Rotterdam decor van nieuwe Klimaatmars (Greenpeace)

Geen woorden maar daden: actie voor het klimaat op zondag 19 juni

Temperaturen van 30 of zelfs 40 graden boven normaal op de Noordpool en de Zuidpool. Afhankelijkheid van fossiele brandstoffen terwijl daar een oorlog mee gefinancierd wordt. De klimaatcrisis is hier en nu. Hoe vaak moeten wetenschappers nog alarm slaan? Hoeveel waarschuwingen van het klimaatpanel van de VN hebben we nog nodig? De oorlog in Oekraïne is een wake-up-call voor ons systeem. Dit is de kans om het verbruik van fossiel af te bouwen en huizen te isoleren en energie te besparen, zodat we verduurzamen en op die manier de mensen steunen bij het betalen van hun energierekening. Het is tijd om in actie te komen voor het klimaat: geen woorden maar daden. Daarom organiseert de Klimaatcrisis Coalitie een Klimaatmars op zondag 19 juni in Rotterdam.

Waarom Rotterdam?

De Klimaatmars in Rotterdam is een vervolg op de Klimaatmars van november vorig jaar waar 40.000 mensen in Amsterdam de straat op gingen om beter klimaatbeleid te eisen. Ook organiseerde de Klimaatcrisis Coalitie in maart 2021 het Klimaatalarm in meer dan 40 steden door heel Nederland. Nu is Rotterdam het decor van een nieuwe klimaatdemonstratie. De stad met de grootste olie- en kolenhaven van Europa. Rotterdammer Vatan Hüzeir van Fossielvrij NL legt uit: “In de haven van Rotterdam komen iedere dag ladingen binnen met grote impact op de natuur en op onze toekomst. Tankers vol kolen en olie uit bijvoorbeeld Rusland, maar ook soja en palmolie. Daarom gaan we de straat op. We willen een rechtvaardige toekomst, met meer schone lucht, goed geïsoleerde huizen en zekere banen. We eisen dat alles op alles wordt gezet om de klimaatcrisis aan te pakken.” 

Sinds de vorige klimaatacties is er een nieuw kabinet met een klimaatfonds, maar zonder rechtvaardige plannen. Kolencentrales blijven open en deadlines uit de klimaatzaak van Urgenda worden niet gehaald. Nederland staat stil. Ook op de klimaattop in Glasgow werd er internationaal geen doorbraak gerealiseerd. Terwijl de klimaatcrisis aan de orde van de dag is met overstromingen, bosbranden en hongersnoden. “Fossiele brandstoffen zijn de aanjager van de klimaatcrisis, maar ook van oorlog, conflict en vervuiling. Door een kapot systeem lijken we als samenleving vast te zitten aan fossiele brandstoffen. En zo betalen we mee aan de gruwelijke oorlog van Poetin. Mooie doelstellingen van de overheid zijn niet genoeg, er is actie nodig. Daarom gaan we de straat op. In Rotterdam en vragen we de overheid om door te pakken voor een veilige wereld”, aldus Faiza Oulahsen van Greenpeace, namens de Klimaatcrisis Coalitie. 

Organisatie

De Klimaatmars zal zondag 19 juni om 13:00 uur starten en eindigen op het plein de Binnenrotte voor de Markthal Rotterdam. De route van de mars zal zo snel mogelijk bekendgemaakt worden. De Klimaatcrisis Coalitie is een samenwerkingsverband van Oxfam Novib, Fridays For Future, Greenpeace, Extinction Rebellion, FNV, Fossielvrij NL, Milieudefensie, The Transnational Institute (TNI), Code Rood en DeGoedeZaak en wordt gesteund door meer dan honderd andere maatschappelijke organisaties.


Voor meer informatie:

Persvoorlichter Klimaatcrisis Coalitie

Bram Karst

pers@klimaatmars2021.nl

Meer informatie en de politieke eisen van de Klimaatcrisis Coalitie zijn te vinden op klimaatmars.nl

https://www.greenpeace.org/nl/wp-admin/

The post <strong>Rotterdam decor van nieuwe Klimaatmars</strong> appeared first on Greenpeace Nederland.

https://www.greenpeace.org/nl/greenpeace/51609/rotterdam-decor-van-nieuwe-klimaatmars/

Duizenden betogers bij Gronings fakkelprotest tegen gaswinning (WNL)

Naar schatting hebben zo’n 8000 tot 10.000 mensen in Groningen meegelopen in een fakkeltocht tegen de gaswinning in de provincie. De gemeente is tevreden over het verloop van het protest, waarmee aandacht werd gevraagd voor de situatie van mensen die in het aardbevingsgebied wonen.

