‘Miljoenen mensen verhongeren door inzet kernwapens’ (KIJK)

De inzet van nucleaire wapens zouden oogsten doen mislukken en tot een wereldwijde hongersnood leiden, concluderen onderzoekers.

Sinds de oorlog in Oekraïne spookt de gedachte door menig hoofd: Poetin zal toch niet zo gek zijn om zijn nucleaire wapengeschut in te zetten? Vaak blijft het bij dreigementen. Maar wat als landen die kernwapens bezitten (naast Rusland ook de VS, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, China, Noord-Korea, Israël, Noord-Korea en Pakistan) daadwerkelijk een kernoorlog zouden ontketenen? Dan zouden we in een wereldwijde hongersnood belanden. Dat stellen klimatologen in het wetenschappelijke schrift Nature Food.

Lees ook:

Roet

Door het gebruik van atoom- en kernwapens ontstaan vuurstormen die grote hoeveelheden roet de lucht in werpen. Een nucleair conflict tussen India en Pakistan zou 5 tot 47 Tg (miljoen metrische ton) aan roetdeeltjes opleveren. Een full blown kernoorlog tussen de VS en Rusland zou zeker 150 Tg roet geven. Ter vergelijking: de heftige natuurbranden in Australië in 2019 en 2020 gaven ‘slechts’ 0,006 tot 0,02 Tg roet.

Hoofdonderzoeker Alan Robock en zijn team berekenden wat de gevolgen zouden zijn van dit roet voor onze voedselvoorziening in zes verschillende oorlogsscenario’s. Ze gebruikten daarvoor het Community Earth System Model, een voorspellend klimaatmodel van het National Center for Atmospheric Research (NCAR). Zo verkregen ze de effecten van het roet op onder meer de luchttemperatuur, de hoeveelheid neerslag en de mate waarin zonnestraling het aardoppervlak bereikt.

Vervolgens voerden de klimaatwetenschappers deze gegevens in het zogenoemde community land model. Dit model voorspelde vervolgens het effect van de inzet van kernwapens op de productie van grote gewassen zoals mais, rijst, tarwe en sojabonen. Ook keken de wetenschappers naar de gevolgen voor de veestapel en de visserij.

Verhongeren

De resultaten liegen er niet om. In het ergste oorlogsscenario (waarbij de VS en Rusland beide hun kernwapens tegen elkaar inzetten) zal de globale gemiddelde calorie-inname met 90 procent dalen in de drie tot vier jaar na het conflict. Deels komt dat door het directe afsterven van gewassen (vooral in de midden en hoge breedtegraden, waaronder de VS en Rusland zelf), maar ook de ineenstorting van de globale voedselmarkt. In totaal zouden zeker 5 miljard mensen verhongeren.

Zelfs in het lichtste scenario – de lokale kernwapeninzet tussen India en Pakistan – zou de calorie-inname met 7 procent omlaaggaan. Daarmee dreigen 255 miljoen mensen komen te overlijden. Al zou het in dat geval door maatregelen zoals het verkleinen van de veestapel (en het daarmee beschikbaar komen van extra land voor voedselverbouwing) en het vorkomen van voedselverspilling deze sterfgevallen kunnen worden voorkomen.

Niet alle factoren

In de studie zijn niet alle factoren meegenomen. Zo kan de verhitting van de lucht door het gebruik van de nucleaire wapens ook leiden tot afbraak van de ozonlaag. Daardoor neemt de hoeveelheid ultraviolet licht dat de aarde bereikt toe. Het is onbekend hoe gewassen daarop zouden reageren. Verder hebben de onderzoekers een deel van hun conclusies gebaseerd op het weerpatroon van een willekeurig jaar (2000), terwijl het weer in de toekomst misschien heel anders kan zijn.

En er zijn nog meer onzekerheden, stelt landbouw- en milieuwetenschapper Martin van Ittersum (Universiteit Wageningen). “We weten het precieze effect van het gebruik van kernbommen niet en ook de modellen zelf gebruiken aannames waarvan je niet weet in hoeverre ze precies kloppen. Maar deze studie lijkt de jongste inzichten bij elkaar te brengen en verschillende alternatieven, hoewel niet allemaal, door te rekenen.”

