Oud-president Lula in peilingen aan kop bij presidentsverkiezingen Brazilië (NOS Buitenland)

Vandaag mogen zo'n 156 miljoen stemgerechtigde Brazilianen naar de stembus. Ze kiezen niet alleen een nieuwe president, maar ook een nieuw Congres. De strijd om het presidentschap zal vooral gaan tussen twee aartsrivalen: de zittende, ultrarechtse president en oud-legerkapitein Jair Bolsonaro (67) namens de Liberale Partij (PL) en de linkse oud-president Luiz 'Lula' da Silva (76) van de Arbeiderspartij (PT).

Volgens de meest recente peilingen gaat Lula aan kop met 50 tot 51 procent van de stemmen, en komt Bolsonaro waarschijnlijk uit op zo'n 36 tot 37 procent van de stemmen. Als deze uitslag klopt, kan Lula al in deze eerste ronde gekozen worden als president. Om dat te bereiken is een meerderheid van de stemmen nodig. Lukt dit niet, dan is er op 30 oktober een tweede ronde.

Conservatieve agenda

De inauguratie van de volgende president van Brazilië is op 1 januari 2023. De huidige president Bolsonaro had de afgelopen vier jaar een conservatieve agenda waarbij hij machtige evangelisten in het Congres, grootgrondbezitters en de Braziliaanse zakenelite tegemoetkwam. Zowel binnen verschillende ministeries als bij lagere overheden werden duizenden militairen geplaatst.

Bolsonaro versoepelde wapenwetten met als argument dat burgers het recht op zelfbescherming hebben en zo criminaliteit tegen kunnen gaan. Het gevolg was een enorme toename van het aantal wapens in Brazilië. In de strijd tegen drugskartels kreeg de politie van Bolsonaro de vrije hand om keihard op te treden en dat veroorzaakte veel burgerdoden in met name de favela's in Rio de Janeiro, waar al decennialang een drugsoorlog woedt.

Kritiek

Er was grote kritiek op Bolsonaro's coronabeleid. Hij bagatelliseerde de pandemie, noemde het een "griepje" en trad traag en laks op om vaccins binnen te halen. Covid-19 kostte meer dan 600.000 Brazilianen het leven en dompelde Brazilië in een diepe economische crisis waar het land nog middenin zit. Brazilië verarmde en zo'n dertig miljoen Brazilianen leden honger, iets dat vrijwel uitgebannen was in Brazilië.

Nationaal en internationaal is er ook ophef over Bolsonaro's beleid en visie voor de Amazone. Hij benadrukt het economische belang van het gebied en moedigt landbouw- en mijnbouwactiviteiten aan, wat ten koste gaat van de bossen. De afgelopen vier jaar nam de ontbossing met naar schatting 80 procent toe. Er waren meer bosbranden en het geweld tegen milieuactivisten, inheemse leiders en journalisten in de Amazone nam toe.

Corruptieschandaal

Bolsonaro's tegenstander, oud-president en oud-vakbondsleider Luiz 'Lula' da Silva, hoopt tijdens deze verkiezingen op een politieke comeback. Lula was president tussen 2003 en 2010 in een tijd dat de Braziliaanse economie groeide, onder meer vanwege de groei van grondstoffenexport en oliewinning. Maar Lula kon na twee termijnen niet meer herkozen worden, waarna zijn opvolger Dilma Rousseff aan de macht kwam.

In 2014 kwam het grote corruptie- en witwasschandaal Operatie Lava Jato (Wasstraat) rondom het (semi-)staatsoliebedrijf Petrobras aan het licht. Behalve de Arbeiderspartij van Lula waren hier meerdere politieke partijen, hooggeplaatsten en politici bij betrokken. Er volgden vele arrestaties.

Ook Lula werd veroordeeld voor corruptie. Hoewel hij favoriet was tijdens de verkiezingen van 2018 kon hij niet meedoen omdat hij op het moment van de verkiezingen in de gevangenis zat. Dit maakte destijds de weg vrij voor Bolsonaro om de verkiezingen te winnen. In 2019 bepaalde het Hooggerechtshof dat de opsluiting van Lula onrechtmatig was: alle aanklachten werden nietig verklaard en Lula werd vrijgelaten.

Spanningen lopen op

Deze verkiezingen zijn de meest gepolariseerde verkiezingen sinds de terugkeer naar de democratie, halverwege de jaren tachtig. Brazilië is volledig verdeeld, en de spanning loopt al weken op. Het leidde tot verschillende gewelddadigheden en zelfs doden: de afgelopen maanden werden drie aanhangers van Lula door zogeheten 'bolsonaristas', aanhangers van president Bolsonaro, vermoord.