Het protest is georganiseerd naar aanleiding van het besluit van het kabinet om de gaswinning te verdubbelen. Ook de slechte organisatie omtrent de subsidie voor huiseigenaren om hun huizen te verstevigen of te verduurzamen speelt een rol. Maandag stonden duizenden mensen urenlang in (digitale) wachtrijen om een aanvraag voor 10.000 euro in te dienen en bovendien was het subsidiebudget te klein, al is vrijdag bekendgemaakt dat het kabinet 250 miljoen euro extra uittrekt voor de regeling.

De tocht begon om 20.00 uur op de Vismarkt en eindigde daar ook. Op borden en spandoeken van de betogers stonden teksten als ‘Genoeg is genoeg’ en ‘Veenbrand is onblusbaar, respect is onbetaalbaar’. Langs de route toeterden tractors als steunbetuiging naar de demonstranten.

‘Respect voor Groningen’

Volgens de organisatie wordt het tijd dat het kabinet de situatie in Groningen serieus neemt. “We krijgen veel te verduren als Groningers, maar wij horen ook bij Nederland. Daar willen we veiligheid en compensatie voor terug”, zei organisator Chris Garrit.

De protestactie werd georganiseerd onder de leus ‘respect voor Groningen’ door de Groninger Bodem Beweging (GBB), het Groninger Gasberaad, voormalig nachtburgemeester Chris Garrit en SP-Kamerlid Sandra Beckerman. De massa scandeerde op aanvoering van acteur Marcel Hensema, die als spreekstalmeester fungeerde, de leus ‘respect voor Groningen, respect voor Grunn’.

In 2018 waren bij een eerdere fakkeltocht tegen het gaswinningsbeleid ook al zo’n 10.000 mensen.

LEES OOK: Afgelopen jaar meer aardbevingen in Groningen dan in 2020

Het bericht Duizenden betogers bij Gronings fakkelprotest tegen gaswinning verscheen eerst op WNL.

https://wnl.tv/2022/01/16/duizenden-betogers-bij-gronings-fakkelprotest-tegen-gaswinning/

Jerrel Oron helpt huurders met duurzame besparende aanpassingen in woning (Nieuwsblad voor Huizen)