VN-verdrag

Dat de studie grotendeels leunt op schattingen is helemaal niet zo gek, want de doorgewerkte situaties zijn ook erg extreem, geeft klimaatwetenschapper Claudia Wieners (Universiteit Utrecht). “De precieze getallen zouden kunnen veranderen wanneer je een ander klimaatmodel of andere scenario’s gebruikt. Maar de kernboodschap is heel duidelijk: elke kernoorlog is een catastrofale bedreiging voor de globale voedselvoorziening. Dit is dus nog bovenop de directe gevolgen van zo’n ramp; de verwoesting en radioactieve straling.”

Een kernoorlog moeten we dus te allen tijde zien te voorkomen. Dat geeft ook hoofdonderzoeker Robock aan: “Het VN-verdrag inzake het verbod op kernwapens is getekend door 66 naties, maar geen van de negen nucleaire staten. Ons werk maakt duidelijk dat het tijd is voor die negen landen om te luisteren naar de wetenschap en de rest van de wereld: teken dat verdrag!”

Bronnen: Nature Food, Nature Food News & Views, Rutgers University via EurekAlert!

Beeld: 123RF

Ben je geïnteresseerd in de wereld van wetenschap & technologie en wil je hier graag meer over lezen? Word dan lid van KIJK! 

The post ‘Miljoenen mensen verhongeren door inzet kernwapens’ appeared first on KIJK Magazine.

https://www.kijkmagazine.nl/nieuws/bij-inzetten-kernwapens-verhongeren-miljoenen-mensen/

Droogte houdt aan: hoe droog is het en wat merk je daarvan? (NOS Binnenland)

Het is al lange tijd warm en droog in Nederland. Vandaag werd bekend dat de wateraanvoer in de Nederlandse rivieren weer verder is gedaald. De aanvoer van de Rijn bij Lobith is afgenomen tot 780 kubieke meter per seconde en zal nog verder dalen naar 750 kuub, wat volgens Rijkswaterstaat "uitzonderlijk laag" is voor de zomerperiode.

Waar is het neerslagtekort het grootst en is er nog wel genoeg drinkwater? Vijf vragen en antwoorden over de droogte.

Hoe droog is het?

In de zomer heeft Nederland vaker te maken met droge periodes, doordat er dan meer water verdampt dan dat er neerslag valt. Maar momenteel staat 2022 volgens het KNMI wel in de top-5 van droogste jaren sinds het begin van de metingen in 1901. Het weerinstituut baseert zich op het zogeheten neerslagtekort: het verschil tussen verdamping en neerslag. Ook de lagere hoeveelheid aangevoerd water in de Rijn en Maas speelt mee.

Het neerslagtekort schommelt deze maand tot nu toe gemiddeld tussen ongeveer 220 en 245 millimeter, terwijl zo'n 120 millimeter normaal is voor begin augustus.

Alleen in 2018 en 1976 was het tekort in deze maand nog hoger, is te zien in deze grafiek:

Ook de komende periode wordt geen regen verwacht en de huidige droogte houdt voorlopig dus nog wel even aan. Deze week staan ons opnieuw hoge temperaturen te wachten: in grote delen van het land kan het meer dan 30 graden worden.

Waar is het momenteel het droogst?

In Zeeland, Zuid-Limburg en Oost-Gelderland is het neerslagtekort op dit moment het grootst. Vooral het westen van Zeeland moet het ontgelden: daar is het neerslagtekort opgelopen tot meer dan 300 millimeter. Volgens waterschap Scheldestromen is het aan de Zeeuwse kust momenteel droger dan in recordjaar 1976.

Zeeland is nu de droogste provincie van Nederland. Het waterschap en de boeren maken gebruik van nieuwe manieren om de droogte het hoofd te bieden:

Het Zeeuwse waterschap gebruikt sinds vorige week gezuiverd rioolwater om de sloten in de provincie aan te vullen. Daarmee probeert het waterschap schade door de droogte zo veel mogelijk te voorkomen, zoals inklinking van de veenlagen in de bodem. Normaal wordt het gezuiverde rioolwater afgevoerd naar zee, maar nu verspreidt het zich dus langzaam over de omgeving.

