Feit of fictie: Sterven koala’s uit door de bosbranden in Australië? (NPO Radio 1 Natuur & Milieu)

https://www.nporadio1.nl/images/2019/11/26_c79b094559_ANP-377739715.jpg

Koala Lewis werd vorig week wereldnieuws toen hij werd gered uit een brandend bos. Vandaag moest hij door ernstige brandwonden toch worden ingeslapen. Gaan meer koala's Lewis achterna door de bosbranden in Australië? Sommige deskundigen beweren van wel. In Radio EenVandaag factchecken we of koala's inderdaad uitsterven.

{videofragment video="59585" caption="Feit of fictie: Koala's sterven uit" image="446356" }

'Koala's zijn functioneel uitgestorven door de hevige bosbranden in Australië', zegt Deborah Tabart van de Australia Koala Foundation. Maar wat blijkt: zó erg zijn de koala's er nog niet aan toe.

Nog niet officieel 'zwaar bedreigd'

Henk Simons, expert Natuurbeheer bij IUCN Nederland, zegt dat er 2012 rond de 20.000 koala's in New South Wales leefden, een deelstaat die zwaar getroffen is door de bosbranden. "Het aantal koala's gaat achteruit, zeker door dit soort rampen, maar dit is nog wel een levensvatbare populatie."

In feiten kan de koala in New South Wales zich dus nog voortplanten. "De koala heeft niet de classificatie 'zwaar bedreigd' op de rode lijst van de IUCN", voegt Simons toe. En omdat er ook koala's in Australië leven waar geen bosbranden zijn, zal de koala niet snel uitsterven.

{articles "De aaibare koala is een donatiekanon, het zeehondje was dat eerder ook" id="20085" }

'Bos brandt als een lier'

De bosbranden in Australië houden al weken aan. Terwijl het de echte warme zomer in het land nog moet beginnen. Dat het leefgebied van veel koala's in brand staat, komt volgens bioloog en primatoloog Jan van Hooff door de eucalyptusbladeren. "Het hoofdvoedsel van de koala bestaat uit die bladeren."

"Dat koala's die eten, is belangrijk voor de natuur omdat ze zo de hoge boomkruinen kaal eten. Daardoor komt er weer zonlicht op de bodem, wat goed is voor het bos. Maar eucalyptusolie, wat in de bladeren zit, is heel brandbaar. Dat fikt als een lier!"

Redders in nood

Veel koala's zitten nu dus gevangen in een vuurzee, maar dat betekent niet dat ze volledig aan hun lot worden overgelaten. De koala is een nationaal icoon van Australië en dus doen de Aussies veel moeite om het schattige buideldier te redden. Australiëkenner Ad Borsboom: "Er is een aantal koala-hospitals geopend, waarin de beestjes die in de vlammen gewond zijn geraakt verzorgd worden. Er is ook een hele funding op gang gekomen, ook met steun van de overheid. Er komen miljoenen binnen om het leefgebied van de koala te beschermen."

Het gaat dus ondanks de reddingspogingen, niet goed met de koala. Maar functioneel uitgestorven is het dier nog niet. De claim van Deborah Tabart, oprichter van de Australia Koala Foundation, is dus onjuist.

{audiofragment audio="370597" caption="Feit of fictie: Koala's zijn functioneel aan het uitsterven" }

Radio EenVandaag

Dit artikel is een bijdrage van Radio EenVandaag, elke werkdag tussen 14 en 16 uur op NPO Radio 1. Meer over de uitzending is te vinden op EenVandaag.nlFacebook of op Twitter

 

https://www.nporadio1.nl/natuur-milieu/20175-feit-of-fictie-sterven-koala-s-uit-door-de-bosbranden-in-australie

De aaibare koala is een donatiekanon, het zeehondje was dat eerder ook (NPO Radio 1 Natuur & Milieu)

https://www.nporadio1.nl/images/2019/11/21_4aa8a66376_csm_737d0e3689bb42505b44_d1700cdfbf.jpg

Beelden van Australische koala's met brandwonden gingen afgelopen week de hele wereld over. De beestjes raakten gewond bij de vele bosbranden in het land. Een online donatieactie die is opgezet om de dieren te helpen, blijkt nu een groot succes. In Eerder Gehoord in Radio EenVandaag blikken we terug op een moment een ander dier dat ook hielp mensen te doneren.