Jerrel Oron is in dienst van Versa Welzijn als Opbouwwerker Duurzaamheid/Energietransitie. In wijkcentrum de Draaikom, Meentamorfose en in de bibliotheek houdt hij inloopspreekuur. Hij informeert huurders hoe ze hun woning en hun levensstijl zodanig kunnen aanpassen dat het milieu minder wordt belast en ze het merken in hun portemonnee. De gemeente Huizen biedt daarbij ondersteuning.“Ik ben Opbouwwerker Energietransitie. Dat woord betekent dat je van de ene energiebron overgaat naar de andere. Ik ben niet werkzaam bij een energiebedrijf en ga ook niet over de technische aspecten, wel richt ik me op de sociale kant. We moeten van het gas af en ik wil daarbij behulpzaam zijn. Het gaat om bewustwording van hoe we nu leven.”In wijkcentrum de Draaikom aan Draaikom 2 is hij elke dinsdag van 10.00 tot 12.00 uur te vinden. In oktober start hij in de bibliotheek aan Plein 2000 nummer 1. De tijden zijn nog niet bekend. In wijkcentrum Meentamorfose aan de Landweg 5 is Oron te vinden op donderdag 7 oktober van 10.00 tot 11.15 uur. Huurders kunnen zonder afspraak binnenlopen.Energie besparenMet een paar eenvoudige handelingen, kan men al veel energie besparen. Dit kan bijvoorbeeld door geen licht te laten branden, de verwarming niet aan te zetten in kamers waar je niet bent en ledlampen in plaats van gloeilampen te gebruiken. “Met ons gedrag verspillen we eigenlijk teveel energie. Gaan we hier op letten, dan is dat goed voor de toekomst van onze planeet en voor onze portemonnee. Vanuit de gemeente is mijn opdracht de doelgroep, mensen met een kleine beurs, hierin mee te nemen. Voor hen is geld overhouden en de energierekening naar beneden brengen een belangrijk aspect.” Jerrel Oron vindt het fijn om mensen te informeren en te begeleiden in het proces dat uiteindelijk toch gaat plaatsvinden. “We merken allemaal dat het klimaat verandert. Denk aan de overstromingen en bosbranden. Het valt niet meer te ontkennen. De opdracht waar we met zijn allen voor staan, is het terugbrengen van de CO2 uitstoot.”Motivatie“Ik neem graag mensen mee in dit proces en hoop een bijdrage te leveren aan de gedragsverandering van mensen die andere dingen aan hun hoofd hebben of voor wie dit onderwerp verder weg staat. Versa Welzijn doet sociaal werk en ik wil daarin behulpzaam zijn. Zo draag ik ook mijn steentje bij.”“De opdracht is dat in Huizen alle woningen vanaf 2050 van het gas af zijn. Aardgas wordt dan niet meer gebruikt als energiebron. Ik waak ervoor dat mensen die de financiële middelen daarvoor hebben daar wel in meegaan en mensen met een kleine beurs niet.” De gemeente stelt voor laatstgenoemden nu, voor een beperkte periode, gratis energiebesparende producten ter beschikking. Een waterbesparende douchekop en ledlampen kosten namelijk veel geld. Niet iedereen heeft dat zomaar liggen.Gemeente biedt hulp“Van de campagne die de gemeente Huizen voert, probeer ik zoveel mogelijk huurders op de hoogte te brengen. Ze kunnen op kosten van de gemeente voor 80 euro energiebesparende producten aanschaffen. Ze mogen zelf kiezen welke producten ze bestellen of een pakket bestellen waar verschillende producten al in zitten.” “Dat bedrag wordt niet overgemaakt. Huurders kunnen naar een webshop gaan en daar diverse producten aanschaffen tot een bedrag van 80 euro. Eerst moeten ze hun gegevens invullen. Dit is om te controleren dat het echt om een Huizer gaat en het is ook nodig voor de aflevering.” Ze kunnen ter waarde van ongeveer 70 euro een duurzaam bouwpakket kopen met daarin bijvoorbeeld tochtstrips, ledlampen, een waterbesparende douchekop of radiatorfolie. De resterende 10 euro moeten ze ook opmaken. www.duurzaambouwloket.nl/rrew-huizen‘Schaf het pakket aan, eet minder vlees, koop minder vaak nieuwe kleren en gebruik je auto minder’Het kost veel tijd om een gedragsverandering tot stand te brengen. Daarom gaat Jerrel Oron nu al aan de slag. “Je kunt kleine dingen doen die resultaat boeken. Het begint bij jezelf. Zet de thermostaat wat lager. Maak het niet te groot en kijk naar wat je zelf kunt doen. Schaf het pakket aan en ga duurzaam leven. Eet minder vlees, koop minder vaak nieuwe kleren en gebruik je auto minder vaak”, adviseert hij. Je kunt op veel manieren geld besparen. Enkele voorbeelden zijn: korter douchen, dit bespaart 20 euro per jaar en de gordijnen inkorten kan 84 euro per jaar schelen. ’s Nachts de verwarming lager zetten naar 15 graden scheelt op jaarbasis 83 euro en het plaatsen van tochtstrips 53 euro, zo is berekend.“Het jaar 2050 is het moment dat alle huizen van het gas af moeten. Dat is de deadline voor Huizen. Een in ons dorp gehouden enquête wees uit dat 60 procent van de inwoners hiermee akkoord gaat.” “Ik verstrek informatie en creëer draagkracht. Polarisatie tussen rijk en arm wil ik per se voorkomen. We willen geen tweespalt. Voldoende informeren is daarom van essentieel belang. Ik vraag mensen ook te denken aan hun kleinkinderen.” “Klimaatextremen stemmen tot nadenken. De aardgasprijs gaat omhoog nu we in Groningen de aardgaswinning terugdringen en we afhankelijk worden van Rusland. Het is daarom van belang dat huishoudens nadenken over hoe ze energiezuiniger kunnen leven.”Vermijdingsgedrag“Voor veel mensen is 2050 ver weg en daarom treffen ze nog geen maatregelen. Er wordt vaak gedacht: ‘Laat anderen maar actie ondernemen. Bedrijven moeten eerst maar eens minder gaan uitstoten.’ Zelf kan men echter met behulp van kleine maatregelen al heel veel verschil maken.” “Het vergt niet veel. Korter douchen is iets wat ingrijpt in je comfortgevoel, maar het went. Gordijnen inkorten en tochtstrips plaatsen, zijn dingen die voor iedereen goed te doen zijn, maar velen denken: ‘Dat doe ik nog wel een keer.’ Maar het gaat er juist om nu al ernst te maken met dit soort maatregelen. Zet je apparatuur niet op stand-by, maar zet die echt uit”, aldus Oron.InloopspreekuurElke dinsdag van 10.00 tot 12.00 uur zit hij klaar in wijkcentrum de Draaikom aan Draaikom 2. Iedereen kan zonder afspraak binnenlopen. Hij heeft het liefst dat het huurders zijn die naar hem toekomen. Bezoekers krijgen dan uitleg over de subsidieregeling van de gemeente. “Ik kijk ook naar waar mensen wonen, hoe ze de wijk ervaren en hoe het contact is met de woningcorporatie.” “Wie er moeite mee heeft producten via de site aan te schaffen, wordt door mij geholpen. Uit individuele gesprekken haal ik de gemene deler. In oktober organiseren we een bijeenkomst over het huren van zonnepanelen en wat dat oplevert.”Winst behalenHet is belangrijk dat mensen zich laten adviseren omdat er letterlijk veel winst te behalen valt als ze bewuster omgaan met hun energiegebruik. Dat is niet alleen fijn vanwege de portemonnee, maar ook goed voor het klimaat. “In 2050 moet iedere Huizer op een betaalbare manier zijn overgestapt van aardgas op een andere energiebron. Ik zet me in zodat iedereen mee heeft kunnen gaan in dat proces.”...