Wat merk je van de droogte?

Sinds vorige week geldt in Nederland een feitelijk watertekort: de vraag naar water is groter dan wat er binnenkomt in de vorm van regen of via de rivieren. Tot nu toe merken vooral mensen in de scheepvaart en landbouw dat er een tekort is. In sommige gebieden geldt bijvoorbeeld een sproeiverbod en sommige sluizen worden minder vaak gebruikt.

Verder roept de overheid iedereen op om zuinig te zijn met kraanwater. Minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat vroeg burgers vorige week om goed na te denken of het echt nodig is om hun auto te wassen of hun opblaaszwembadje helemaal te vullen.

Hoe zit het met ons drinkwater?

Een week geleden benadrukten waterbedrijven, die een wettelijke leveringsplicht hebben, dat de drinkwatervoorziening vooralsnog niet in gevaar komt door de droogte. Die situatie is ongewijzigd, zegt een woordvoerder van Vitens, het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland. Ook Brabant Water ziet geen verschil met vorige week.

Wel blijft Vitens, dat water levert in onder andere Friesland, Gelderland, Overijssel, Utrecht en Flevoland, mensen oproepen om extra spaarzaam te zijn met water. "We zien dat die bewustwordingscampagne aanslaat", zegt een woordvoerder. "Het leeft echt onder de mensen."

Ook andere waterbedrijven blijven klanten aansporen om hun watergebruik te spreiden en zuiniger met water om te gaan. "Maar er is geen reden tot zorg", zegt een woordvoerder van Brabant Water. Een lagere waterdruk, minder water of een dunner straaltje uit de kraan: dat soort zaken is vooralsnog niet aan de orde.

Wat doet de droogte met de natuur?

Langs rivieren en in de natuur zijn de gevolgen van de droogte goed te zien. Zo zijn delen van rivieren, beken en poelen drooggevallen en kunnen bomen op hogere zandgronden niet meer met hun wortels bij het grondwater.

Gevreesd wordt dat de aanhoudende droogte onomkeerbare gevolgen heeft voor de natuur in Nederland, bijvoorbeeld in de vorm van verzilting in de kustgebieden of bodemdaling in veen- en kleigebieden. Verder waarschuwen waterbeheerders voor blauwalgen in natuurwater, bacteriën die welig tieren bij een combinatie van hoge temperaturen, veel zonlicht en een laag waterpeil.

Bioloog Arnold van Vliet en boswachter Joris Hellevoort vertellen dat de droogte op grote schaal sterfte veroorzaakt in onder meer heide en bosgebieden:

Tot slot verhoogt de aanhoudende droogte het risico op natuurbranden. Inmiddels geldt voor heel Nederland het natuurbrandrisico fase 2, wat betekent dat hulpdiensten, terreineigenaren en natuurbeheerders extra alert zijn op brand.

https://nos.nl/l/2439946

Waarom zijn er overal bosbranden in Europa? (NOS Buitenland)

Wat is er gebeurd?

Is het normaal dat er zoveel bosbranden zijn?

Ieder jaar in de zomer zijn er bosbranden in Europa. Komt door de warmte en droogte, en veel wind. Die zorgen ervoor dat vuur makkelijk verspreidt. Maar het is nog nooit zo erg geweest als dit jaar. Al 6000 vierkante kilometer natuur is dit jaar verwoest: drie keer provincie Utrecht. Ter vergelijking: in heel 2021 werd 4700 vierkante kilometer natuur verwoest

Komt doordat die branden een stuk minder makkelijk te blussen zijn, dus langer duren. Heeft te maken met de extreme droogte en hitte. En dat ligt volgens klimaatwetenschapper Sander Veraverbeke dan weer aan klimaatverandering. "Daardoor is er veel meer extreem weer, dus bijvoorbeeld extreme hitte. En is het nog warmer en droger. Extreem weer zorgt dan weer voor natuurbranden."