{videofragment video="59438" caption="Eerder Gehoord: dieren halen geld op" image="445624" }

Vanuit de hele wereld komt er geld binnen voor de aaibare koala's, nu al ruim 1,1 miljoen Australische dollar, omgerekend bijna 700.000 euro. Eind jaren 70 was er een ander dier dat zo'n 'donatiekanon' bleek: de zeehond. Milieuorganisatie Greenpeace voerde campagne met filmpjes van schattige zeehondjes die werden neer geknuppeld, om de commerciële jacht op zeehonden tegen te gaan.

Ongeorganiseerd zootje

Gijs Thieme was destijds machinist op de Rainbow Warrior, het eerste schip van Greenpeace. "En in die tijd betekende dat ook dat je meedeed aan de acties. We waren eigenlijk een ongeorganiseerd zootje, een grote familie, heel avontuurlijk en gezellig."

Thieme voer naar de oostkust van Canada om daar de opgejaagde jonge zeehondjes te beschermen. "Die zijn 6 weken oud en hebben dan nog een mooi wit vel, waar jagers op uit zijn. Door met verfspuitbussen hun witte velletjes groen en rood te spuiten was het voor de jagers niet meer aantrekkelijk om ze te doden."

Symbolische reddingsactie

Toch zijn er door die bewuste actie niet veel zeehonden gered, denkt Thieme. "Ik denk dat wij er misschien zo'n 7 tot 8 gered hebben, dat was meer symbolisch. Het werkte vooral voor de camera's, want het ging natuurlijk om de beelden." Die beelden gingen de hele wereld over en hebben een enorme geldinzamelingsactie teweeggebracht. "We konden daarmee zelfs een nieuw schip kopen," blikt Thieme terug.

Thieme vindt het jammer dat Greenpeace is gestopt met het actievoeren tegen de zeehondenjacht. "Dit soort dingen moet je bijhouden, bij de les blijven. Je moet ook de politiek er op aan blijven spreken."

{audiofragment audio="370147" caption="Aaibare koala is donatiekanon" }

Radio EenVandaag

Dit artikel is een bijdrage van Radio EenVandaag, elke werkdag tussen 14 en 16 uur op NPO Radio 1. Meer over de uitzending is te vinden op EenVandaag.nlFacebook of op Twitter

https://www.nporadio1.nl/natuur-milieu/20085-de-aaibare-koala-is-een-donatiekanon-het-zeehondje-was-dat-eerder-ook

‘Wij roeien een groot deel van de andere bewoners van de aarde uit’ (NPO Radio 1 Natuur & Milieu)

https://www.nporadio1.nl/images/2019/08/30_01641de047_earth-1990298_1920.jpg

De afgelopen maanden pendelde Dolf Jansen tussen verbijstering en woede heen en weer. Dat kwam door de bosbranden over de wereld, de biodiversiteit die achteruit holt en de succesvolle, populistische politici die de boel verergeren. In Vroege Vogels zegt hij dat schrijven en praten niet meer voldoende is: het is tijd voor actie.

{uploadvideo video="r1video_5d68ed462e161" }

Al velen jaren schrijf ik op deze plek, en voordat Vroege Vogels bestond zelfs op andere plekken. Over zaken die te maken hebben met onze leefomgeving, de bedreiging ervan. Het milieu, het klimaat en vooral ook onze kansen en mogelijkheden om een positieve invloed uit te oefenen op al die dingen.

Door ons gedrag, ons consumptiepatroon, door ons aan de sluiten bij een organisatie of politieke beweging, én door erover te praten. Ik ben meer van het gesproken en geschreven woord dan van het feitelijk verzet. Als u mijn lichaamsbouw kent, begrijpt u dat. Als u mijn pacifistische achtergrond kent begrijpt u dat. Als u weet dat er in deze snel pratende artiest een bang mannetje verborgen zit begrijpt u dat.

Pendelen tussen verbijstering en woede

En het zou me ook niets verbazen als velen van u gelijkwaardig in de wereld staan. Kritisch op eigen gedrag en geregeld in gesprek met mensen om uw heen, over waar we zijn met de aarde en waar we heen glijden. En het zou me ook niet verbazen als u net als ik de laatste maanden geregeld tussen verbijstering en woede heen- en weer pendelde.