https://www.nieuwsbladvoorhuizen.nl/extra/237673/jerrel-oron-helpt-huurders-met-duurzame-besparende-aanpassingen-in-woning

Miljarden aan subsidies voor duurzame energie ongebruikt: ‘Neem meer risico’ (NOS Economie)

De miljarden euro's energiesubsidie die ieder jaar beschikbaar zijn voor grote verduurzamingsprojecten blijven voor een flink deel liggen, blijkt uit onderzoek van adviesbureau CE Delft. Eind 2019 ging het om 3,2 miljard euro. Een deel van de subsidie vloeide de afgelopen jaren terug naar de schatkist.

De Nederlandse Vereniging van Duurzame Energiebedrijven (NVDE), die opdracht gaf voor het onderzoek, pleit ervoor om de reserves uit te geven aan warmteprojecten om de klimaatdoelen te halen. Het geld blijft liggen omdat de overheid conservatief begroot en de kosten vaak hoger inschat dan ze in werkelijkheid zijn. Door iets meer risico te nemen kunnen er meer projecten gefinancierd worden, aldus de NVDE.

Vanwege de urgentie van de klimaatproblematiek kan de overheid beter een eventuele tegenvaller bij dergelijke projecten uit de algemene middelen financieren dan dat er miljarden blijven liggen, redeneert de vereniging. Een meerderheid in de Tweede Kamer steunde recentelijk een motie van de ChristenUnie met dezelfde strekking.

"We zien dat door klimaatverandering alle vormen van extreem weer steeds vaker voorkomen met overstromingen, hittegolven en bosbranden tot gevolg," zegt directeur Olof van der Gaag van de NVDE.

"Ondertussen voorspelt het Internationaal Energieagentschap (IEA) dat de wereldwijde CO2-uitstoot afstevent op recordhoogte en haalt Nederland zowel de CO2-reductiedoelen als het verplichte aandeel duurzame energie niet. Er moet dus een tandje bij om de klimaatdoelen van 2030 te halen."