"Het valt op dat de agressie vooral aan de kant zit van de Bolsonaro-aanhangers. Ik zou niemand adviseren om nu in partijkleuren de straat op te gaan. Het kan gevaarlijk zijn", zegt politicoloog Marilia Closs, verbonden aan de Staatsuniversiteit van Rio de Janeiro.

Het giftige klimaat heeft volgens haar ook te maken met de houding van Bolsonaro rondom deze verkiezingen. "Hij zaait twijfel over de betrouwbaarheid van de stembusgang, bijvoorbeeld door te vragen of het elektronische systeem dat Brazilië al jaren heeft wel betrouwbaar is. Hij gelooft de peilingen niet en heeft al aangegeven dat hij een nederlaag niet accepteert. Dat is zeer verontrustend. Hij wakkert een toch al gepolariseerde en gewelddadige verkiezingsstrijd verder aan", zegt ze.

https://nos.nl/l/2446759

‘Toekomst Amazonegebied op het spel bij verkiezingen Brazilië’ (NOS Buitenland)

De verkiezingen van zondag in Brazilië draaien niet alleen om de politieke toekomst van zittend president Bolsonaro, ook de toekomst van het Amazonegebied staat volgens velen op het spel. Het is een van de belangrijkste verkiezingsthema's.

De afgelopen vier jaar, onder de ultrarechtse Bolsonaro, nam de ontbossing met naar schatting 80 procent toe. Een Braziliaans onderzoeksbureau berekende onlangs dat in zijn regeerperiode minstens twee miljard bomen zijn gekapt. Er waren meer bosbranden en het geweld tegen milieuactivisten, inheemse leiders en journalisten in de Amazone nam toe.

Een en ander had veel te maken met het beleid van Bolsonaro en zijn visie op de Amazone. Hij benadrukt het economische belang van het gebied en moedigt landbouw- en mijnbouwactiviteiten aan, wat ten koste gaat van de bomen.

Sinds zijn aantreden is verder een stop gezet op landteruggave aan de oorspronkelijke, inheemse bevolking, zoals dat eerder in de jaren 80 en 90 wel gebeurde. Het idee daarachter was dat door inheemse gebieden af te bakenen, de natuur hierdoor beschermd werd. De afgelopen jaren voelden illegale houtkappers, goudzoekers en vissers zich gesterkt door Bolsonaro's retoriek en beleid ten aanzien van de Amazone en dit leidde tot een groei van illegale activiteiten in het tropisch regenwoud.

Bedreigingen

Voor milieuactivisten en inheemse leiders werd de strijd voor behoud van het tropisch regenwoud gevaarlijker. Het geweld nam toe: afgelopen jaar werden er naar schatting dertig activisten vermoord en een onbekend aantal inheemse mensen. In veel gevallen kwam het niet tot een berechting van de daders.

Een inheemse activiste die ook zeer bedreigd wordt, is Alessandra Korap Munduruku (37) uit het Midden-Tapajos-gebied, in de deelstaat Para. Ze groeide op rondom de rivier Tapajos en behoort tot het Munduruku-volk, dat in het hart van de Amazone leeft. Door haar strijd tegen de komst van goudwinning in haar gebied en de omvangrijke houtkap werd ze door illegale houtkappers en goudzoekers gezien als vijand. Ze drongen haar huis binnen, ze werd met de dood bedreigd en haar computer en sociale media werden gehackt.

In deze video vertelt ze over haar strijd:

"Ze zijn twee keer mijn huis binnengedrongen. Ik denk dat ze dat deden omdat ik trammelant maak, want ik verdedig altijd de rivier en mijn volk. Waarschijnlijk zien ze me als iemand die in hun weg staat", zegt ze. Sinds een paar jaar woont ze niet meer in haar dorp maar in de stad Santarem, waar ze rechten studeert. Uiteindelijk hoopt ze als advocaat nog meer te kunnen betekenen in de strijd voor de Amazone en de inheemsen.