Hoe ontstaat een bosbrand?

Een bosbrand wordt bijna altijd veroorzaakt door mensen. Bliksem zorgt maar voor 1 of 2 procent van de branden. In Europa gebeurt dat het vaakst door nalatigheid en criminaliteit. Soms laten mensen bijvoorbeeld een kampvuur of barbecue aanstaan, of gooien een sigarettenpeuk weg. Maar soms wil een crimineel ook het land van iemand vernietigen.

Andere manieren waarop een bosbrand ontstaat, is door een pyromaan die bewust brand wil stichten. Of wanneer bossen worden platgebrand voor veeteelt, landbouwgrond of woningbouw. Gebeurt vaak in Zuid-Amerika en Afrika. Zuurstof zorgt ervoor dat het vuur brandt, veel wind betekent meer zuurstof dus meer brand. Het vuur kan zich dan verspreiden met een snelheid tot 60 km per uur, en kan dan al snel een heel gebied laten verdwijnen.

Wat kan je er tegen doen?

Het wordt de komende jaren alleen maar warmer in Europa door klimaatverandering, maar volgens Veraverbeke kan je er wel wat tegen doen. Bijvoorbeeld door meer brede wegen tussen bosgebieden aan te leggen zodat het vuur minder makkelijk verspreidt. Ook is het volgens hem handig om ander soorten bomen te planten.

"Meer loofbos, dat bevat een stuk meer water. Vaak als een brand in een dennenbos zich makkelijk verspreidt en vervolgens op een loofbos stuit, dan gaat het soms op een natuurlijke manier uit", zegt Veraverbeke. Ook in Nederland is er kans op bosbranden.

https://nos.nl/l/2438603

Bosbranden verwoesten nu al fors meer Europese natuur dan in heel 2021 (NOS journaal)

In de Europese Unie is dit jaar al meer natuur in vlammen opgegaan dan in heel 2021. Een gebied van bijna 6000 vierkante kilometer is in de as gelegd, meer dan drie keer de oppervlakte van de provincie Utrecht. Dat valt op te maken uit cijfers van het Europese bosbrandinformatiesysteem EFFIS. Vorig jaar werd ruim 4700 vierkante kilometer natuur verwoest.

Heel Europa zwicht deze zomer onder de hitte en de droogte en met name in Zuid-Europa brak afgelopen weken de ene na de andere bosbrand uit. Een combinatie van wind, kurkdroge vegetatie en hoge temperaturen maakt het op veel plaatsen bovendien lastig om het vuur te blussen.

In Griekenland, op Lesbos, proberen brandweerlieden al twee dagen een grote bosbrand onder controle te krijgen en ook op de Peloponnesos woeden branden en moesten mensen geëvacueerd worden. Op het Spaanse vasteland is de situatie weer wat verbeterd, maar een nieuwe natuurbrand op Tenerife wekt wel zorgen, net als een nieuwe brand in Noord-Italië, bij Gorizia. Bij Bordeaux in Frankrijk zijn de grote bosbranden na twee weken weer onder controle.

Ook veel meer brand dan eerdere jaren

"Wat je ziet is dat dit jaar er echt bovenuit springt", zegt klimaatwetenschapper Sander Veraverbeke van de Vrije Universiteit in Amsterdam over de EFFIS-cijfers over bosbranden. "Ook als je naar alle data vanaf 2005 kijkt, is dit jaar echt een uitschieter."

Er is dit jaar door branden fors meer gebied verloren gegaan dan gemiddeld:

Het verband met klimaatverandering is volgens Veraverbeke overduidelijk. "Klimaatverandering zien we overal ter wereld en we zien ook dat het risico op branden daardoor hoger wordt. Het Middellandse Zeegebied is duidelijk een hotspot. Je ziet dat het daar nog sneller gaat. De frequentie van extreem weer neemt duidelijk toe en dat is bijna een-op-een te linken aan natuurbranden."