4,7 miljard toegekend

Afgelopen maand kende de overheid voor dit jaar 4,7 miljard euro subsidie voor de stimulering van duurzame energie (SDE++) toe; er is 5 miljard euro beschikbaar. Ruim 2 miljard euro ging naar het Porthos-project in de Rotterdamse haven waarmee onder meer Shell en Esso CO2 van hun raffinaderijen willen afvangen en opslaan in lege gasvelden onder de Noordzee. Verder gaat het geld vooral naar grote projecten met zonnepanelen.

https://nos.nl/l/2390274

Satellieten speuren naar gaslekken en ontbossing (Elsevier)

Steeds preciezer houden satellieten de aarde in de gaten. Vanuit de ruimte speuren ze naar gaslekken, stiekeme vervuilers en illegale bomenkap. Nederlandse innovaties spelen daarbij een belangrijke rol vooral in de ontwikkeling van meetinstrumenten. En die ontwikkelingen gaan in razend tempo door.

Amerikanen konden eind ­jaren vijftig horen hoe de Sovjet-Unie ze in de ruimte voorbijstreefde. Hun radio’s vingen de pieptoon op die de Spoetnik uitzond, de allereerste satelliet.

Uw cookieinstellingen laten het tonen van deze content niet toe. De volgende cookies zijn nodig: marketing. Wijzig uw instellingen om deze content te zien.

Ruim zestig jaar later is het leven onvoorstelbaar zonder de circa zesduizend navolgers van Spoetnik. Dankzij satellieten navigeren we met gps en kunnen we wereldwijd communiceren. Maar de apparaten houden ook de aarde in de ­gaten. Dat is handig wanneer observatie vanaf de grond onpraktisch is. Of wanneer je ergens niet kan of mag komen.

Minder luchtvervuiling tijdens lockdown

Satellieten kwijten zich steeds beter van hun spionnentaak. Wetenschappers zien preciezer dan ooit waar bomen worden omgehakt. Ze krijgen elke dag verse gegevens over luchtvervuiling. En jaarlijks lanceren ze nieuwe satellieten met nog meer mogelijkheden.

Afname van luchtvervuiling in Nederland door Corona-maatregelen:
Tropomi NO2-metingen van 22-26 maart 2020 vergeleken met 23-27 februari 2019 (een periode met vergelijkbare meteorologische omstandigheden).https://t.co/JmX57zGFeT pic.twitter.com/WV234uSlWf

— Helga van Leur ☀ (@helgavanleur) March 28, 2020

Nederland speelt hierin een belangrijke rol. Aan het begin van de coronapandemie gingen kaartjes de wereld over met daarop de door de lockdown extreem afgenomen luchtvervuiling in Wuhan en Noord-Italië. De kaartjes waren gemaakt met Tropomi, van Tropospheric Monitoring Instrument, een apparaat grotendeels bedacht en gebouwd in Nederland. In 2017 ging de meetapparatuur met een satelliet van het Europese ruimtevaart­agentschap ESA de ruimte in.

Vooral de technologie zet stappen vooruit

Dat satellieten steeds krachtiger worden, is vooral te danken aan technologische vooruitgang, zegt Ilse Aben (56), ­verantwoordelijk voor Tropomi bij het Nederlands ruimtevaartinstituut SRON en hoogleraar aan de Vrije Universiteit.

Elke keer als er een satelliet met een nieuw of verbeterd snufje de ruimte in gaat, groeien de mogelijkheden. Tropomi is daarvan een goede illustratie. Voorheen kon de luchtkwaliteit maar beperkt worden gemeten, maar Tropomi gaat dagelijks de hele wereld af voor metingen op stadsniveau. ‘Buitenlandse collega’s noemen Tropomi een game changer,’ zegt Aben. Zij en haar team gebruiken het instrument om enorme gaslekken op te sporen (zie ‘Zoeken naar gaslekken vanuit de ruimte’).

Een app helpt oerwoudbeschermers in Congo

Naast de ‘hardware’ verbeteren wetenschappers ook de analyse van data en weten ze deze slim te combineren. Zo worden radarsatellieten, waarmee je ontbossing door de wolken heen kunt zien, steeds nauwkeuriger. Het aantal pixels dat die naar de aarde sturen, neemt toe. En wetenschappers lukt het steeds beter om die gegevens te analyseren met kunstmatige intelligentie.