Wat voor velen een volgende hittegolf was, met wat ongemak die daarbij hoorde, en natuurlijk een foto in de krant, van kinderen, die ergens van een brug in een rivier springen, was voor veel anderen het volgende bewijs van de weg waarop wij en de aarde ons bevinden. Extremer weer, grotere hitte, allerlei gebieden worden binnen een paar jaar onbewoonbaar voor mensen zonder airco en of een continu bad van factor 50.

'Wij roeien een groot deel van de andere aardbewoners uit'

Er staat en stond de afgelopen weken meer bos in brand, Amazone, Siberië, dan we ooit hebben meegemaakt. Alsof moeder aarde een rochelende hoestbui van diep uit haar bronchiën heeft en iemand haar een sigaretje in de mond duwt.

De biodiversiteit holt achteruit, wat een nette manier is van zeggen: wij roeien als mens een groot deel van de andere bewoners van de aarde uit. Met onze vervuiling, onze uitstoot, onze plastics, onze klimaatverandering, onze bosbranden.

En de levende wezens die, we rechtstreeks onder onze hoede hebben in stallen en loodsen en vrachtwagens en slachthuizen vermoorden we op industrieel schaal in een duizelingwekkend tempo. Behalve als de stalbrand er net even eerder bij is.

{articles "Brazilië weigert G7-geld voor Amazone-branden" id="18307" }

Succesvolle, populistische politici

Wat bij mij de woede nog groter maakt dan de wanhoop, die bovenstaande woorden op kan leveren is dat succesvolle, populistische politici de situatie bewust verergeren. Door niks te willen doen tegen klimaatverandering en de vernietiging, die erbij hoort. Denk Poetin, denk Baudet.

Of door het bewust te verergeren. Denk Trump, denk Bolsonaro. Waarbij twee dingen vermengd worden. Economische groei, mijnbouw, landbouw, nieuwe fabrieken, zijn altijd van groter belang dan behoud van landschap, natuur en leefbaarheid. 

'Het is de gekte voorbij'

En, zeker zo belangrijk, alles wat met behoud en strijd tegen klimaatcrisis te maken heeft is links. En deugt dus in elk geval niet. Het is een verwrongen en vervormde politieke strijd, die wordt uitgevochten op de rokende puinhopen, van waar ooit magnifiek oerbos stond. Bolsonaro die natuurbeschermers bestrijdt, die zegt dat de oorspronkelijke bewoners van het Amazonegebied geen millimeter grond mogen behouden, die miljoenen hectaren laat platbranden, voor vee en verbouwen van soja. Inderdaad het voer voor onze agrarische industrie.

Trump, die een grote fabriek van Koninklijke Shell in Pennsylvania opent, waar plastics geproduceerd worden, waar we nu al aan ten onder gaan. Waar het personeel onder milde dwang aanwezig moet zijn om hem aan te horen. Protest of discussie niet toegestaan. Het is de gekte voorbij. Het is een bewuste strijd tegen alles en iedereen, die zich inzet voor overleven op deze planeet.

{articles "10 miljard mensen betekent geen plek meer voor andere soorten: 'Denk daar maar eens over na'" id="18150" }

Kom in verzet

En daarom geloof ik oprecht dat we in verzet moeten komen. Tegen die snelwegverbreding van de A9, en koste van tienduizenden bomen. Meer verkeer, meer uitstoot. Waarbij Rijkswaterstaat zegt dat het geen probleem is, omdat het groene gebied naast de A9 net niet onder Natura 2000 afspraken valt. Tegen uitbreiding van Schiphol en vliegverkeer. Tegen de ruimte die het huidige landbouwbeleid inneemt. Tegen de miljarden subsidies en belastingvoordelen die nog steeds naar big oil, big coal en de agrarische sector gaan.

En tegen vriendelijk glimlachende Nederlandse politici, die ons een blijde boodschap van economische groei komen brengen. Gesteund door bouw en werkgeverslobby, die durven te beweren dat we wellicht wel wat veel natuur hebben in ons land.

In dat verzet is de wereldwijde klimaatstaking van 27 september heel belangrijk, maar ik denk dat het verzet groter, breder en duidelijker moet worden. En dan komt het moment dat ook ik me moet realiseren dat schrijven en praten niet meer voldoende is.

Prettige zondag.