Hoewel de mens primair de veroorzaker is van de branden, zeker ook in het toeristische Zuid-Europa - "bliksem veroorzaakt maar 1 of 2 procent van de branden" - ziet de onderzoeker juist voor de mens ook kansen om een positieve invloed uit te oefenen. "Als je op de juiste manier met vuur omgaat, door preventie en landschapsindeling, zou je zelfs in een opwarmend klimaat effectief kunnen optreden."

Het risico op nieuwe bosbranden is nog altijd extreem hoog in Zuid-Europa:

Hij denkt bijvoorbeeld aan het opdelen van landschappen in compartimenten. "Bijvoorbeeld met een brede weg of een brandgang om een scheiding tussen gebieden te krijgen. Als een brand zich dan verspreidt, is er een scheiding waar die brand dan ook op stuit. En de brandweer kan daar ook makkelijker toegang krijgen om te blussen."

Verder kan het volgens Veraverbeke zinvol zijn om andere types vegetatie te planten in gebieden die gevoelig zijn voor branden. "Meer loofbos, dat bevat een stuk meer water. Vaak als een brand in een dennenbos zich makkelijk verspreidt en vervolgens op een loofbos stuit, dan gaat het soms op een natuurlijke manier uit. Je kunt vegetatie heel bewust gaan beheren om branden te stoppen."

Wereldwijd ziet Veraverbeke behalve de negatieve dan ook de positieve invloed van de mens. "Globaal gezien heb je wel de bevinding dat op de savannes in Afrika - waar de gevolgen van klimaatverandering natuurlijk ook volop worden gevoeld - de waargenomen brandactiviteit wel is afgenomen. Dat heeft er ook mee te maken dat een groot gebied daar is omgezet naar landbouwland, dat nu door de mens beter wordt beschermd."

Coördinatie nodig in Nederland

Hoewel Nederland doorgaans vochtiger en kouder is dan Zuid-Europa, wijst de wetenschapper erop dat de bos- en natuurbrandproblematiek net zo goed Nederland kan treffen. "Als het één of twee dagen 30 graden of warmer is, en het is droog, dan is dat genoeg om de strooisellaag op de bodem uit te drogen en die is erg gevoelig voor ontbranding."

Veraverbeke noemt het van belang dat er in Nederland een gecoördineerde aanpak voor natuurbranden komt. "Er zijn nu veel organisaties en overheidsinstituten die wel in de gaten hebben dat ze maatregelen moeten nemen, en dat doen ze ook, maar het is nu nog een lappendeken waarbij iedereen doet wat goed lijkt. De coördinatie ontbreekt nog en die is wel nodig."

https://nos.nl/l/2438282

Daar is ie weer: code oranje vanwege de hitte van morgen (Metronieuws)

https://www.metronieuws.nl/wp-content/uploads/2022/07/code-oranje-hitte-hittegolf.jpg

Vanwege de extreme hitte geldt morgen code oranje in het zuiden van het land. Verschillende evenementen gaan door het (te) warme weer niet door.

In de provincies Zeeland, Noord-Brabant, Limburg, Gelderland, Zuid-Holland, Utrecht en Overijssel wordt morgen vanaf 11.00 uur de waarschuwing code oranje actief. Pas in de loop van de avond is geen sprake meer van extreme hitte en geldt weer code geel. Code oranje wordt altijd uitgeroepen door het KNMI.

Ondanks dat het in de avonduren niet meer extreem heet is, koelt het maar moeizaam af in ons land. Op veel plaatsen blijft de temperatuur ruim boven 20 graden in de nacht. Daar waar de temperatuur het hele etmaal boven 20 graden blijft, is officieel ook sprake van een tropennacht.

Twitter wordt niet geladen omdat je geen toestemming hebt gegeven. Klik hier om het aan te passen.
Wel toestemming gegeven maar niet getoond, herlaad de pagina.