Alessandra Korap Munduruku kreeg al een aantal internationale onderscheidingen en laat zich niet afschrikken door de bedreigingen,. "Ik buig niet voor grote bedrijven, of de overheid. Ik blijf voor mijn volk strijden", zegt ze. Net als veel andere inheemsen maakt ze zich grote zorgen. Als het beleid van de regering-Bolsonaro wordt voortgezet, is de Amazone straks niet meer te redden, denkt ze. En de impact daarvan is volgens haar in de hele wereld voelbaar. "Uiteindelijk gaat de Amazone iedereen aan."

https://nos.nl/l/2446497

Tientallen verdachten opgepakt voor natuurbranden Frankrijk (NOS Buitenland)

De politie in Frankrijk heeft de afgelopen maanden 48 mensen aangehouden voor betrokkenheid bij de enorme bosbranden die het land deze zomer teisterden. In totaal brandde 650 vierkante kilometer natuur af, een record sinds het begin van de satellietmetingen in 2006. Vooral het zuidwestelijke departement rond Bordeaux, de Gironde, werd zwaar getroffen.

Een politiewoordvoerder zegt tegen het Franse persbureau AFP dat twaalf verdachten al zijn veroordeeld voor hun rol bij het ontstaan van de branden. De hoogste uitgedeelde straf was twee jaar cel. Nog eens zeker twaalf mensen zitten nog in voorarrest. Opmerkelijk is dat er onder de verdachten ook brandweermensen zijn.

Volgens de woordvoerder komen de verdachten uit alle lagen van de bevolking. "Jongeren, gepensioneerden, minderjarigen. Voornamelijk mannen." Sommigen hebben psychische stoornissen. Of er ook pyromanen tussen zitten, mensen die dwangmatig brandstichten, wordt onderzocht.

De politie probeert bij elke bosbrand te achterhalen waar die is ontstaan. Dat gebeurt onder meer met dronebeelden. Op die manier kunnen agenten verdachten op het spoor komen. Zo kon een man worden aangehouden door een gevonden sigarettenpeuk. Van een ander werd zijn auto herkend door een ooggetuige.

Bekijk ook deze fotoserie van de bosbranden bij Landiras, in de Gironde:

https://nos.nl/l/2445670

Honderden mensen vluchten voor bosbranden in Zuid-Frankrijk (NOS Buitenland)

In het zuiden van Frankrijk woeden grote bosbranden. Een groot stuk natuur is verwoest en ook vier huizen gingen in vlammen op.

Het lijkt erop dat niemand gewond is geraakt. Maar het vuur wordt wel steeds groter. Daarom zijn ruim 800 mensen naar een veiligere plek gegaan.

Blusvliegtuigen

Ondertussen proberen honderden brandweerlieden de branden te blussen. Er worden ook helikopters en blusvliegtuigen ingezet.

De brand brak maandagmiddag uit. Hoe het vuur kon ontstaan is nog niet bekend.

https://www.jeugdjournaal.nl/l/2444536

Bosbranden Frankrijk leiden ook tot problemen op de weg naar het zuiden (NOS Buitenland)

De natuurbrand in het Franse departement Gironde heeft zich afgelopen nacht niet veel verder verspreid omdat er weinig wind stond. Toch zijn de omstandigheden om de brand in bedwang te houden ongunstig vanwege het warme, droge weer, zegt de brandweer.

Dat veroorzaakt ook problemen voor reizigers naar het zuidwesten van Frankrijk. Ten zuiden van Bordeaux, de hoofdstad van de Gironde, is vanwege de veiligheid een stuk van ongeveer 40 kilometer van de A63 in beide richtingen afgesloten. Deze snelweg loopt van Bordeaux naar de Spaanse grens. Wanneer de weg weer wordt geopend, is onduidelijk.

Daarbij is het vanaf morgen extra druk op de A63 omdat veel Fransen een lang weekend vrij hebben vanwege de katholieke feestdag Maria Hemelvaart. De ANWB adviseert om te rijden via de A62, A65 of A64.

Dit jaar 600 vierkante kilometer in de as

De brand in de Gironde en het aangrenzende Les Landes heeft sinds dinsdag zeker 74 vierkante kilometer in de as gelegd. Zeker 10.000 mensen zijn geëvacueerd. De Franse brandweer krijgt hulp van meer dan 360 brandweerlieden uit Duitsland, Roemenië, Polen en Oostenrijk. Zij voegen zich bij de meer dan duizend Franse brandweerlieden die al ter plaatse zijn.

Volgens het European Forest Fire Information System (EFFIS) is sinds het begin van het jaar in Frankrijk meer dan 600 vierkante kilometer bosgebied afgebrand, meer dan in enig ander jaar het afgelopen decennium.

https://nos.nl/l/2440268