Johannes Reiche (37) en zijn team aan Wageningen University & Research maakten een algoritme dat ontbossing opspoort. Vorig jaar lanceerden zij het Radar Meldingen Systeem voor Detectie van Ontbossing (RADD) dat palmolie­leveranciers als Unilever een melding stuurt als er in Indonesië oerwoud wordt gekapt of platgebrand. In januari volgde een alarmsysteem voor het Congobekken (zie ‘Automatische melding als bomen worden gekapt’ ).

Maar ook de technische innovatie blijft doorgaan. SRON werkt momenteel onder meer aan de Sentinel-5. Die moet volgend jaar 817 kilometer de lucht in en vervangt de Sentinel-5P. De satelliet meet door middel van Nederlandse technologie de troposfeer, het laagste deel van de atmosfeer. Zo meet het methaan, koolmonoxide en andere broeikasgassen. ‘Dit is belangrijke informatie over de aarde en het klimaat,’ zegt Aaldert van Amerongen (43), hoofd van het aard­observatieprogramma van SRON.

In de ruimte wordt het steeds drukker

Weer een andere satelliet – SPEXone – gaat het stof in de lucht analyseren. ‘Door uitvindingen in samenwerking met onder meer de Universiteit Leiden, Airbus Defence and Space Netherlands, en TNO Delft kunnen we nu fijnstof met een factor 10 nauwkeuriger meten,’ zegt Van Amerongen. ‘We zien nu niet alleen het stof, maar ook wat voor stof het is: zeezout, zand of roet.’ In 2023 moet de SPEXone de lucht in, zo’n 676 kilometer.

Het is in de ruimte wel drukker dan in de tijd van de Spoetnik. Al lang lanceren niet meer alleen overheden de satellieten, maar ook commerciële partijen, zoals SpaceX, het ruimtevaart­bedrijf van Tesla-topman Elon Musk. Zijn ruim zeshonderd satellieten (op 346 kilometer hoogte) maken internet mogelijk, en dat worden er nog duizenden meer.

Voorbeeld 1: Zoeken naar gaslekken vanuit de ruimte

In Turkmenistan was in 2019 iets vreemds aan de hand. Een Canadees bedrijf zag met een proefsatelliet enorme wolken methaan – het voornaamste bestanddeel van aardgas – de lucht in gaan. Midden in de woestijn, waar niemand woont. En niemand had enig idee hoelang dit al gaande was.

Dus klopten de Canadezen bij Nederland aan. Hier hadden wetenschappers een jaar eerder het Tropomi-instrument gelanceerd, dat naast luchtvervuiling ook methaan kan ‘zien’. Uit de gegevens bleek dat in de Centraal-Aziatische woestijn al veel langer methaan lekte, zegt Ilse Aben (56), hoogleraar aan de Vrije Universiteit en onderzoeker bij ruimtevaartinstituut SRON. Boosdoener was een pijpleiding bij een compressorstation. Deze informatie werd doorgespeeld aan de Turkmenen, en warempel, vanuit de ruimte zagen Aben en haar collega’s dat het lekken stopte.

‘Lekken zijn vaak geen kwade opzet’

Het dichten van zulke lekken is nuttig, zegt Aben. Veel methaan komt vrij bij de gaswinning – uit lekke leidingen of bij boorputten en compressors die niet goed werken. Dit kost bedrijven geld. ‘Veel lekken zijn geen kwade opzet,’ zegt Aben. ‘Ze weten het gewoon niet.’ Dat komt doordat infrastructuur vaak afgelegen ligt en na de aanleg zelden wordt gecheckt. En de kennis is beperkt. Recent onderzoek in Mexico, zegt Aben, liet zien dat daar bij olie- en gaswinning op zee veel minder methaan lekt dan op het land. Terwijl de Mexicaanse overheid het tegenovergestelde dacht.

Groot methaanlek gedicht na ontdekking vanuit de ruimte door o.a. het Nederlandse @tropomi instrument: https://t.co/jD8iPqaW8g pic.twitter.com/efzjXo5L4f

— SRON Space Research (@SRON_Space) November 22, 2019

Ook voor het klimaat is het dichten slim. Methaan is over twintig jaar bezien zo’n 86 keer zo effectief als CO2 in het vasthouden van warmte. Na CO2 is methaan het voornaamste broeikasgas. De hoeveelheid in de atmosfeer groeit, deels door onnodige lekkages. Al komt ook methaan vrij door boerende koeien en uit moerassen.