Morgen, dinsdag 19 juli, wordt het zeer warm. In het midden en zuiden van het land geldt van de ochtend tot in de avond #codeoranje voor zeer hoge temperaturen, met maximumtemperaturen van 38-39°C. #knmiwaarschuwing pic.twitter.com/xEz01odR21

— KNMI (@KNMI) July 18, 2022

In de buurt van hoogste temperatuur ooit gemeten

Op veel plaatsen in de zuidelijke helft van het land loopt de temperatuur volgens weerdienst Weeronline op naar 38 of 39 graden. Regionaal zijn waarden van ruim 39 of misschien zelfs wel 40 graden mogelijk. Dit zijn dan waarden op het platteland en in de schaduw. Wilfred Janssen van Weeronline: „Daarmee komen we in de buurt van de hoogste temperaturen die ooit in ons land zijn gemeten.”

Het hitterecord ligt op 40.7 graden, gemeten op 25 juli 2019 in Gilze Rijen. Voor De Bilt staat het record op 37.5 graden, ook op dezelfde dag als het nationaal record. „Morgen komen we dus in de buurt van beide records, maar het eventueel breken ervan zal erg krap worden. De kans dat we morgen een nieuw nationaal en/of officieel hitterecord kunnen noteren is nu nog 30 procent.”

In stedelijk gebied nóg heter

In stedelijk gebied wordt het tijdens code oranje zelfs nog een flink stuk warmer dan op het platteland. Waar het in het buitengebied op de warmste plaatsen ruim 39 graden kan worden, kunnen thermometers in betegelde achtertuinen en in smalle zonnige steegjes waarden ver over 40 graden laten zien. De stenen in stedelijk gebied nemen overdag ook veel van de warmte op, waardoor het in de avond en nacht ook maar heel moeizaam afkoelt.

Janssen meldt: „Het is dus zeker in bebouwd gebied nóg belangrijker om goed te drinken en voldoende verkoeling te zoeken. Beperk daarnaast fysieke inspanning op het warmste moment van de dag. Daarnaast worden alle voet- en fietspaden en autowegen ook ontzettend heet. De temperatuur van het donker gekleurd asfalt kan boven 50 graden uitkomen. Op sommige plaatsen in de volle zon wordt asfalt zelfs zacht door de extreme hitte. Bedenk dus goed dat wanneer je de hond uitlaat de pootjes op asfalt snel kunnen verbranden.”

Twitter wordt niet geladen omdat je geen toestemming hebt gegeven. Klik hier om het aan te passen.
Wel toestemming gegeven maar niet getoond, herlaad de pagina.

Morgen, dinsdag, geldt in het midden en zuiden code oranje voor de hitte. https://t.co/9jRPva4zyH

— Weeronline (@weeronline) July 18, 2022

Evenementen door code oranje afgelast

Naast de eerste wandeldag van de Vierdaagse van Nijmegen zijn ook een aantal andere evenementen afgelast vanwege de hitte. Zo gaat in Alkmaar de kaasmarkt morgenavond niet door en is in het Zuid-Hollandse dorp Stompwijk een paardenrace die vandaag gepland stond afgelast. Volgens de gemeente Alkmaar is de keuze om de avondkaasmarkt niet door te laten gaan onvermijdelijk. „We zijn zuinig op onze gasten, kaasdragers, producenten en de bezoekers. En uiteraard op de kazen”, aldus wethouder Robert te Beest.

Ook de organisatie van de Stompwijkse Paardendagen kon bijna niet anders dan het slotevenement te annuleren. Vanwege het warme weer is het niet verantwoord om de paarden te vervoeren en ze te laten racen, aldus Harddraverijvereniging Nooit Gedacht.

Een aantal sportevenementen moest ook sneuvelen vanwege de verwachte hitte. Zo gaat in Zeeuws-Vlaanderen de zomerloop die morgen gepland stond in het dorp Sint Kruis niet door. Verder is de oefenwedstrijd die de Maastrichtse voetbalclub MVV morgen zou spelen tegen het Belgische Patro Eisden vervallen en in Groesbeek (Gelderland) is de oefenwedstrijd tussen De Treffers en NEC afgelast.

Bosbranden in Zuid-Europa worden groter en groter, piloot omgekomen bij blusactie

https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/binnenland/2022/07/daar-is-ie-weer-code-oranje-vanwege-de-hitte-van-morgen/