{audiofragment audio="362419" caption="Column Dolf Jansen: Verzet" }

Vroege Vogels: iedere zondagochtend van 07.00 tot 10.00 uur. 

Vroege Vogels is hét programma over natuur en milieu. Op zondagochtend te beluisteren op NPO Radio 1 en vrijdagavond te zien op NPO 2. Like Vroege Vogels op Facebook of volg het programma op Twitter of Instagram.

https://www.nporadio1.nl/natuur-milieu/18380-wij-roeien-een-groot-deel-van-de-andere-bewoners-van-de-aarde-uit

Elke boom verdient bescherming tegen bijlen en kettingzagen! (NPO Radio 1 Natuur & Milieu)

https://www.nporadio1.nl/images/2019/11/29_c1a825404c_zon_door_de_herfstbladeren_5ddc31c117dd8_large.jpeg

In zijn column voor Vroege Vogels is Dolf Jansen blij met het groeiende verzet tegen het kappen van bomen. Van burger, plaatselijke politiek en zelfs van partijen waarvan hij het niet meteen verwacht.

{video url="https://youtu.be/Iqh87RmxP6E" start=""}

Lees hier de hele tekst:

Een maand of vijf geleden sprak ik op deze plek tegen u over bomen. Niet heel verbazend omdat ik echt wel begrijp, na zo’n 74 columns, dat Vroege Vogels zich vaak met de natuur en zo bezighoudt. U weet wel natuur. Waarvan LTO Nederland en sommige politieke partijen vinden dat er eigenlijk best wel veel van is. En dat je het allemaal zou moeten stroomlijnen, beetje combineren, hier en daar opdoeken. Zodat je door kunt met agrarische en andere industriële activiteiten. En dat gelul over stikstof ook eindelijk eens uitdooft. 

Maar goed, bomen. Ze zijn het thema van mijn jaar geworden, merk ik. Vier, vijf avonden per week, als ik ergens in den lande mijn oudejaars 2019 speel. Ik begon ooit over bomen en bedreigingen dien aangaande, omdat bij mij om de hoek, Ouderkerk aan de Amstel, A9, 14.000 bomen werden en worden bedreigd, door snelwegverbreding, en de aanleg van een tankstation. Waarbij vooral Rijkswaterstaat de laarzen in de klei gezet lijkt te hebben, want die hebben gewoon zin om eens lekker te hakken, te zagen en daarna een tankstation neer te plempen, terwijl er in een straal van een kilometer of 15 al 3 zijn.  

Het goede nieuws is dat de bevolking en de plaatselijke politiek zich fiks verzetten. Ook partijen waarvan u het niet meteen zou verwachten. Maar, als het over vroem vroem gaat is het logisch dat ook de VVD genoemd wordt. Ik kijk de afgelopen week met enige verbijstering naar wat er weer met die partij gebeurt. Het teruggaan naar 100 kilometer per uur in het hele land werd als de grootste nederlaag van de partij ooit gezien #rotmaatregel. Maar nou bleek dat bij de meeste VVD-leden, ‘de mensen in het land’ zoals de oude Wiegel zou zeggen, nauwelijks opwinding was over wat langzamer rijden. Wellicht maken die mensen zich wel druk om verkeersveiligheid, uitstoot, luchtkwaliteit en doorstroming. 

Ondertussen probeert Cora van Nieuwenhuizen niet alleen uit alle macht het vliegverkeer boven dit land, en aansluitend ook wereldwijd, uit te breiden, Schiphol, Lelystad. Maar ook wat snelwegen uit te laten dijen. Ik begrijp oprecht niet hoe je twee zo tegengestelde belangen, fysisch wellicht, in een hoofd, of een kabinet kunt verenigen. Je kunt toch onmogelijk volhouden dat je het groenste kabinet ooit bent en klimaatdoelen gaat halen, als je ondertussen blij wordt van het uitbreiden van auto- en vliegverkeer. 

Het is toch het een of het ander. Je kunt toch ook niet een goed betaalde politieke baan hebben, terwijl je wachtgeld opstrijkt van een eerdere politieke baan en ondertussen vinden dat mensen op het bestaansminimum harder aangepakt dienen te worden. Sorry stukje cynisme.

