder controle. Nasmeulende stukken natuurgebied houden de brandweer daarna wel nog bijna twee maanden bezig.

De schade is enorm, blijkt ook wel tijdens een wandeling met Lieke Verhoeven aan het eind van 2020. Ze wijst zwartgeblakerde bomen aan, waarvan het maar de vraag is of ze het gaan redden. Maar de natuur toont zich veerkrachtig. "Je zag heel kort na de brand al dat de natuur bezig was zich te herpakken. En dat er al weer zoveel leven was, vogels die terugkwamen."

Een oorzaak voor de brand bleek ondanks maandenlang onderzoek niet te vinden. Wel liggen er na verschillende onderzoeken aanbevelingen die moeten voorkomen dat nieuwe natuurbranden in de toekomst zo gigantisch kunnen worden. Zo moet de Peel natter worden en is meer specialistische kennis nodig bij de brandweer.

Omroep Brabant maakte een documentaire over de brand in de Deurnese Peel:

https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3311290/brand-raasde-in-2020-door-de-deurnese-peel-enorme-schade-maar-natuur-is-veerkrachtig

Duizenden mensen in Californië geëvacueerd om bosbrand (NOS journaal)

In de Amerikaanse staat Californië hebben duizenden mensen vanwege een bosbrand hun huis moeten verlaten. Door de sterke wind kon het vuur in de kustregio Orange County snel om zich heen grijpen. The National Weather Service waarschuwt nog voor harde wind tot vanavond.

Ten zuidoosten van Los Angeles werden in eerste instantie bijna 25.000 inwoners uit voorzorg geëvacueerd. Inmiddels hebben de autoriteiten een deel van de evacuatiebevelen versoepeld. Zo geldt voor de stad Lake Forest alleen nog een waarschuwing. De verplichte evacuatie geldt nog wel voor Modjeska, Silverado en Williams Canyons.

Er zijn ruim 1500 brandweerlieden bezig om het vuur onder controle te krijgen:

De brand brak woensdag uit, maar was donderdagavond voor slechts 10 procent onder controle. Gisteravond was dat 30 procent, zegt de brandweer van Orange County op Twitter:

De staat heeft jaarlijks te kampen met bosbranden, maar de laatste jaren worden ze steeds heftiger. Ook duurt het bosbrandenseizoen elk jaar langer door opwarming en extreme droogte. Sinds begin dit jaar is er in Californië meer dan 17.000 vierkante kilometer land door verwoest.

http://feeds.feedburner.com/~r/nosjournaal/~4/FB5iu8647fQ

http://feeds.nos.nl/~r/nosjournaal/~3/FB5iu8647fQ/2359368