Al weer tal van nieuwe lekken gevonden

Na Turkmenistan werkt Abens team nog altijd met het Canadese bedrijf. Tropomi houdt de hele wereld in de gaten. Als ze iets verdachts zien, seinen ze hun collega’s in. De nieuwe Canadese satelliet observeert maar kleine oppervlakten, maar kan lekken wel tot op 30 meter nauwkeurig lokaliseren. Aben vond al diverse nieuwe lekken, maar ze werkt nog aan de officiële publicatie.

Omdat Tropomi elke dag de wereld afgaat, is het geschikt om kortdurende lekken te spotten. Een voorbeeld is de Ohio blowout, een immens lek dat in 2018 ontstond na een ongeluk. In een kleine drie weken stootte het meer methaan uit dan de Nederlandse olie- en gassector in een jaar. Tropomi was de enige die kon meten hoeveel methaan de lucht in ging.

Voorbeeld 2: Klimaatbeleid: vertrouwen is goed, controle is beter

De ambities zijn ­af­gelopen jaar flink opgevoerd in het klimaatbeleid. Steeds meer landen willen in 2050 geen broeikasgassen meer uitstoten – zelfs China wil in 2060 naar nul. Nu moet blijken of die woorden worden omgezet in ­daden.

Om hun voortgang te volgen, houden landen een immense klimaatboekhouding bij. Daarin staat hoeveel steenkool er de hoogovens in gaat, hoeveel kilometers auto’s rijden, hoeveel gas cv-ketels verstoken en nog veel meer. Alle broeikasgassen die zo vrijkomen, tellen op tot de totale uitstoot. Die dus veel sneller moet gaan dalen.

Veel landen werken met tegenzin aan klimaatbeleid

Tot dusver moeten landen elkaar ‘op hun blauwe ogen geloven’. Naast de boekhouding zijn er geen onafhankelijke metingen van de CO2-uitstoot. Ook niet voor landen die met frisse tegenzin meewerken aan het klimaatbeleid, zoals Rusland en Brazilië. Of die, zoals China, geen goede reputatie hebben bij het aanleveren van statistieken.

Er zijn diverse initiatieven om de CO2-uitstoot vanuit de ruimte te gaan meten. Een van de meer ambitieuze is van de ­Europese Commissie. Vanaf 2025 gaan er drie CO2M-satellieten de ruimte in om de uitstoot van CO2 te meten. Dat levert nuttige inzichten op voor de welwillenden. Welk beleid helpt de uitstoot succesvol naar beneden? Waar neemt de ­natuur weer CO2 op?

Vals spelen gaat steeds meer lonen voor klimaatbeleid

Maar er kan ook worden gekeken of landen hun beloftes nakomen. En ook of er bedrijven zijn die zich niet aan de regels houden. Naarmate het klimaatbeleid meer tanden krijgt, loont het steeds meer om vals te spelen. Het verleden illustreert dat. Een paar jaar geleden betrapten wetenschappers nog Chinese ­fabrieken op het produceren van cfk’s. Deze stoffen tasten de ozonlaag aan en zijn al decennia verboden.

Uw cookieinstellingen laten het tonen van deze content niet toe. De volgende cookies zijn nodig: marketing. Wijzig uw instellingen om deze content te zien.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft al ervaring met het meten van CO2. In 2014 lanceerde zij een satelliet, genaamd OCO-2. Deze bewees dat compacte steden per inwoner echt minder broeikasgassen uitstoten. Ook kon de satelliet inschatten hoeveel CO2 vrijkwam bij een grote bosbrand.

Ambities zijn wel heel groot

Aangezien de EU-plannen veel ambi­tieuzer zijn, moet er nog flink wat vooruitgang worden geboekt. Zelfs veel experts zijn sceptisch of het gaat lukken om de klimaatboekhouding te doen met echte waarnemingen. En dan is er ook nog grote haast. Het lanceerjaar 2025 lijkt ver weg. ‘Maar voor satellietbouw is dat gevoelsmatig overmorgen,’ zegt Aaldert van Amerongen (43), hoofd van het aardobservatieprogramma bij ruimtevaartinstituut SRON.