Maar goed, bomen. In mijn voorstelling probeer ik duidelijk te maken dat elke boom er een is. Dat elke boom symbool staat voor wat wij nog hebben. Natuur, landschap, milieu. En dat om die reden elke boom bescherming verdient. Bescherming tegen Rijkswaterstaat en vroemvroempolitiek. Bescherming tegen bijlen en kettingzagen. En als je verder kijkt dan alleen ons land, bescherming tegen droogte en bosbranden veroorzaakt door de klimaatcrisis.  

En bescherming tegen bedrijven, die biomassa als een interessant verdienmodel zien. 

Zou het een idee zijn, een idee hè, om allemaal, als we toch met de kerstboom aan de slag gaan, en in een sociale en liefhebbende bubbel zitten, die naar het schijnt in sommige families met december opduikt, zou het een idee zijn, een boom te planten, gewoon wij hè, wij allemaal, een boom. En dan gelijk een voor al uw kleinkinderen, die zelf nog niet plantgerechtigd zijn. 

Ik weet niet of het waar is dat er op dit moment op zondagochtend zo’n anderhalf miljoen mensen luisteren. Maar ook als u met minder bent. Plant een boom!

Prettige zondag, en feestdagen ook.

{articles "Dolf Jansen: 'Als er een prijs bestaat voor beste focus ben ik echt een kanshebber'" id="19207" }

{articles "Onze laatste wilde bomen dreigen te verdwijnen en hierom is dat erg" id="19963" }

Vroege Vogels: iedere zondagochtend van 07.00 tot 10.00 uur. 

Vroege Vogels is hét programma over natuur en milieu. Op zondagochtend te beluisteren op NPO Radio 1 en vrijdagavond te zien op NPO 2. Like Vroege Vogels op Facebook of volg het programma op Twitter of Instagram.

https://www.nporadio1.nl/natuur-milieu/20243-elke-boom-verdient-bescherming-tegen-bijlen-en-kettingzagen

Ook in Noord Europa steeds meer kans op natuurbranden (NPO Radio 1 Natuur & Milieu)

https://www.nporadio1.nl/images/2019/07/26_a2431b95a2_forest-fire-2268729_1280.jpg

Dodelijke natuurbranden in Zuid Europa en steeds meer natuur in brand in noordelijke gebieden. De afgelopen jaren is dit een steeds herkenbaarder beeld geworden in Europa. En dat is nog maar een glimp van wat de toekomst zal brengen. Daarom is het belangrijk dat landen samen gaan werken. In Vroege Vogels vertelt Cathelijne Stoof van Wageningen Universiteit wat dit kan opleveren.

{audiofragment audio="359627" caption="Steeds vaker natuurbranden, ook in Nederland" }

Droogte en klimaatverandering brengen een grotere kans op natuurbranden met zich mee als gevolg. Ook in Nederland. Vechten tegen vuur en het voorkomen van natuurbranden gaat veranderen in 'leven met natuurbranden'. Daarom moeten mensen beter voorbereid zijn en landschappen veerkrachtiger worden vormgegeven. Daar gaat het PyroLife project - gecoördineerd door de Wageningse universiteit - aan bijdragen.

De Europese Unie heeft onlangs vier miljoen euro toegekend aan het project PyroLife. In dat project worden experts getraind in het omgaan met natuurbranden. Vooral uitwisseling van kennis met andere landen kan veel opleveren, volgens dr. Cathelijne Stoof van Wageningen Universiteit.

{articles "Zo ziet de natuur van de toekomst eruit" id="11453" }

Krachten bundelen

Stoof doet de coördinatie van het project. Stoof: "In Portugal, waar nu enorme natuurbranden woeden, zit heel veel kennis over brand en vuur. Terwijl wij in Nederland nauwelijks kennis hebben van natuurbranden en weer heel veel weten watermanagement, overstromingen en de inrichting van landschap en natuur. Dat zou elkaar enorm kunnen versterken."

{twitter url="https://twitter.com/dr_firelady/status/1142005712597504000" }

Vroege Vogels: iedere zondagochtend van 07.00 tot 10.00 uur. 

Vroege Vogels is hét programma over natuur en milieu. Op zondagochtend te beluisteren op NPO Radio 1 en vrijdagavond te zien op NPO 2. Like Vroege Vogels op Facebook of volg het programma op Twitter of Instagram.

https://www.nporadio1.nl/natuur-milieu/17821-ook-in-noord-europa-steeds-meer-kans-op-natuurbranden