Coronapaniek: de speurtocht naar een veelgedeelde fake news-hamstervideo (NPO Radio 1 Cultuur & Media)

https://www.nporadio1.nl/images/2020/03/20_2cddf038c6_corona-nepnieuws.png

Als een filmpje van ruziënde, hamsterende supermarktbezoekers viraal gaat op internet, zijn er veel vragen. Is dit echt of nep? Waarom delen we dit zo gretig? Waar staat deze supermarkt? Wie filmt dit? En waar begint zo'n Whatsapp-bosbrand? Arda Kaya en Thijs van Litsenburg van NPO Radio 1-collectief Alicante zijn op zoek gegaan naar de bron van de video.

Fake news op sociale media speelt traditioneel in op de angsten van de bevolking. Het is vaak gebaseerd op feiten die uit hun context worden getrokken en in een nieuw jasje worden gestopt. Nu de wereld geconfronteerd wordt met het coronavirus, raken ook steeds meer sociale media besmet met valse theorieën. 

 Is dit echt of nep?

In de video is te zien dat voor de deur van een Aldi-vestiging wordt gevochten om gehamsterde spullen. De Aldi bestaat echt en staat in Purmerend. Het filmpje is niet echt, maar wordt door veel mensen wel verspreid als echt nieuws, in de nieuwe corona-context. 

De video is ook gedeeld op een facebookpagina waar Purmerenders op hebben gereageerd. Er is namelijk een slager te zien, die overigens niet meer bestaat. De gevel van de Aldi-supermarkt is inmiddels vernieuwd. Dumpert heeft dagelijks last van mensen die deze neppe video’s plaatsen op het platform. Dit zorgt voor veel paniek in de reacties. Daarom hebben zij een speciale serie gemaakt waar ze door middel van beelden achter de schermen laten zien dat onder andere ook dit filmpje nep is. 

Wat is het gevolg van fake news?

Hoewel het voor velen duidelijk is dat dit filmpje enkele jaren geleden in scène is gezet, zijn er toch mensen die het bewust nu delen. Volgens Charlotte Dwyer, mediawetenschapper aan de Erasmus Universiteit, worden mensen hierdoor bevestigd in hun gevoel om te gaan hamsteren. ‘‘Mensen krijgen echt het idee dat er ‘The Walking Dead’ (Amerikaanse dramaserie over een Zombie-apocalyps, red.) achtige verschijnselen buiten zijn. Mensen kunnen daardoor angstig of agressief gedrag gaan vertonen als ze naar de supermarkt moeten. Dus het is in niemands belang dat dit soort video’s gedeeld worden.’’

Hoe ga ik om met fake news?

Om fake news te herkennen zijn er volgens mediapsycholoog Mischa Coster vier stappen die gevolgd moeten worden.  

  1. Luister naar je gevoel en wees alert op nepnieuwstriggers. Bij enige twijfel: check de bron, datum, afbeeldingen en uitspraken.
  2. Lees ook verhalen van tegensprekende bronnen. Zorg ervoor dat je nepnieuws niet klakkeloos accepteert, consumeert en deelt. 
  3. Denk na voordat je deelt. Informatie die je deelt zegt ook wat over jou. 
  4. Bij een twijfelachtige bron: beter meteen ontkrachten dan over een tijdje toch overtuigd zijn.

Benieuwd naar de bron van het viraal gaande hamsterende supermarktbezoekers filmpje? De teamleden van Alicante hebben een podcast gemaakt die je op hun pagina terug kunt vinden.

{articles "'Corona-racisme, is dat al een woord?'" id="22496" }

{articles "Angst, Dwang en Fobiestichting overspoeld met telefoontjes door coronavirus" id="22467" }

https://www.nporadio1.nl/cultuur-media/22492-coronapaniek-de-speurtocht-naar-een-veelgedeelde-fake-news-hamstervideo

’s Nachts dromen van badkamers vol koala’s en overdag geld inzamelen voor slachtoffers van bosbranden (Noordhollands Dagblad Regio)

De Purmerendse Saskia Witte droomt ’s nachts van badkamers vol koala’s die ze heeft gered uit de vuurzee in Australië. Overdag heeft ze haar handen vol aan de inzamelingsactie die ze samen met vriendin Angelique Dekker is gestart. De teller van de actie Nederland voor Australië staat inmiddels op 25000 euro.

http://www.noordhollandsdagblad.nl/cnt/dmf20200110_37369893/s-nachts-dromen-van-badkamers-vol-koala-s-en-overdag-geld-inzamelen-voor-slachtoffers-van-bosbranden

Goederen of geld doneren aan Australië: op deze manieren kan het (Hart van Nederland)

Er lijkt voorlopig nog geen einde te komen aan de bosbranden in Australië. Miljoenen hectares grond zijn verwoest, een half miljard dieren vonden naar schatting de dood.