Ook hier kan Nederland een bijdrage gaan leveren. Zo wordt de meting van CO2 op diverse manieren verstoord. Denk aan kleine deeltjes in de lucht. Door deze deeltjes precies te meten – iets wat Nederlandse ingenieurs goed kunnen – valt daarvoor te corrigeren en worden de CO2-metingen nauwkeuriger.

Voorbeeld 3: Automatische melding als bomen worden gekapt

In het Congobekken, een gebied dat zich uitstrekt over de Democratische Republiek Congo, de Republiek Congo, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Gabon en Kameroen, wil de strijd tegen de bomenkap nog niet zo lukken. Het tempo van ontbossing is sinds 1990 gelijk gebleven en de laatste jaren zelfs versneld.

De lokale autoriteiten hebben er een middel bij gekregen in hun strijd tegen illegale bomenkap: de app RADD (Radar Meldingen Systeem voor Detectie van Ontbossing). Twee jaar werkten de wetenschappers van Wageningen University & Research (WUR) daaraan onder leiding van ­Johannes Reiche, en in januari is de app gelanceerd.

De Europese radarsatelliet Sentinel-1 (die op 693 kilometer hoogte draait) kan door het wolkendek heen kijken, wat gunstig is boven een tropisch regenwoud. Elke zes tot twaalf dagen stuurt de satelliet foto’s op een schaal van 10 bij 10 meter. Het is niet te doen om deze beelden handmatig te controleren op gaten in het bosgebied. Dat proces is door de WUR nu geautomatiseerd. ‘Het systeem vergelijkt de nieuwe foto met de eerdere foto,’ legt Reiche uit. ‘Als er een afwijking is, stuurt het automatisch een alert die je krijgt in de app.’

‘Veel bomenkamp is illegaal’

Met de app is het mogelijk om tot op hectareniveau te zien wat er gebeurt. Zo worden specifieke boomsoorten gekapt omdat ze ‘tropisch hardhout’ op­leveren. En waar dat gebeurt, ontstaan opeens wegen. ‘Veel bomenkap is illegaal,’ zegt Reiche.

Uw cookieinstellingen laten het tonen van deze content niet toe. De volgende cookies zijn nodig: marketing. Wijzig uw instellingen om deze content te zien.

Hij hoopt dat het alarmsysteem meer transparantie zal brengen. Een uitdaging in een land als Congo, dat op de corruptielijst op plaats 168 (van de 180) staat. ‘De gegevens zijn nu bijna realtime beschikbaar,’ zegt Reiche. Hij hoopt dat de ­lokale autoriteiten er daardoor sneller bij zijn. Door de samenwerking met Global Forest Watch, een onlineplatform dat de wereldwijde ontbossing laat zien, is de ontbossing voor ­iedereen te volgen.

Bevolking blijft maar groeien in het Congobekken

Volgens Reiche is het belangrijk om het Congobekken in de gaten te houden, omdat dit het grootste tropisch regenwoudgebied ter wereld is. Maar dat staat onder druk door de bevolkingsgroei. In Congo alleen al is de verwachting dat er in 2100 zo’n 362 miljoen mensen wonen, tegen nu 90 miljoen.

En al die mensen moeten eten. ‘Je ziet dat er bomen “verdwijnen” voor zelfvoorzienende landbouw,’ zegt Reiche. ‘Maar er is armoede. Dus wie zijn wij om te zeggen dat ze hun familie niet mogen voeden?’ Hij richt zich dus vooral op de illegale bomenkap en op mijnbouw, de derde belangrijke oorzaak van ontbossing in het Congobekken. Daarbij gaat het om kleine ­boeren die zoeken naar onder meer mineralen die worden gebruikt in telefoons. Vanuit de lucht is deze activiteit te herkennen aan wat Reiche open pit mining noemt. De handel in delfstoffen uit het Congobekken is schimmig, maar de vindplaatsen zijn nu goed te zien.

The post Satellieten speuren naar gaslekken en ontbossing appeared first on EWmagazine.nl.

https://www.ewmagazine.nl/kennis/achtergrond/2021/02/satellieten-speuren-naar-gaslekken-en-ontbossing-227594w/