Het Nederlandse Rode Kruis opende maandag een gironummer waar Nederlanders een gulle gift kunnen doen. Maar dat is niet de enige manier waarop je kunt doneren aan Australië.

Lees ook: Sofie woont dicht bij bosbranden: ‘Pijn door dwarrelende asdeeltjes’

Zoek op Doneeractie.nl op Australië en je struikelt over de verschillende inzamelingsacties. De één blijft qua opbrengst hangen op een paar tientjes de ander scoort duizenden euro’s. De actie die Saskia en Angelique uit Purmerend dit weekend opzetten, behoort tot die laatste categorie. Binnen twee dagen harkte het duo al ruim 9 duizend euro bij elkaar. Waarom? “Ik zat er al een week mee, het is zo’n ellende daar”, laat Angelique weten. “Vanuit de regering wordt er niets georganiseerd, dus hebben we zelf maar een actie opgestart.”

Doneren aan Australië via kleine acties

De actie van Angelique en Saskia komt ten bate van verschillende goede doelen. Een deel van het geld gaat naar dierenwelzijnsorganisatie IFAW, een ander deel is bestemd voor de lokale brandweer. Het behulpzame duo wil ook nog een ander lokaal goed doel in Australië steunen.

Heb je geen geld, maar wil je wel doneren? Dan zamelt het duo ook nog oude dekens en handdoeken in die ze naar Australië willen versturen. “Alle kleine beetjes helpen.”

Geld inzamelen via IFAW

Dierenwelzijnsorganisatie IFAW (International Fund for Animal Welfare) zag het aantal donaties de laatste tijd flink toenemen. Een woordvoerder laat weten dat het zeker na afgelopen weekend in een stroomversnelling is gekomen. “We hebben nu al ruim 160.000 euro opgehaald, dat is voor ons heel veel geld.” Volgens de woordvoerder kunnen dankzij dat geld koala’s in de getroffen gebieden opgespoord en in veiligheid gebracht worden. “Als ze eenmaal veilig zijn, hebben ze een speciale behandeling nodig. Het zijn gevoelige dieren.”

Wat doet het WNF?

Ook bij het Wereld Natuur Fonds (WNF) kun je terecht als je wilt doneren aan Australië. Via een speciale sectie op de site van het WNF kun je een eenmalige donatie doen. Hoeveel je wilt geven, kun je zelf bepalen.

Voor 30 euro help je mee met het planten van nieuwe bomen in kritiek leefgebied voor koala’s, voor 45 euro draag je bij aan medicijnen voor koala’s en als je 60 euro wilt doneren aan Australië, dan komt dat ten bate van het beschermen van bestaande bossen en dieren. Maar je kunt uiteraard ook minder geld doneren.

Gironummer Australië Rode Kruis

Het Rode Kruis heeft mandag het speciale gironummer 5125 geopend waar mensen geld voor Australië kunnen doneren. Eerder kon je ook al aan het Australische Rode Kruis schenken, maar daar had je een creditcard of PayPal-account voor nodig.

Het Nederlandse Rode Kruis merkte dat dat voor sommigen wat lastig was. Vandaar dat dit gironummer in het leven is geroepen. Een woordvoerder laat Hart van Nederland weten dat ze met opgehaald geld psychosociale hulp kunnen bieden aan getroffen gezinnen. “Die mensen zijn alles kwijt dankzij het vuur, ze hebben niet eens een tandenborstel.”

Giro 555-actie voor Australië

Vooralsnog ziet het er niet naar uit dat er een landelijke Giro 555-actie komt om geld in te zamelen voor Australië. Om de simpele reden dat de stichting geen netwerk, geen mensen en geen organisaties daar heeft zitten, waardoor ze het opgehaalde geld er ook niet kunnen besteden. “Een actie hiervoor past niet binnen het mandaat van Giro 555, wij focussen ons vooral op ontwikkelingshulp.”

https://www.hartvannederland.nl/nieuws/2020/doneren-aan-australie-manieren/